Huizencrisis: vroeger was niet alles beter

Geplaatst op 06 mrt 2012 , bijgewerkt 06 mrt 2012, 11:00

Twee weken geleden stond er in Elsevier een groot verhaal onder de titel 'Ook deze huizencrisis overleven we wel weer'. Met als belangrijkste boodsch...

Twee weken geleden stond er in Elsevier een groot verhaal onder de titel 'Ook deze huizencrisis overleven we wel weer'. Met als belangrijkste boodschap: begin jaren tachtig was het erger.

Prijsdaling


Dertig jaar geleden was de huizencrisis in minimaal twee opzichten erger. In de eerste plaats was afname van de prijzen veel forser. Het Elsevierartikel vermeldt dat op het hoogtepunt van de markt in 1978 een koopwoning 198.600 gulden kostte. Hiervan was in 1983 nog 137.900 gulden over. Een daling van ruim 30 procent nominaal. Ter vergelijking: sinds 2008 zijn de huizenprijzen ruim tien procent gedaald.

Hypotheekrente


In de tweede plaats was de vorige crisis erger omdat de hypotheekrente toen veel hoger was. Tegenover een huidige hypotheekrente van gemiddeld een procent of vijf, stond begin jaren tachtig een percentage van twaalf, dertien procent. Mensen met dubbele lasten betaalden hierdoor twee keer de hoofdprijs. En als je werkloos werd, was zo'n hoge hypotheekrente al snel niet meer op te brengen. Bovendien waren toen veel meer mensen werkloos of  arbeidsongeschikt.

Renteaftrek


En dan het overheidsbeleid. Ook begin jaren tachtig werd er discussie gevoerd over de hypotheekrenteaftrek. Woningmarktgoeroe Hugo Priemus - thans gepensioneerd hoewel alles behalve in ruste - was begin jaren tachtig net een paar jaar aan de slag als hoogleraar Volkshuisvesting. Hij verbaast zich in Elsevier over de slechte timing van de discussie over de hypotheekrenteaftrek destijds: "Als je zo'n hervorming wilt doorvoeren, moet je dat in goede tijden doen. Eind jaren zeventig, begin jaren tachtig was het meest beroerde moment om de hypotheekrenteaftrek te hervormen."

Bezuinigen vs hervormen


Dit argument van Priemus is ook anno 2012 nog steeds een belangrijke reden om de hypotheekrenteaftrek niet te beschouwen als een gemakkelijke bezuinigingspost. Maar dat betekent niet dat we moeten stilzitten. Een weldoordacht hervormingsplan kan namelijk juist wél helpen het vertrouwen in de toekomst van de woningmarkt te herstellen. Dit vergt dat de problemen in de huur- en koopsector in samenhang en zonder taboes worden aangepakt. En het vergt dat betaalbaarheid van het wonen en zicht op waardebehoud van de eigen woning ook voor de langere termijn gegarandeerd zijn. We hebben het dan, zoals gezegd, nadrukkelijk niet over een bezuiniging maar over een fundamentele hervorming. Hopelijk zullen we het ook in dat opzicht beter doen dan in de jaren tachtig.
 
Volg Rob Mulder ook op twitter (@rob_mulder). Samen met andere maatschappelijk betrokken partijen op de woningmarkt (Woonbond, Aedes, NVM, VBO makelaar en VastgoedPro) werkt Vereniging Eigen Huis aan een plan voor de woningmarkt.