Artikel
energie

Daphne verduurzaamt

Eindelijk een kinderlijk eenvoudige besparing

Vereniging Eigen Huis
Foto: Ron de Gruyl
Daphne van Paassen neemt lezers in een maandelijkse column mee op de weg die zij aflegt bij het verduurzamen van haar tussenwoning uit 1890. Deze weg is haar eigen. Al was het maar omdat elk huis en elke huiseigenaar anders is.
Auteur: Daphne van Paassen | Publicatiedatum: 22 februari 2019

Soms zijn maatregelen zo kinderlijk eenvoudig dat je bijna niet gelooft dat ze werken. Maar de plaatjes van de warmtecamera lieten niets te raden over. Op de foto’s die ik een jaar geleden liet maken van mijn gevel, lichtte een plek ter hoogte van de radiatoren op als gele lichtreclamebakken; bij de tweede meting waren ze zo blauw als de rest van de muur: er lekte klaarblijkelijk nauwelijks warmte meer naar buiten. En dat door enkele meters isolatiefolie van een paar euro. Waarom heeft maar 20 procent van de mensen dat aangebracht, zoals uit een onderzoek van installateur Feenstra uit 2017 bleek?

Ik kende radiatorfolie vooral als favoriet materiaal van mijn vader die er samen met glaswol en geïnspireerd door de oliecrisis, in de jaren zeventig ons huis mee volpropte. Heel fraai oogde dat trouwens niet. Maar daar had hij, anders dan ik, weinig moeite mee (hij haalde bijvoorbeeld ook alle spiegels uit het huis en hing ze in de bomen voor meer reflectielicht in huis – ook geen gezicht). Maar gelukkig bleek er inmiddels naast die zilverkleurige deken die altijd aan alle kanten van de radiator naar buiten golfde, ook een dunne variant te bestaan die je niet tegen de muur bevestigde, maar aan de achterkant van de radiator zelf. Of toch tegen de muur. Daar liepen de meningen over uiteen. Op tweakers.nl, de site die ik kende van nerds die computeronderdelen tot in detail benchmarken, discussieerden mannen met namen als Oxelaar, Flippo en Harry23 tot mijn verrassing ook levendig over radiatorfolie. Volgens de een moest het altijd op de buitenmuur bevestigd worden. Wie het op de radiator zelf monteerde, verkleinde zo immers het oppervlak dat warmte afgeeft. 

Daarmee werd de uitgaande temperatuur te hoog, met alle negatieve gevolgen voor het rendement van de cv-ketel. Goed punt, leek me. Maar Harry23 maakte daar gehakt van. De folie zelf wordt namelijk warm en als die tegen de muur zit, verlies je die alsnog naar buiten. De te hoge uitgaande temperatuur kon bovendien verholpen worden door de temperatuur van de cv te verlagen. Klonk ook plausibel.

Het Duurzaam Bouwloket (dat burgers helpt bij het verduurzamen van hun huis) adviseert folie op de radiator. Om te laten zien wat het scheelt, deed het een proefmeting. Bij een radiator zonder folie was de muur achter de radiator circa 51 graden bij een radiatortemperatuur van 69,5 graden. Bij een (andere) radiator van 60,5 graden had de radiatorfolie aan de achterkant van de radiator een temperatuur van 53,7 graden, terwijl de lucht achter de radiator 19 graden was (ongeveer zoals in de rest van de kamer). De folie reflecteert de straling, waardoor alle warmte de kamer ingaat. Ook bij mij voelt de folie zelf warm aan, maar is de buitenmuur er vlak achter, die voorheen warm aanvoelde, nu koud. Volgens Milieu Centraal bespaar je met radiatorfolie dan ook zo’n 10 m³ gas, per vierkante meter aangebrachte radiatorfolie.

Het bijgeleverde magneetplakband maakt dat de bevestiging ook vrij gemakkelijk gaat (zij het niet zo soepel op de vele instructiefilmpjes op internet). Maar zelfs als je geen pietje-precies bent, ziet het er nog steeds stukken esthetischer uit dan het knutselwerk van mijn vader.

Opmerkingen en suggesties: daphne@eigenhuis.nl

Reacties van lezers

Daphne is niet de enige die worstelt met het verduurzamen van haar huis, blijkt uit de tientallen reacties die soms dagelijks binnenkomen. Omdat ze zo herkenbaar zijn, ze zulke goede adviezen bevatten en ze zo duidelijk illustreren wat woningbezitters nodig hebben, delen we (met toestemming van de schrijvers) enkele van die brieven hier.

Verduurzamen

Hoe isoleren we de koude noordmuur? 

