Artikel
energie

Daphne verduurzaamt

Pierre Wind onder de vloer

Vereniging Eigen Huis
Foto: Ron de Gruyl
Daphne van Paassen neemt lezers in een maandelijkse column mee op de weg die zij aflegt bij het verduurzamen van haar tussenwoning uit 1890. Deze weg is haar eigen. Al was het maar omdat elk huis en elke huiseigenaar anders is.
Auteur: Daphne van Paassen | Publicatiedatum: 5 juli 2018

Alle begin is moeilijk, behalve als het gaat om het verduurzamen van je huis, dacht ik. Want dat dient zich aan in de vorm van een probleem: het tocht zo dat de kaarsen op tafel wapperen als in een oud kasteel of je slaapkamer voelt zomers aan als een zweterige bikramyogastudio. Of je zit zoals wij permanent met verkleumde voeten. Mijn eerste klus op weg naar een duurzaam huis zou dus het isoleren van de vloer worden. Kwestie van gezond verstand.

Googelend stuitte ik op ‘de Haarlemse huizenaanpak’ die allround en onafhankelijke adviseurs beloofden langs te sturen. Ondanks die belofte kreeg ik toch een plaatselijke ondernemer aan de deur. Als een soort Pierre Wind van de isolatiebranche wilde hij me laten ‘ervaren’ wat TonZon voor ons kon betekenen – want o ja, dat was het enige dat hij installeerde. Stuiterend van enthousiasme sloot hij een warmtepaneel aan met isolatiefolie om te laten zien hoe het werkte. De luchtkussens van reflecterend folie die hij aan de onderkant van de vloer zou nieten, isoleerden én kaatsten de warmte terug de woonruimte in. ‘Voel eens! Nul warmteverlies!’

Na een half uur dook hij onder de vloer. En ook daar stond zijn mond niet stil. Even maakte ik me zorgen: belde hij een collega omdat hij op een vreselijk probleem was gestuit? Lag er een lijk? Eindelijk kwam hij weer boven: ‘Ik ga je toch adviseren het niet te doen.’

Eigenlijk was mijn kruipruimte te krap voor TonZon (34 cm tussen vloer en balken), zei hij. En hij toverde op zijn telefoon een filmpje tevoorschijn dat hij zojuist gemaakt had. ‘Zoiets heb ik nog nooit gezien: drie dooie ratten in een kringetje! Mooi voor mijn verzameling. Maar voor jou is het minder: muizen en ratten knagen de folie kapot en maken van jouw kruipruimte een kraamkamer.’ ‘Maar’, stamelde ik: ‘wat moet ik dan?’ ‘De vloer eruit en een betonnen vloer erin?’, opperde hij. Kostte wel rond de 20.000 vermoedde hij – maar dan had je nergens meer last van. En weg was ie. ‘Like effe mijn Facebookpagina, daar staan alle rattenfilmpjes!’ riep hij nog.

20.000 euro? Dat was nogal een verschil met de 1.250 euro die vloerisolatie doorgaans kost – terugverdiend in vijf jaar door wat je bespaart op de energierekening. Sinds ‘Pierre’ zijn nog twee experts onder de vloer geweest. Zelfs isolerende foamkorrels voor een ondiepe kruipruimte bleken geen oplossing omdat een houten vloer altijd een ventilatielaag van twintig centimeter nodig heeft.

Net toen ik dacht dat ik een echt duurzaam huis wel kon vergeten – zonder vloerisolatie geen warmtepomp bijvoorbeeld – bleek bij meting met een infraroodcamera de vloer helemaal niet zo’n probleem. Mijn grootste warmtelek (meer daarover volgende maand) zat ergens anders – en dat kon ik voor een luttele 30 euro verhelpen.
Opmerkingen en suggesties: daphne@eigenhuis.nl

Daphne is niet de enige die worstelt met het verduurzamen van haar huis, blijkt uit de tientallen reacties die soms dagelijks binnenkomen. Omdat ze zo herkenbaar zijn, ze zulke goede adviezen bevatten en ze zo duidelijk illustreren wat woningbezitters nodig hebben, delen we (met toestemming van de schrijvers) enkele van die brieven hier.

Met een gevoel van herkenning en een oplopend gevoel van boosheid en frustratie, heb ik je artikel gelezen. Fijn dat ik niet de enige ben die verdwaalt. Schandalig eigenlijk, dat ik een van de velen ben! Een overheid die niet alleen stimuleert dat we onze huizen duurzamer maken, maar er ons op aanspreekt, en ons er zelfs toe dwingt dit te doen. (En die dan vervolgens zelf nalaat dit te doen, zie renovatie van de Tweede Kamer). Vervolgens ga je als brave burger met je gespaarde geld aan de slag, en dan word je opgevreten door mannetjes met mooie adviezen en offertes, die in mooie, hybride, maar wel heel dure auto's rijden. Allemaal hebben ze een ander advies. Je wordt er gek van, niemand kan je wetenschappelijk onderbouwd, praktisch onderzoek laten zien waardoor je goed onderbouwd een keuze kan maken. Je moet iedereen maar geloven op hun ervaring en mooie verhalen. En als je dan bij de overheid aanklopt geven ze niet thuis; zoek het zelf maar uit, kijk op een website of zo. Veel hypocrieter kom je het niet vaak tegen.
William

