Nieuwe impulsen dringend gewenst

Geplaatst op 17 jun 2014 , bijgewerkt 17 jun 2014, 08:05

Op 20 februari 2010 viel het kabinet Balkenende IV (CDA-PvdA-CU), het kabinet dat in zijn regeerakkoord had opgeschreven dat niet mocht worden naged...

Op 20 februari 2010 viel het kabinet Balkenende IV (CDA-PvdA-CU), het kabinet dat in zijn regeerakkoord had opgeschreven dat niet mocht worden nagedacht over de woningmarkt. In de hoop dat een volgend kabinet het denken over de woningmarkt weer van het slot zou halen, bracht Vereniging Eigen Huis in de aanloop naar de verkiezingen van 9 juni 2010 een visiedocument naar buiten, getiteld ‘Woningmarkt in beweging’. Met daarin de dringende oproep:

“Politiek en bestuur hebben zich de laatste jaren bewust onthouden van een duidelijke, samenhangende visie op het wonen. Er is daardoor geen sturing gegeven op het beter laten functioneren van de woningmarkt. Vereniging Eigen Huis roept de Nederlandse overheid en de Nederlandse politiek op om – samen met maatschappelijke partners – dit vanaf nu anders te doen. Met het oog op het beter realiseren van de woonwensen van burgers in Nederland. De oprichting van een Stichting van het Wonen en het in gezamenlijkheid opstellen van een integraal toekomstplan voor de woningmarkt zijn in dat verband de belangrijkste concrete aanbevelingen van Vereniging Eigen Huis aan de politieke partijen en aan een nieuw te vormen kabinet.”

We mochten ons visiedocument op 29 maart 2010 aanbieden aan demissionair minister Middelkoop voor Wonen, die aangaf zich wel in het idee van een Stichting van het Wonen te kunnen vinden. Daarna hebben we er niets meer van vernomen. Evenmin kwam het op 14 oktober 2010 aangetreden kabinet Rutte I (VVD-CDA met gedoogsteun van PVV), met een integraal plan voor de woningmarkt.

Dit was de achtergrond waartegen vier partijen op de woningmarkt, na anderhalf jaar intensief nadenken en onderhandelen, op 23 mei 2012 zelf met het gezamenlijke woningmarktplan WONEN 4.0 kwamen. Vereniging Eigen Huis, Woonbond, Aedes en de makelaarsorganisaties rekenden in WONEN 4.0 af met de h-woorden hypotheekrenteaftrek en huurprijsregulering door:

  1. de hypotheekrenteaftrek in 30 jaar geleidelijk af te schaffen,
  2. de sociale huren in 30 jaar op te trekken naar een marktconform niveau en
  3. alle opbrengsten terug te geven aan burgers via lagere belastingtarieven en een woontoeslag voor de lagere (midden)inkomens.

Inmiddels was het kabinet Rutte I op 23 april 2012 gevallen. Rutte II (VVD-PvdA), dat op 5 november 2012 van start ging, toonde zich als eerste kabinet sinds tijden bereid de problemen op de woningmarkt aan te pakken (men moest wel, gezien de crisis). Daarbij nam men weliswaar enkele ingrediënten van WONEN 4.0 over, maar deze werden in de verkeerde verhoudingen door elkaar gehusseld en op het verkeerde moment toegediend. Op dat moment misten we toch een Stichting van het Wonen, waar de woningmarktpartijen het kabinet wat beter bij de kookles hadden kunnen houden. In ons visiedocument uit 2010 stond daarover te lezen:

“Gezien de complexiteit van de vraagstukken die spelen op het gebied van het wonen, gezien het economische en maatschappelijke belang van de woningmarkt én gezien het grote aantal maatschappelijke partijen die bij de woningmarkt betrokken zijn, wekt het eigenlijk slechts bevreemding dat er voor het wonen niet zoiets bestaat als de Stichting van de Arbeid. Vereniging Eigen Huis bepleit daarom de oprichting van een Stichting van het Wonen. In deze stichting zouden de belangrijke op de woningmarkt actieve maatschappelijke partijen vertegenwoordigd moeten zijn. Doel is de gezamenlijke denkkracht en creativiteit in te zetten én het gebundelde handelingsvermogen aan te spreken om samen met het kabinet een daadwerkelijke transitie op de woningmarkt in gang te zetten. En om zo’n transitie ook langjarig vol te houden, waar nodig bij te sturen en van nieuwe impulsen te voorzien.”

En met meer dan een miljoen huishoudens onder water, een vrij huursegment dat niet van de grond komt en een hardnekkig gebrek aan doorstroming, zijn nieuwe impulsen nog steeds dringend gewenst.

Volg ons ook op twitter: @eigenhuis en @rob_mulder