Van broederschap naar ondernemerschap

Geplaatst op 19 nov 2013 , bijgewerkt 19 nov 2013, 09:26

Snel inspelen op nieuwe trends in technologie en samenleving: zo zijn veel bedrijven groot geworden. Toch zijn het vaak diezelfde bedrijven die, als...

Snel inspelen op nieuwe trends in technologie en samenleving: zo zijn veel bedrijven groot geworden. Toch zijn het vaak diezelfde bedrijven die, als ze zelf eenmaal sterk en volwassen zijn, te laat reageren op weer nieuwe uitdagingen. Soms blijven zij zelfs het antwoord schuldig op ontwikkelingen die zij als eersten hadden moeten zien aankomen. 

Zo stond fotorolletjesfabrikant Kodak aan de wieg van de digitale fotografie – het bedrijf bouwde nota bene zelf het eerste digitale fototoestel – maar het kon niet geloven dat de baby ooit groot zou worden. Nokia zag op zijn beurt het succes van de smartphone niet aankomen en vandaag laat het notariswezen in Nederland zich verrassen door ….de HEMA.

De winkelketen biedt sinds begin deze maand notarisdiensten aan. Via de website kun je nu zelf je samenlevingscontract of testament opmaken. De akte krijg je per mail toegestuurd. Moet je alleen nog even langs één van de deelnemende notariskantoren rijden om het te tekenen. Maar een plechtige sessie aan een grote, eikenhouten tafel met vloeibladen is er niet meer bij. 

Aanvankelijk reageerde de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) laconiek op het initiatief van de HEMA. Een ‘wake up call’ was het wel, dát kon de woordvoerder nog net toegeven. 

Nu is het zo dat als je een ‘wake up call’ krijgt, je in elk geval één ding zeker weet: je bent al te laat. Toen dat besef tot de KNB doordrong, reageerden zij als een kat in het nauw. Ze gingen de deelnemende notarissen voor de tuchtraad slepen!

Volgens de KNB zou de HEMA-notaris per saldo ook slechts voor 'een hele kleine groep' geschikt zijn, namelijk alleen voor de standaardgevallen. ‘En,’ zo benadrukt de brancheorganisatie, ‘er zijn maar weinig mensen die standaard zijn.' Een heel verhaal, maar meer dan een paniekreactie is het niet, en dan nog een die de HEMA onbedoeld veel free publicity oplevert.

Al zijn we allemaal op een uiterst individuele manier bezig met ons leven, van enige afstand beschouwd zijn de meesten van ons – ikzelf in elk geval –
wel degelijk standaardgevallen. Ik werd daar nog eens op gewezen door de interieurontwerper Victor Meuwissen.

In opdracht van bouwonderneming BAM ontwikkelde hij een vijftal zogeheten ‘woonsferen’; van supermodern tot grootmoederstijl en nog een paar er tussenin. Wat blijkt? Negen van de tien woningzoekenden voelen zich helemaal thuis in een één van die vijf standaard-woonsferen. Je zou het ‘seriematig maatwerk’ kunnen noemen. Daardoor blijven de kosten beheersbaar, terwijl iedereen het gevoel krijgt dat het interieur op zijn individuele wensen is toegesneden.

Wat geldt voor wonen, geldt ook voor zaken als testament of samenlevingscontract: velen van ons zullen zich in een standaardakte thuis voelen. En bovendien: zelfs al komen er steeds meer individuele verschillen die in het document tot uitdrukking moeten komen, dan kan dat straks vast ook wel geregeld worden. De dienstverlening zal zich immers verder kunnen ontwikkelen.

Lang geleden was de functie van notaris er een die maximale zekerheid bood; aan de klanten maar vooral ook aan de notaris zelf. Ik had vroeger een schoolvriendje en die woonde naast een notaris. Hij zei: ‘Als het grindpad van de buren knispert, rinkelt niet veel later de kassa’. De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie heette toen Koninklijke Notariële Broederschap en die schermde de markt effectief af tegen nieuwkomers. De laatste jaren is het echter snel gegaan; de markt werd open gebroken, de vastgoedcrisis betekende een nieuwe dreun en vandaag wordt de dreiging van internet alsmaar acuter.

De sector staat nu op een tweesprong. Gaat het uit alle macht proberen het onvermijdelijke uit te stellen? Of zal het gaan doen wat het al eerder had moeten doen: de omslag maken van broederschap naar ondernemerschap en inspelen op de nieuwe ontwikkelingen. Met een nieuwe strijdbaarheid. Misschien iets in deze trant: ‘Biedt de HEMA snelle en goedkope service? Dan moeten wij dat ook kunnen, en dan nog beter. Zal dat lagere tarieven tot gevolg hebben, kleinere behuizing en lagere salarissen? Dan moet dat maar. Dat heet vooruitgang.’

Volg ons ook op twitter @eigenhuis en Rob Mulder op @rob_mulder

Sta ook sterker met bijna 750.000 leden