Actueel

'Onteigen desnoods grond van boer die windturbine weigert'

Geplaatst op 08 sep 2015 , bijgewerkt 08 sep 2015, 22:00

De grond van landeigenaren, veelal boeren, moet voor de bouw van windparken kunnen worden onteigend. Dat stelt de Nederlandse Vereniging Omwonenden Windturbines in reactie op een plan van minister Henk Kamp (VVD).

Kamp zei vorige week dat hij wil onderzoeken of hij een 'gedoogplicht' voor windturbines kan invoeren. Dat zou de overheid de mogelijkheid geven een windturbine te bouwen op het land van een boer, ook als die niet akkoord gaat met de geboden vergoeding. Wel wordt hij schadeloos gesteld. Deze gedoogplicht geldt al voor de aanleg van gasleidingen.

Onredelijke vergoedingen

De gedoogplicht zou mogelijk een einde maken aan hoge vergoedingen die boeren krijgen voor het beschikbaar stellen van hun land. Volgens Kamerlid Albert de Vries van de PvdA ontvangen boeren met twee of drie turbines soms € 150 duizend euro per jaar van de exploitant. Kamp vindt dat 'een factor vijf hoger dan wat je als redelijk zou kunnen beoordelen.'

De Nederlandse Vereniging Omwonenden Windturbines (NLVOW)  wil nog een stap verder gaan. Omwonenden ervaren vaak overlast van windturbines in de buurt, maar krijgen daarvoor niet de soort vergoeding die boeren wel ontvangen. 'De overheid moet grond voor de bouw van windparken kunnen onteigenen,' zegt Rob Rietveld, directeur van de NLVOW. Hij vergelijkt de bouw van een windpark met de aanleg van een snel weg.  'Beide worden door de overheid als zaak van nationaal belang gezien, maar bij de aanleg van snelwegen verwerft het Rijk de gronden door de eigenaar te compenseren, met onteigening als stok achter de deur.' Bij de bouw van een windpark heeft de grondeigenaar een veel grotere machtspositie, stelt Rietveld. 'De grondeigenaar bepaalt de exacte locatie van de windturbines. Turbines worden nu niet gebouwd op plekken met de minste overlast voor omwonenden en de meeste wind, maar op plekken waar voldoende grondeigenaren willen meewerken. Een gedoogplicht gecombineerd met een passende vergoeding voor de gebruikte grond zal veel wrevel bij omwonenden weghalen. Nu gaan eigenaren van grond voor het grote geld en hebben ze maling aan de gevolgen voor de omgeving,' zegt Rietveld.

Goed overleg

Ook de Nederlandse Wind Energie Associatie (NWEA), de belangenbehartiger van de windenergiesector, is te spreken over een gedoogplicht. 'Bij wet is al geregeld dat sommige windenergieprojecten onder de gedoogplicht vallen. Tot op heden wordt hier door onze leden (onder andere exploitanten van windturbines, red.) alleen geen gebruik van gemaakt,' zegt Karen Kooi, branchespecialist wind op land bij de NWEA. 'Zij willen liever in goed overleg en met behoud van een goede verstandhouding tot overeenstemming komen met omwonenden en grondeigenaren,' zegt Kooi. De NWEA merkt net als de minister en de NLVOW op dat de verschillen in de vergoedingen uiteen lopen. Kooi: 'De NWEA is voorstander van het eerlijk verdelen van de lusten en de lasten bij windenergieprojecten. Op locaties waar een eerlijke verdeling niet kan worden bereikt door onderling overleg, zou een gedoogplicht uitkomst kunnen bieden.'

Compenseer omwonenden

Voor Vereniging Eigen Huis is het belangrijk dat omwonenden binnen een straal van twee kilometer van een windturbine worden gecompenseerd. 'Ze moeten voldoende tegemoet worden gekomen voor de waardedaling van hun huis en de overlast van slagschaduw en geluid van de turbine. Dat is nu niet het geval,' zegt Claudia Umlauf, beleidsadviseur bij de vereniging.

In 2020 moet 14 % van de Nederlandse energieproductie duurzaam zijn. Daarom spraken het Rijk en de provincies in 2013 af dat in 2020 alle windmolens op land een gezamenlijk vermogen moeten hebben van 6.000 MegaWatt. Dat komt neer op ongeveer 2.000 windturbines die 3,6 miljoen huishoudens van elektriciteit zullen voorzien.

Gerelateerde nieuwsberichten
'Bouw geen windturbines bij onvoldoende draagvlak' (maart 2015)
Zeven spelregels voor bouw windturbines (januari 2015)
Sterrensysteem voor omwonenden windpark (september 2014)

Actuele onderwerpen

Vereniging Eigen Huis in de media