Woningmarkt en politiek

Geplaatst op 24 apr 2012 , bijgewerkt 24 apr 2012, 09:30

Wat heeft de woningmarkt van de politiek nodig? Een actieve houding? Of juist terughoudendheid? Het antwoord verschilt al naar gelang de termijn waa...

Wat heeft de woningmarkt van de politiek nodig? Een actieve houding? Of juist terughoudendheid? Het antwoord verschilt al naar gelang de termijn waarop je kijkt.

Korte termijn

Op de korte termijn heeft de woningmarkt de politiek hard nodig. Vrijwel iedereen ging er immers van uit dat het tarief voor de overdrachtsbelasting na 1 juli 2012 op 2 procent zou worden gehandhaafd. Dat bleek inderdaad ook in de Catshuisvoorstellen te zijn opgenomen, inclusief budgettaire dekking. Maar door het mislukken van de Catshuisonderhandelingen dreigt deze maatregel nu vertraging op te lopen. De situatie op de woningmarkt verslechtert hierdoor ernstig. Het maakt een gemiddeld huis 10.000 euro duurder. Een bedrag dat veel mensen zullen moeten bijlenen, wat moeilijker is geworden door de strenge hypotheeknormen. Een hogere overdrachtsbelasting per 1 juli zet de huizenmarkt nu al op slot, gezien de lange periode tussen het moment van aankoop van een woning (bij de makelaar) en het moment waarop de overdrachtsbelasting verschuldigd is (bij de notaris). Vereniging Eigen Huis roept politieke partijen daarom op snel in actie te komen en de continuering van het lage tarief alsnog te regelen. We hebben de politiek op korte termijn hard nodig!

Langere termijn

Op de langere termijn is de woningmarkt daarentegen juist gebaat bij minder politieke inmenging. Politiek en woningmarkt zijn momenteel intens met elkaar verweven. Het aanbod van nieuwe woningen staat sterk onder invloed van ruimtelijke ordening, bouwregels en gemeentelijke grondpolitiek. Aan de vraagzijde wordt het eigenwoningbezit gestimuleerd via de fiscale behandeling van de eigen woning, terwijl tegelijkertijd het verhuizen naar een andere woning wordt ontmoedigd door de overdrachtsbelasting. Daarnaast worden de sociale huren ver onder de marktprijs gehouden via de zogeheten huurprijsregulering. Hierdoor betaal je voor een sociale huurwoning die op de vrije markt maandelijks 700 euro zou opbrengen bijvoorbeeld maar 350 euro. En ben je een dief van je eigen portemonnee als je uit zo'n woning vertrekt.

Gordiaanse knoop

Politiek en woningmarkt zijn aldus verzeild geraakt in een Gordiaanse knoop waaraan moelijk te ontsnappen lijkt. Sommige ('linkse') partijen hebben de neiging de status quo op de huurmarkt te verdediging (lage huren), terwijl andere ('rechtse') partijen traditioneel vooral opkomen voor de koopsector (hypotheekrenteaftrek). En omgekeerd. Dat schiet niet op.

Depolitisering

Op een overdaad aan politieke inmenging past op de langere termijn maar één antwoord: 'depolitisering'. De koopsector kan op termijn best zonder een speciale fiscale behandeling, mits dit gepaard gaat met lagere tarieven voor de inkomstenbelasting. En als de belastingtarieven in Nederland lager zouden zijn, kunnen huurders uiteindelijk best hogere (marktconforme) huren betalen. Zeker als we bijvoorbeeld dertig jaar zouden nemen om deze ontvlechting van politiek en woningmarkt te realiseren. De overheid kan zich dan op den duur terugtrekken op haar kerntaak: de bescherming van mensen die zonder overheidshulp niet in hun woonbehoeften kunnen voorzien. Natuurlijk hebben we de politiek nog wel nodig om hiertoe het besluit te nemen. 

Samen met de Woonbond, Aedes en NVM/VBO Makelaar/VastgoedPro werkt Vereniging Eigen Huis aan een woningmarktplan voor de lange termijn. Eind mei hopen we dit aan de politiek aan te bieden. 

Sta ook sterker met bijna 750.000 leden