Vereniging Eigen Huis
Kapitaalverzekering
Een kapitaalverzekering sluit u meestal af om uw hypotheek mee af te lossen. Het is een gemengde verzekering. Dat betekent dat de verzekering uitkeert bij in leven zijn óp een bepaalde datum (meestal aan het einde van de looptijd van de hypotheek) of bij overlijden vóór die datum. De premie bestaat uit een spaar- of beleggingsdeel en een overlijdensrisicodeel.
Let op: vanaf 1 januari 2013 is het niet meer mogelijk om een nieuwe kapitaalverzekering eigen woning in box 1 af te sluiten. Deze verandering heeft gevolgen voor de volgende hypotheekvormen:
- bankspaarhypotheek (Spaarrekening Eigen Woning of SEW)
- spaarhypotheek (Kapitaalverzekering Eigen Woning of KEW)
- spaarbeleggingshypotheek (Beleggingsrecht Eigen Woning of BEW)
Fiscaal gezien worden deze hypotheken onaantrekkelijk omdat de nieuwe kapitaalverzekering niet meer kan profiteren van de voordelen in box 1. De kapitaalverzekering wordt namelijk in box 3 behandeld, waar de opgebouwde waarde (boven de box 3 vrijstelling) jaarlijks in de heffing wordt betrokken.
Overgangsregeling
In bepaalde situaties geldt het overgangsrecht:
- Als u een (gedeeltelijk) aflossingsvrije hypotheek heeft en van plan bent alsnog een bankspaarhypotheek af te sluiten voor de aflossing.
Als u de bestaande aflossingsvrije hypotheek wilt omzetten naar een bankspaarhypotheek, of het spaardeel daarvan wil verhogen tot maximaal de eigenwoningschuld, dan moet de hypotheek uiterlijk 31 maart 2013 zijn omgezet. Na deze datum is het voor u niet meer mogelijk om een SEW of KEW (box 1) af te sluiten of te verhogen. Om te bepalen of u het aflossingsvrije deel van uw lening tijdig hebt omgezet in een KEW of een SEW, is het van belang dat u voor 1 paril bij uw verzekeraar hebt aangegeven dat u een KEW of SEW wilt aflsuiten of verhogen. Dit kan schriftelijk of mondeling zijn geweest, maar in beide gevallen moet u dit wel schriftelijk kunnen onderbouwen. Vervolgens heeft de verzekeraar nog tot 1 januari 2014 de tijd om de administratieve afwikkeling af te ronden. De overgangstermijn is het gevolg van een motie die door de Tweede Kamer is aangenomen. Minister Blok van Wonen gaf daarna aan de motie te willen uitvoeren. - Als u reeds een lopende box 1 polis of -rekening heeft (SEW, BEW of KEW).
Heeft u in 2012 een lopende box 1 KEW, BEW of SEW en koopt u in 2013 een nieuwe woning of sluit u uw hypotheek over naar een andere bank? Dan kan de KEW, BEW of SEW worden voortgezet, waarbij de huidige fiscale spelregels blijven gelden. Ook zal de vrijstelling jaarlijks worden geïndexeerd. Als aanvullende voorwaarde geldt wel dat de premie of inleg niet mag worden verhoogd, het gegarandeerde kapitaal niet mag worden verhoogd en de looptijd niet mag worden verlengd. Ook het omzetten van een SEW, BEW of KEW in een andere SEW, BEW of KEW (bijvoorbeeld omdat u wilt sparen in plaats van beleggen) blijft mogelijk. - Als u een lopende box 3 polis of - rekening heeft.
Heeft u aan de huidige hypotheek een spaar- of beleggingsproduct gekoppeld die is ondergebracht in box 3 (zoals bijvoorbeeld een beleggingsrekening, beleggingspolis of spaarpolis) dan kunt u deze polis tot 1 april 2013 nog oversluiten naar een KEW, BEW of SEW (box 1). Kapitaalverzekeringen die zijn afgesloten voor 15 september 1999 behouden hun eigen waardevrijstelling in box 3 van maximaal € 123.428, mits men zich aan de voorwaarden houdt die bij dergelijke verzekeringen van toepassing zijn. - Als u in 2012 een woning koopt.
Een bijzondere uitzonderingssituatie ontstaat als u in 2012 een nieuwe woning heeft gekocht. Belangrijk hierbij is dat er uiterlijk 31 december 2012 tussen koper en verkoper een onherroepelijke koopovereenkomst is getekend. De gebruikelijke bedingen in deze overeenkomst, zoals bedenktijd en financieringsvoorbehoud, vormen geen beletsel om in aanmerking te kunnen komen voor deze uitzondering. In deze situatie blijft het voor u toegestaan om in 2013 een nieuwe KEW, BEW en SEW (box 1) af te sluiten waarbij u kunt blijven profiteren van de huidige fiscale regels.
