OZB-gedoognorm

Geplaatst op 11 mei 2012 , bijgewerkt 11 mei 2012, 08:53

Nederland gedoogland: we staan er in de wereld bekend om. Van softdrugsbeleid tot hele kabinetten: ze worden allemaal gedoogd. Wat mij betreft kunnen...

Nederland gedoogland: we staan er in de wereld bekend om. Van softdrugsbeleid tot hele kabinetten: ze worden allemaal gedoogd. Wat mij betreft kunnen we aan ons nationale gedoog-staat-van-dienst één schrijnend voorbeeld toevoegen: de OZB-macronorm.

Macronorm

De macronorm geeft aan met welk percentage de opbrengsten van de OZB (onroerendezaakbelasting), in alle gemeenten samen, in een bepaald jaar mogen stijgen. Ja, u leest het goed: in alle gemeenten samen! Maar, zo zult u zich misschien afvragen, wat zegt dit dan over de OZB in afzondelijke gemeenten? Antwoord: niets.

Speltheorie

Het is een klassieke speltheoretische situatie. Het gedrag van één gemeente heeft geen beslissende invloed op het al dan niet collectief overschrijden van de macronorm. En dus ook niet op de eventuele sancties die daarop volgen (maar daarover straks meer!). Als je je als individuele gemeente inhoudt qua lastenstijging, terwijl de andere gemeenten de OZB fors verhogen, wordt de macronorm ondanks jouw terughoudendheid toch overschreden. En als de anderen zich inhouden qua OZB-ontwikkeling, dan wordt de macro-norm toch wel gehaald, zelfs als jij het onderste uit de kan zou halen. Ergo: je ontleent als individuele gemeente aan de macronorm geen enkele prikkel tot zuinigheid.

Sanctie

Je zou dan in elk geval verwachten dat op collectieve overschrijding van de macronorm een forse sanctie staat. Misschien dat dat toch nog enigszins afschrikt. In theorie kan er bij overschrijding van de norm inderdaad een bedrag worden ingehouden op het gemeentefonds. Alle gemeenten betalen dan de prijs voor een gezamenlijke overschrijding. Maar ... toen bij de invoering in 2008 de norm al meteen werd overschreden, bleef - Nederland gedoogland - een sanctie simpelweg achterwege.

Moeilijk genoeg

En wat schetst mijn verbazing om in het FD van woensdag 9 mei te lezen dat, als het aan VNG-voorzitter Jorritsma ligt, ook de overschrijding van de macronorm 2012 onbestraft blijft. Gemeenten hebben het volgens haar al moeilijk genoeg. Dat kan zo zijn, maar geldt dat dan niet voor de huiseigenaren die de extra OZB moeten betalen?

Micronorm

Als 1) de macronorm geen invloed heeft op het gedrag van gemeenten en 2) een overschrijding van de norm niet wordt bestraft, schaf 'm dan zo snel mogelijk af! Overigens is dit al sinds de invoering ervan het standpunt van Vereniging Eigen Huis. Een micronorm - per gemeente een maximum stellen - is veel verstandiger. En dan graag wel sanctioneren als de norm wordt overschreden! Namens de eigenwoningbezitters kunnen we een steeds verder oplopende OZB echt niet zomaar door de vingers zien.

Sta ook sterker met bijna 750.000 leden