Annuïtair Catshuisgerucht baart zorgen

Geplaatst op 18 apr 2012 , bijgewerkt 18 apr 2012, 06:29

Rondom het Catshuis heerst radiostilte. Tegelijkertijd draait de geruchtenmachine op volle toeren. Eén hardnekkig gerucht baart Vereniging Eigen Hui...

Rondom het Catshuis heerst radiostilte. Tegelijkertijd draait de geruchtenmachine op volle toeren. Eén hardnekkig gerucht baart Vereniging Eigen Huis grote zorgen. Namelijk het gerucht dat VVD, CDA en PVV misschien kiezen voor een verplichte annuïteitenhypotheek voor nieuwe gevallen. Dat zou de woningmarkt alleen maar schade berokkenen.

Nieuwe gevallen

Voor de duidelijkheid: de geruchten gaan er over dat nieuwe hypotheken voortaan allemaal annuïtair moeten zijn. Kies je voor een andere vorm, dan krijg je geen hypotheekrenteaftrek. Eerlijk gezegd, geloofde ik het eerst niet. Maar de geruchten houden aan. Een voorstel dat we al eerder en vaker hebben gehoord, is dat de fiscus 'net doet alsof' iemand een annuïtaire hypotheek heeft bij het vaststellen van de hypotheekrenteaftrek. Ook al gaat het in werkelijkheid om een spaar- of aflossingsvrije hypotheek. Dat zou je kunnen invoeren voor bestaande én nieuwe gevallen. Maar uit het Catshuis komt dus - als de geruchten kloppen - wellicht iets geheel anders. De 3,75 miljoen huishoudens die al een hypotheek hebben, worden in dat geval buiten schot gelaten, terwijl nieuwe gevallen verplicht worden een annuïteitenhypotheek te nemen. Nieuwe gevallen krijgen hierdoor hogere woonlasten.

Erg slecht idee

Er zijn meerdere redenen waarom een verplichte annuïteitenhypotheek voor nieuwe gevallen een erg slecht idee is. Ik beperk me tot de belangrijkste.

  1. Door nieuwe hypotheken anders te behandelen dan bestaande creëer je een generatiekloof. Jongeren zijn dan voor de inkomstenbelasting immers slechter uit dan de meeste ouderen. Jonge huishoudens die kort geleden een huis hebben gekocht, worden eveneens benadeeld. Voor zover de woningprijzen extra dalen, komt hun hypotheek immers verder 'onder water' te staan.
  2. Door een ander systeem alleen in te voeren voor nieuwe gevallen, maak je inkomenscompensatie onmogelijk. Als je zou sleutelen aan de renteaftrek van álle huizenbezitters, dan kun je de inkomensgevolgen redelijk compenseren via lagere belastingtarieven. Maar als je het systeem van renteaftrek alleen voor nieuwe gevallen verandert, is dat onmogelijk.
  3. Als je de opbrengst van een dergelijke nieuwe maatregel niet kunt gebruiken om de inkomensgevolgen te compenseren, dan is het kennelijk een platte bezuinigingsmaatregel. Dit terwijl vriend en vijand het erover eens zijn dat de woningmarkt een ‘hervormingsdossier’ zou moeten zijn. Alleen door de woningmarkt fundamenteel te hervormen, zorg je voor meer dynamiek, groei en werkgelegenheid en dus voor meer overheidsinkomsten.
  4. Door te kiezen voor bezuinigingen op korte termijn dwarsboom je de mogelijkheid om de woningmarkt daadwerkelijk te hervormen. Een fundamentele hervorming van de woningmarkt is een grote operatie die decennia in beslag zal nemen. Daarvoor heb je draagvlak nodig binnen en buiten de politiek. En dan is het belangrijk grote inkomensgevolgen zoveel mogelijk te voorkomen. Dat is in dit voorstel niet mogelijk.
  5. Als oude gevallen buiten schot worden gehouden, dan zullen zij er waarschijnlijk alles aan doen géén nieuw geval te worden. Zij willen hun bestaande hypotheek houden en zullen minder snel verhuizen. Dit zet de woningmarkt verder op slot.

Oneerlijk en schadelijk

Het voorstel om bestaande en nieuwe gevallen verschillend te behandelen is al met al oneerlijk én schadelijk. Geen fijne combinatie. Laten we hopen dat het bij geruchten blijft.

P.S Deze week hebben we iedere werkdag van 13 tot 14 een vragen uur op twitter over de overdrachtsbelasting. Dringende vraag? Stel hem dan en mention ons @eigenhuis!