Kapitaalverzekering Eigen Woning (KEW)
Onder bepaalde voorwaarden is een kapitaalverzekering een Kapitaalverzekering Eigen Woning (KEW). Het voordeel daarvan is dat de uitkering dan tot een bepaald bedrag is vrijgesteld voor belastingheffing. De acht voorwaarden:
- Doel ligt vast
U moet de uitkering uit de kapitaalverzekering gebruiken als aflossing op de eigenwoningschuld. Dat is vastgelegd in de polis of de polisvoorwaarden. - Bandbreedteregel
De hoogste jaarpremie mag niet meer zijn dan tien maal de laagste jaarpremie. - 15 jaar premie
U moet minimaal vijftien jaar achter elkaar jaarlijks premie betalen, tenzij u eerder overlijdt. - Recht op uitkering
De verzekering moet recht geven op een eenmalige uitkering bij in leven zijn of bij overlijden van u, uw echtgenoot of degene met wie u duurzaam een gezamenlijke huishouding voert. - Professionele verzekeraar
De verzekering moet zijn afgesloten bij een professionele verzekeraar. - Looptijd maximaal 30 jaar
De maximale looptijd van de verzekering bedraagt 30 jaar. - Geld in polis staat vast
U mag tussentijds geen geld opnemen uit de kapitaalverzekering. Uw geld blijft tot aan het einde van de verzekeringsduur staan. - Grens aan sparen of beleggen
U kunt belastingvrij nooit méér sparen of beleggen dan de hoogte van uw eigenwoningschuld op het moment van uitkeren. Is uw uitkering hoger dan uw eigenwoningschuld, dan wordt de ontvangen rente over het hogere deel belast, tot maximaal 52%.
Komt de polis tot uitkering en is niet aan de voorwaarden voor een KEW voldaan? Dan wordt ontvangen rente alsnog belast, tot maximaal 52%. De ontvangen rente is de uitkering min de betaalde premies. Is de uitkering bijvoorbeeld € 150.000 en het totaal aan betaalde premies € 80.000, dan is de ontvangen rente € 70.000.
Uitzonderingen tijdsklemmen
Als u uw woning verkoopt en verhuist naar een huurwoning, kan u onder bepaalde voorwaarden gebruik maken van vrijstellingen. Ook als u niet voldoet aan de voorwaarde van vijftien danwel twintig jaar premiebetaling.
In december 2012 besloot het kabinet dat deze tijdsklemmen in specifieke gevallen kunnen vervallen. De KEW, SEW of BEW kan worden afgekocht met behulp van de uitkeringsvrijstelling nog voordat er vijftien of twintig jaar premie is betaald.
Deze specifieke gevallen zijn:
- Bij echtscheiding (of ontbinding van een geregistreerd partnerschap) en daarmee de beëindiging van het fiscale partnerschap
- Als na verkoop van uw eigen woning een restschuld is ontstaan
- Als u gebruikt maakt van een vorm van schuldhulpverlening.
De voorwaarden om gebruik te mogen maken van de vrijstelling zijn:
- Tot het moment van aankoop is jaarlijks binnen de bandbreedte 1:10 premie betaald of ingelegd
- Met de uitkering wordt de hypotheekschuld zoveel mogelijk afgelost
- U maakt de uitvoerder (bank/verzekeraar) duidelijk dat u zich in een van de genoemde situaties bevindt.
Geen Kapitaalverzekering Eigen Woning
Voldoet de kapitaalverzekering niet aan de voorwaarden voor een KEW? Dan valt de kapitaalverzekering in box 3 (PDF, 41kB). Tijdens de looptijd wordt de waarde van de kapitaalverzekering bij het vermogen opgeteld. Over het deel van het totale vermogen dat boven de algemene vrijstelling uitkomt, betaalt u dan vermogensrendementsheffing. Op het moment dat de polis tot uitkering komt, is de uitkering meestal onbelast.
Voor polissen die zijn afgesloten voor 15 september 1999 geldt mogelijk een aparte waardevrijstelling.
Spaarrekening Eigen Woning (SEW)
Heeft u een bankspaarhypotheek (PDF)? Dan spaart u voor de aflossing van de hypotheek op een Spaarrekening Eigen Woning (PDF). Deze wordt fiscaal vrijwel altijd op dezelfde wijze behandeld als een KEW.
Verpanding kapitaalverzekering
De geldverstrekker wil graag dat u de rechten uit een levensverzekering (dus ook de kapitaalverzekering) verpandt, ofwel overdraagt aan de geldverstrekker. De geldverstrekker is daardoor eerste rechthebbende bij uitkering. U verpandt de rechten door bij de notaris de hypotheekakte - met daarin meestal een clausule over verpanding - of een aparte zogenoemde pandakte te ondertekenen.
De verpanding van de levensverzekering vervalt als de hypotheekschuld is afgelost of is overgesloten naar een andere geldverstrekker. De (vorige) geldverstrekker vraagt de verzekeringsmaatschappij dan om de verpanding te laten vervallen.
Sluit u een nieuwe verzekering in plaats van de verpande polis? Overleg dan vooraf met de geldverstrekker. Deze wil de nieuwe verzekering eerst beoordelen en laten verpanden, vóór hij de oude verpanding loslaat. Bij de dergelijke wijziging brengt de geldverstrekker meestal administratiekosten in rekening.
Zie ook
Fiscale behandeling kapitaalverzekering (www.belastingdienst.nl)
