Erfpachter verdient bescherming

Geplaatst op 28 jan 2014 , bijgewerkt 28 jan 2014, 09:25

In 2001 koopt een echtpaar uit Amsterdam Zuid Oost (laten we ze voor het gemak het echtpaar De Ridder noemen) een houten huisje bij de Loosdrechtse ...

In 2001 koopt een echtpaar uit Amsterdam Zuid Oost (laten we ze voor het gemak het echtpaar De Ridder noemen) een houten huisje bij de Loosdrechtse Plassen. Een idyllische plek en helemaal niet zo duur! Meneer en mevrouw De Ridder zien het helemaal voor zich. Hier zullen zij zich volledig kunnen ontspannen, ja, hier zullen zij straks hun oude dag doorbrengen.

Een jaar later klopt de boer uit de omgeving op de deur. Hij komt voor de erfpacht. Die was het eerste jaar 1.200 euro. ‘Het zal u niet verrassen, ‘zegt hij, ‘maar dat bedrag gaat omhoog.’ Het nieuwe jaarbedrag? 2.400 euro, een verdubbeling.

Sindsdien is het bedrag elk jaar verhoogd. Al naar gelang zijn pet stond, schudde de erfverpachter een nieuw bedrag uit zijn mouw. Elke jaar kwam hij één keer langs. En naar die dag keek het echtpaar met steeds grotere zorgen uit. Inmiddels hebben zij spijt van hun aankoop.

Vormt het echtpaar De Ridder een uitzondering? Nee, want er zijn in Nederland honderdduizenden huishoudens die wel een woning bezitten, maar niet de grond waar die op staat. De grond kan in handen zijn van de gemeente (gemeentelijke erfpacht), maar ook van een boer, een kerk, een stichting, een bedrijf, Natuurmonumenten of Staatsbosbeheer (particuliere erfpacht).

Gelukkig zijn lang niet alle erfpachters voor de huurprijs van de grond (de zogeheten 'canon') overgeleverd aan de jaarlijkse grillen van de erfverpachter. Maar het komt zowel bij gemeentelijke als particuliere erfpacht regelmatig voor dat na een x-aantal jaren de canon een enorme stijging vertoont, en soms zelfs enkele malen over de kop gaat. Het wordt hoog tijd dat de overheid erfpachters in bescherming neemt. Net zo goed als de overheid eisen stelt aan een arbeidsovereenkomst (minimumloon) of aan een consumptief krediet (maximumrente), kan zij ook eisen verbinden aan een erfpachtcontract (zoals een voorspelbare, liefst gematigde, maximale verhoging van de canon). Sommige mensen vinden dit een inbreuk op de contractvrijheid. En dat is het natuurlijk ook. Maar wel een zeer gewenste!

In dat geval zijn we ook meteen af van situaties waarin de bank een huis op (particuliere) erfpacht niet meer wil financieren vanwege onvoorspelbare toekomstige woonlasten. Op eigen initiatief hebben banken, makelaars, notarissen, pachters, verpachters en Vereniging Eigen Huis in 2011 criteria opgesteld voor verantwoorde (particuliere) erfpacht. Erfverpachters werken in de praktijk echter vaak niet mee aan de aanpassing van het contract aan die criteria. De enige die dan nog kan voorkomen dat het huis onverkoopbaar wordt (tenzij de koper geen hypotheek nodig heeft), is de overheid.

Natuurlijk had de familie De Ridder zelf ook beter kunnen opletten bij de aankoop van haar huisje. Maar zolang de gemiddelde consument weinig kaas heeft gegeten van contracten, kleine lettertjes en financiële constructies, verdient hij extra bescherming door de overheid.

Volg ons ook op Twitter: @eigenhuis en @rob_mulder