Experts over de huizenmarkt

Vereniging Eigen Huis is er voor iedereen die een huis heeft of van plan is een huis te kopen. Lees de adviezen en tips van onze experts over alles wat er speelt op de huizenmarkt.

Energie besparen, maar toch meer belasting betalen

Geplaatst op 19 sep 2017 , bijgewerkt 19 sep 2017, 00:00

Sinds 1 januari 2013 betaalt u een extra heffing ‘Opslag Duurzame Energie’ (hierna ‘ODE’). Dat betekent dat u over uw stroom- en gasverbruik een extra belasting betaalt, naast de energiebelasting en btw.

Sinds 1 januari 2013 betaalt u een extra heffing ‘Opslag Duurzame Energie’ (hierna ‘ODE’). Dat betekent dat u over uw stroom- en gasverbruik een extra belasting betaalt, naast de energiebelasting en btw. De ODE is ingevoerd om de subsidieregeling Stimulering Duurzame Energieproductie SDE+ te financieren. Met deze regeling worden investeringen in duurzame energie gestimuleerd waarmee onze klimaatdoelen worden nagestreefd. Afgesproken is dat huishoudens en bedrijven ieder voor 50% bijdragen aan deze regeling.

In 2016 heeft het ministerie van Economische zaken een vooruitblik gegeven van de toekomstige ontwikkeling van de ODE. Dat de ontwikkeling van de tarieven destijds erg voorzichtig is geschat, blijkt nu uit het recente wetsvoorstel waarin de tarieven voor 2018 worden bekend gemaakt. De ODE tarieven voor huishoudens stijgen in 2018 met 80% ten opzichte van de 2017 tarieven. Dat is 16% meer dan in 2016 door Economische Zaken is voorspeld.

Maar wat betekent dat voor uw portemonnee?

De stijging van de ODE-tarieven betekent niet automatisch een stijging van het belastingbedrag met 80%. De hoogte van de te betalen belasting is namelijk mede afhankelijk van uw energieverbruik. Voor 2018 verwacht minister Kamp dat het gemiddelde verbruik voor huishoudens zal dalen. Om even aan te geven wat er gebeurt, werken we het hieronder even uit voor 2 situaties in 2018:

Een gezin met een gemiddeld gas- en elektriciteitsverbruik betaalt in 2017 over zijn elektriciteit- en gasverbruik ongeveer € 60,- aan opslag duurzame energie (incl. BTW).

  • Met een ongewijzigd energieverbruik betaalt dit gezin in 2018 ongeveer € 107,- aan ODE.
  • Als het gezin wel energie bespaart, omdat er bijvoorbeeld duurzame maatregelen worden getroffen, dan zal dat gezin gemiddeld € 90,- betalen. Dat is ondanks de investeringen € 30 meer dan in 2017. Dat besparen wordt beloond, gaat voor de opslag duurzame energie hier dus niet op.

Toekomst ODE?

Dat de ODE-tarieven in de komende jaren explosief zullen blijven stijgen, is een feit. Het is namelijk al vastgesteld welk belastingbedrag per jaar moet worden opgehaald met de ODE. Zo moeten de ODE-opbrengsten stijgen van 1 miljard in 2018 tot ruim 2,5 miljard euro in 2023. Deze opbrengst komt kort gezegd als volgt tot stand:

energieverbruik x ODE-tarieven = ODE belastingopbrengst 

Als de verduurzaming onder huishoudens zich in het huidige tempo voortzet, dan zal het gemiddelde verbruik onder huishoudens verder dalen. Goed nieuws zou je denken, maar niets is minder waar. Als het verbruik daalt, dan zal de overheid de ODE-tarieven harder moeten laten stijgen om alsnog op de gewenste belastingopbrengsten te kunnen komen.

Betaalbaarheid onder druk

Hoe duurder de energierekening wordt, hoe sneller mensen getriggerd worden overstag te gaan en mee te doen in de energietransitie. Verduurzaming zal voor deze groep veelal een besparing in het verbruik betekenen. En deze mensen zullen goedkoper uit zijn dan de groep die niet investeert.

Klinkt allemaal logisch. Maar stel nou dat je tot die groep huiseigenaren behoort, die wel heel graag wil investeren maar dat simpelweg niet kan. Op de minder kapitaalkrachtigen zal de ODE de komende jaren steeds zwaarder gaan drukken. Dat gevaar wordt mede bevestigd door het Planbureau voor de Leefomgeving. Consumenten die hun verbruik niet kunnen minderen, betalen dus de komende jaren wel de rekening. De energiebelastingdruk wordt voor deze groep alleen maar hoger. Dit terwijl tegemoetkomingen, waaronder subsidies, steeds meer onder druk komen te staan.

Ook vraag ik mij regelmatig af of de 50-50 verdeling van de lasten tussen huishoudens en bedrijven voldoende gerechtvaardigd is. In de wetenschap dat grootgebruikers normaliter kapitaalkrachtiger zijn en makkelijker kunnen overgaan tot verduurzamen. Grootgebruikers brengen de grootste maatschappelijke kosten op gebied van de energietransitie met zich mee (grootste vervuilers). Ik hoop daarom dat het nieuwe kabinet oog heeft voor deze misstand. In een evenwichtig belastingstelsel past een dergelijke onevenwichtige lastenverdeling namelijk niet.

Meer informatie

Over de auteur

Bobby Raghoenath is fiscaal jurist bij Vereniging Eigen Huis. ‘Wees u bewust van uw fiscale positie. Een goede voorbereiding is het halve werk.’

Sta ook sterker met bijna 750.000 leden