Aanscherping regels hypotheekverstrekking AFM

Vereniging Eigen Huis: onnodig, ontijdig en onverstandig

Vereniging Eigen Huis wijst de plannen van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) van de hand om huizenkopers te verplichten de bijkomende kosten koper (die kunnen oplopen tot 12%) in maximaal zeven jaar af te lossen. Onnodig, ontijdig, en onverstandig, vindt Vereniging Eigen Huis.

• Onnodig omdat een striktere toepassing van de huidige regelgeving door geldverstrekkers, onder toezicht van de AFM, verder ingrijpen in de hoogte van de hypotheekverstrekking overbodig maakt.
• Onnodig omdat het een zware maatregel is, die alle huizenkopers raakt zonder dat gekeken wordt naar de individuele situatie.
• Ontijdig omdat deze hogere maandlasten oplevert en daardoor de huidige woningmarkt volledig op slot zet.
• Onverstandig omdat het geïsoleerde maatregelen betreft, waarbij een toezichthouder ingrijpt in de woningmarkt. En dat terwijl er in dat kader allerlei andere discussies spelen, zoals de toekomst van de hypotheekrenteaftrek, subsidieregelingen voor starters, overdrachtsbelasting, huurondersteuning etc.

Deze zaken moeten met elkaar in samenhang worden bekeken, omdat ze grote gevolgen kunnen hebben voor de betaalbaarheid van het wonen. De vereniging vindt dan ook dat de door de AFM voorgestelde maatregelen niet ingevoerd kunnen worden zonder dat de Tweede Kamer hierover in samenhang met andere woningmarktdiscussies een oordeel heeft geveld.

Hoogte hypotheek
Vereniging Eigen Huis is er voorstander van om binnen de hypotheek alleen de kosten die direct gekoppeld zijn aan de aankoop van de woning mee te financieren. Hieronder vallen onder andere de overdrachtsbelasting, taxatiekosten, notariskosten en afsluitprovisie voor de hypotheek. Op dit moment kunnen ook koopsommen voor woonlastenverzekeringen meegefinancierd worden. De vereniging steunt daarom het voorstel van de AFM om de leningsnorm te maximeren op 112% van de koopsom.

De AFM wil echter dwingend voorschrijven dat deze bijkomende kosten binnen zeven jaar worden afgelost. Voor een huis van € 250.000 k.k betekent dit een netto lastenverzwaring tot € 300 per maand, gedurende zeven jaar. Een dergelijke verhoging van de netto maandlast heeft ingrijpende gevolgen voor de betaalbaarheid van het wonen. 

Als belangrijke uitzonderingsmogelijkheid voor het niet verplicht te hoeven aflossen wordt Nationale Hypotheekgarantie (NHG) genoemd. Echter de voorgenomen ingangsdatum van de AFM-maatregel valt samen met het einde van de tijdelijke verhoging van de NHG grens per 1 januari 2011. Naar verwachting zal deze grens dan weer € 265.000 zijn.

Typen huishoudens
De AFM stelt voorts voor om bij de hypotheekverstrekking te differentiëren naar drie typen huishoudens. Ten opzichte van de huidige situatie kan een  eenpersoonshuishouden tot 15% meer lenen, terwijl een eenverdiener met gezin en kinderen tot 16% minder kan lenen.

Vereniging Eigen Huis vindt deze grote verschillen onwenselijk, omdat hypotheekverstrekking niet alleen afhankelijk mag zijn van de gezinssamenstelling op enig moment, maar ook van andere persoonlijke zaken. Bovendien kan de consument bij aanvang van de hypotheek in de categorie eenpersoonshuishouden vallen en al na enkele jaren tot de categorie meerpersoonshuishouden met kinderen behoren. Het verschil tussen beide categorieën kan in de plannen van de AFM oplopen tot meer dan 30% in het voordeel van de eenpersoonshuishoudens.

Aflossingsvrije hypotheek
Het voorstel van de AFM zet geen rem op aflossingsvrije hypotheken, waarover in de politiek een discussie wordt gevoerd. Het blijft mogelijk om, met uitzondering van het verplicht aflossen van het deel boven de aankoopsom, volledig aflossingsvrij te financieren. Vereniging Eigen Huis is er juist voorstander van dat huizenbezitters meer gestimuleerd worden om de hypotheek tijdens de gehele looptijd af te lossen. Dit geeft de huizenbezitter een gewenste buffer in moeilijke tijden en voorkomt een aanzienlijke lastenverhoging als gevolg van het geforceerd aflossen in zeven jaar.

Vereniging Eigen Huis pleit ervoor om in de Gedragscode Hypothecaire Financieringen de norm voor de aflossingvrije hypotheekverstrekking te beperken tot 50% van de aankoopsom.

Update 22-04-2010: Video
Bekijk het item van het RTL Nieuws waarin Nico Stolwijk, senior beleidsmedewerker bij Vereniging Eigen Huis, reageert op dit onderwerp.

Meer informatie
 Nationale Hypotheek Garantie (NHG)
 Hypotheken

Bron: Vereniging Eigen  Huis
Amersfoort, 21 april 2010.