Hervorming van de woningmarkt: s.v.p. geen onderscheid tussen bestaande en nieuwe gevallen

Geplaatst op 27 mrt 2012 , bijgewerkt 27 mrt 2012, 09:00

Hervorming van de woningmarkt is hoognodig. Laten we de woningmarkt aan haar lot over, dan blijven we zitten met wachtlijsten in de huursector, met e...

Hervorming van de woningmarkt is hoognodig. Laten we de woningmarkt aan haar lot over, dan blijven we zitten met wachtlijsten in de huursector, met een gebrek aan doorstroming, met onzekerheid over de hypotheekrenteaftrek. In het kader van een integraal plan zijn de H-woorden huurprijsregulering en hypotheekrenteaftrek geen taboes. Wat de hypotheekrenteaftrek betreft, is een belangrijke discussie of de huidige woningbezitters daarbij moeten worden 'ontzien'. Om een paar redenen is dat geen goed idee.

Jonge generaties

In de eerste plaats lijkt het niet eerlijk om - over een reeks van jaren - huidige eigenwoningbezitters voor te trekken ten opzichte van nieuwe huiseigenaren. Jonge generaties zijn in dat geval - zoals zo vaak - het kind van de rekening. En terwijl we de woningmarkt juist mede willen hervormen om starters, zowel in de huur- als de koopsector, meer kansen te bieden op een geschikte woning.

Betaalbaarheid

Nu kun je daar tegenin brengen dat het evenmin eerlijk is als de overheid voor de zittende eigenwoningbezitters tijdens de wedstrijd de spelregels verandert. Hele volksstammen hebben immers bij het aangaan van hypotheekverplichtingen gerekend op de kostendrukkende werking van de hypotheekrenteaftrek. Dit gaat echter meer om de betaalbaarheid van het wonen (het doel) dan om de technische wijze waarop dit wordt bereikt (het middel), zie ook de blog 'Doel en Middel. Als een afbouw van de hypotheekrenteaftrek wordt gecompenseerd door lagere belastingtarieven, hoeven eigenwoningbezitters er gemiddeld niet op achteruit te gaan en blijft het eigenwoningbezit toch nog betaalbaar.

Compensatie

Dit raakt aan de tweede reden waarom het niet verstandig is oude en nieuwe gevallen verschillend te behandelen. En dergelijk onderscheid zou immers compensatie van nieuwe gevallen erg lastig maken. Alleen indien de hypotheekrenteaftrek over de gehele linie zou worden afgebouwd - in het kader van een integraal plan - is compensatie mogelijk in de vorm van lagere belastingtarieven. En compensatie van 'verliezers' is blijkens internationaal onderzoek een belangrijke succesfactor voor fundamentele hervormingsoperaties. Dit vanwege het benodigde maatschappelijke draagvlak.

Geen platte bezuiniging

Er is een derde reden waarom een verschillende behandeling van huidige en nieuwe eigenwoningbezitters niet verstandig is. Aangezien compensatie van alleen nieuwe gevallen in de vorm van lagere belastingtarieven feitelijk onmogelijk is, zal de overheid in juist zo'n geval de neiging hebben om de lagere hypotheekrenteaftrek in te boeken als platte bezuiniging. En dat zal, zoals ik eerder heb betoogd, een daadwerkelijke hervorming alleen maar in de weg staan. Dat kan niet de bedoeling zijn.
 
Vereniging Eigen Huis werkt samen met de Woonbond, Aedes en NVM/VBO Makelaar/VastgoedPro aan een integraal hervormingsplan voor de woningmarkt.

Volg Rob Mulder ook op twitter: @rob_mulder.