Hypotheekrenteaftrek en scheidingsregeling

Boedelverdeling duurt na een scheiding vaak nog enige tijd. Een van de partners heeft de woning misschien allang verlaten.  Maar zolang de een de ander niet heeft uitgekocht of de woning zelf niet is verkocht, zijn u en uw ex-partner nog beide eigenaar.

Voor degene die niet meer in het huis woont, is de woning geen hoofdverblijf meer voor de inkomstenbelasting. Dat betekent dat hij of zij eigenlijk niet meer in aanmerking komt voor hypotheekrenteaftrek. Speciaal voor dit probleem heeft de Belastingdienst de scheidingsregeling in het leven geroepen: nadat een van de partners de woning daadwerkelijk heeft verlaten, geldt de eigenwoningregeling nog twee jaar voor de vertrokken partner. Tijdens die periode kunt u de financiële zaken aanpassen aan de nieuwe situatie. Zo kan het huis op een later tijdstip verkocht worden of door de achterblijvende partner geheel worden overgenomen.

Voorwaarden scheidingsregeling

Voorwaarde voor de scheidingsregeling is dat de woning het hoofdverblijf voor de achterblijver blijft. Verder geldt de regeling alleen voor belastingplichtigen die in een voorgaand jaar of een gedeelte daarvan elkaars fiscaal partner waren en dat nadien niet meer zijn.

De scheidingsregeling in de praktijk

Stel dat u voor de helft eigenaar bent van de woning, maar er niet meer woont. Dan: 

• wordt de woning gedurende ten hoogste twee jaar fiscaal toch als eigen woning behandeld;
• heeft u deze twee jaar nog renteaftrek over uw deel van de eigenwoningschuld, de schuld die is aangegaan ter verwerving, verbetering of onderhoud van de woning; 
• moet u over het deel van de woning waarvan u eigenaar bent het eigenwoningforfait aangeven; en
• kunt u het eigenwoningforfait dan weer aftrekken als betaalde alimentatie. Bij de ex-partner/bewoner wordt dit weer belast onder de noemer ontvangen alimentatie.

Na deze twee jaar zal de woning voor u belast worden in box 3 en realiseert u (fictief) de overwaarde op uw deel van de woning. Bij aankoop van een nieuwe woning moet u hiermee rekening houden in verband met de bijleenregeling.

Voorbeeld scheidingsregeling

Daan en Sophie zijn gehuwd in gemeenschap van goederen, maar ze gaan scheiden.

• Ze besluiten dat de woning gemeenschappelijk eigendom blijft
• Sophie blijft in de woning wonen
• Daan en Sophie betalen ieder de helft van de hypotheekrente.

Wat zijn de fiscale consequenties? 

• Gedurende de eerste twee jaar na de scheiding kunnen zij beiden de hypotheekrente aftrekken. 
• Na twee jaar wordt het deel van de woning dat Daan in eigendom heeft niet meer gezien als eigen woning. De rente die Daan betaalt, is dan ook niet meer aftrekbaar. Zijn gedeelte van de woning (en de daarbij behorende schuld) valt dan in belastingbox 3.
• Daan krijgt na 2 jaar een eigenwoningreserve als er een overwaarde rust op zijn deel van de woning.