Wij wonen met twee personen in een vrijstaande houtskeletbouwwoning uit 1969. Het huis heeft aan de buitenkant baksteenmuren en de isolatie van de woning is beperkt. Het dak en de beganegrondvloer zijn geïsoleerd met 3 à 4 cm minerale wol. In de kruipruimte zijn 30 cm lavakorrels geblazen tegen vocht en kou. Beneden hebben we hr++-glas, boven enkel glas. De spouwen in de buitenmuren zijn volgens het isolatiebedrijf dunner dan 3 cm, dus nog niet volgeblazen met isolatiewol of –korrels. Nu willen we de koude noordmuur van binnen isoleren of van buiten bekleden met isolerende panelen. Daar zijn we nog niet helemaal over uit. We hebben een hr-combiketel en verbruiken 1.680 m 3 gas per jaar. Elektra verbruiken we maar weinig (1.500 kWh per jaar) en om die reden hebben we nog geen zonnepanelen. Ook een vaatwasser en wasdroger ontbreken in ons huis. De was drogen we binnen aan de waslijn of buiten als het weer het toelaat. We maken gebruik van ledlampen, maar kaarsen zijn ook leuk en warm. Het gasfornuis maakt sinds kort plaats voor inductiekookplaten. En binnenkort vervangen we de magnetron door een combimagnetron.
Lia en Paul 

Ventilator

Mijn leefklimaat is verbeterd

Tijdens de warme zomer van 2018 kocht ik een compacte en fluisterstille ventilator (17W/h) voor 23 euro, waarmee ik de gevoelstemperatuur in de woonkamer omlaag wilde brengen. Als ik die ventilator op een convectorput plaatste en parallel aan de glaspui liet blazen, ontstond een circulaire, horizontale luchtstroom in de woonkamer die het beoogde effect op de gevoelstemperatuur had.
Toen het eind 2018 kouder werd, heb ik de ventilator als experiment laten staan en tot mijn verrassing heeft die ook een gunstig effect op de (gelijkmatige) warmtehuishouding in de kamer! Bij een cv-instelling van 20,8 graden stond in voorgaande jaren de losse thermometer midden in de kamer maximaal op 20,4 graden. Met de ventilator aan is dat regelmatig 21 graden. En die temperatuur geeft dan ook de kamerthermostaat aan! Ik heb geen onderzoek gedaan naar het effect op het gasverbruik, maar constateer in ieder geval een prettige verbetering van het leefklimaat.
Frank

Maandlasten verlagen

In een jaar tijd van 1.450 naar 890 kuub

Anderhalf jaar geleden raakte ik werkloos. Ik wilde toen mijn maandlasten verlagen en heb mijn energiehuishouding eens goed onder de loep genomen. 

Mijn twee-onder-een-kapwoning stamt uit 1972 en heeft een inhoud van 460 m3. Ik had al een zonneboiler en plaatste in één jaar tijd zonnepanelen (3.000 watt-piek), isoleerde de kruipruimte, vulde de isolatie in de spouwmuren aan met EnveriFoam en stelde mijn cv-ketel af op 55 graden. Ook stelde ik mijn thermostaat anders af, zodat de temperatuur in huis meer constant blijft. Radiatorventilatoren hadden ook mijn interesse, maar die vond ik erg duur. 

Nu heb ik voor 119 euro een UV-radiator van 1.000 watt gekocht met een capaciteit van 30 m3. Die staat in de woonkamer. Mijn gasverbruik daalde in een jaar tijd van 1.450 naar 890 kuub. De zonnepanelen hebben ongeveer 3.900 kWh geleverd, terwijl mijn eigen verbruik 2.800 kWh is. Ik krijg daardoor meer dan 700 euro terug van de energiemaatschappij. En voor komend jaar betaal ik maandelijks maar een minimaal voorschot op mijn energierekening.

Mijn cv-ketel is aan vervanging toe, maar ik ga nog geen warmtepomp installeren. Die is in verhouding veel te duur en het duurt tot 2037 voordat ik die investering heb terugverdiend. Daarnaast zijn mijn buren vast niet blij met het geluid dat dat ding maakt. Een zuinige cv-ketel op gas, die je in de toekomst kunt ombouwen naar waterstof, is financieel gezien veel interessanter voor mij. Voor 1.850 euro hangt die op mijn zolder! 
Carolus

Bespaartip 

Plaats ventilatoren in de huiskamer

Daphne, plaats de ventilatoren in je huiskamer, breng de watertemperatuur terug en zet de thermostaat lager. Dan verwarm je de rest van je huis veel minder en dat levert een besparing op. Ik zou de ventilatoren zelf maken van hergebruikte pc-ventilatoren. Daarmee bespaar je de eerste 50 euro. 
Huib

Reageren?

Mail naar daphne@eigenhuis.nl. Wij kunnen jouw reactie (ingekort) plaatsen.

Dit is een bewerkte versie van 'Daphne verduurzaamt' uit Eigen Huis Magazine, editie maart 2019.