Net als jij heb ik een oud huis (1930), vrijstaand en geen spouwmuren en een (punt)dak dat volgens mij niet goed staat voor zonnepanelen. Ik heb wel een (droge) kruipruimte, maar geen toegangsluik. Toen twee jaar geleden de cv lekte, heeft de monteur een omleiding gemaakt van achter (de verzonken radiator) naar voren onder de vloer naar de voorkant. Hij heeft toen een opening gemaakt in de radiatorput en is als een slangenmens door de kruipruimte naar voren gekropen met de nieuwe leiding, terwijl ik ondertussen steeds riep: ‘Ben je er nog?’ In dat jaar is er ook een nieuwe cv-ketel gekomen, want de oude was kapot en het installatiebedrijf zei dat we voorlopig nog wel aan het gas zouden blijven. Een warmtepomp aanschaffen zit er dus niet in; bovendien schijnen die nog niet optimaal uitontwikkeld te zijn... Mijn buurman die ook een huis heeft van 1930, heeft de vloer geïsoleerd door er dikke planken van onderaf tegenaan te timmeren. Dat scheelde hem wel 20 procent van de stookkosten, zei hij. Maar het was een heel werk, want het is daar nauw. Hij wist wel iemand die dat kon, maar buurman heeft een kruipluik en ik niet. ‘Laat gewoon een luik in je woonkamer maken’, zei mijn broer. Maar ja, dat vind ik wel een toestand. Zo groot is die woonkamer niet en zo’n luik valt wel op in het parket! Mijn overbuurvrouw vertelde dat haar man een gat had gemaakt in de kelderwand en zo in de kruipruimte was gekomen. Maar ja, wie kan dat doen zonder iets kapot te maken en zonder al te hoge kosten? En dan zit ik nog steeds met die cv-leiding die onder de vloer loopt. Wat als ze die beschadigen? Kortom: het is zoeken naar een heel goede klusser en hoe vind je die? Los daarvan ben ik niet zo geneigd te denken dat ik ècht wat moet. Ik ben 69 jaar oud en denk eigenlijk: 'Het zal mijn tijd wel duren'! Ondertussen worden er nog steeds huizen gebouwd die aan het gas worden gekoppeld. Het gasfornuis omruilen voor een elektrisch fornuis? Elektriciteit is nog steeds voor het grootste deel afkomstig van kolen, dus dan denk ik dat gas nog beter is.... Enfin, ik weet niet of je wat aan mijn verhaal hebt, maar ik ben wel vóór het uitwisselen van ervaringen!
Anneke


Dank voor het schrijven van het zeer herkenbare artikel in het magazine. Ik worstel met exact dezelfde vragen en voel me vaak overweldigd door de tegenstrijdige adviezen, nog voordat je überhaupt een concrete stap hebt gezet. Wat kan ik in een huis uit 1925 met dubbele beglazing en dakisolatie (label D) doen om het naar B te krijgen? Spouwmuren zijn mij afgeraden. Ik weet dat HR+++ t.o.v. HR++ beglazing niet heel veel extra oplevert en een hybride warmtepomp maakt te veel herrie bij de slaapkamer en heeft weinig zin zonder goede isolatie. Ik heb ook authentieke deuren waar bij wijze van muizen zonder moeite onder door kunnen rennen... Dus dat wordt niet fraai met 3 cm dikke tochtstrippen. Daarbovenop heeft de gemeente ook plannen en wil je niet straks de foute investeringen hebben gedaan. En ga zo maar door. Maar ik wil toch iets doen. En liefst niet bankroet gaan. Ik zal met aandacht uw column blijven lezen.
Peggy

Mijn leidraad is de Trias Energetica (van de TU Delft):
1. Probeer – zonder comfortverlies – zoveel mogelijk te besparen.
2. Wat je dan nog nodig hebt probeer dat zoveel mogelijk duurzaam op te wekken.
3. Als je dan nog fossiele brandstoffen nodig hebt gebruik die dan zo efficiënt mogelijk.
Mijn aanbevelingen:
- Kijk naar het stroomverbruik van je apparaten; zijn er zuiniger versies en kun je led-lampen gebruiken?
- Isolatie - wat kun je zonder hoge kosten doen aan vloer, (spouw) muur, ramen en dak?
- Schaf een recirculatiedouche aan. Zo splits je douchen van verwarmen. Scheelt enorm in de investering in installaties! Voor douchen met een recirculatiedouche heb je alleen nog een kleine 50-literboiler nodig. Gebruik voor de keuken dan een zuinige keukenboiler of kokendwaterkraan.
- Voor verwarmen neem je huidige cv-ketel, of een nieuwe piepkleine gasketel, en stelt hem in op ‘lage temperatuursverwarming’ en zo dat hij alleen aanslaat als dat in de winter nodig is. Zo kun je op een minimum aan gas superefficiënt wonen. Wil je helemaal van het gas af, neem dan een elektrische cv of een warmtepomp/boiler-combinatie alleen voor de verwarming. Ook dit hoeft natuurlijk alleen op koude winterdagen te draaien.
- Idealiter weet je dan op je dak nog zestien tot twintig goede 300Wp-zonnepanelen te plaatsen. Let wel op de kwaliteit. In Nederland mogen zonnepanelen van zeer lage kwaliteit verkocht worden wat in de rest van Europa niet mag. Goedkoop is duurkoop, want deze gaan na zo’n zeven jaar op een warm dak al achteruit, terwijl jij minstens 20 tot 30 jaar topprestaties wil.
Ik schat dat je op deze manier met 18.000-25.000 euro zo’n 70-85 procent op je energieverbruik kunt besparen, afhankelijk van de ligging van de zonnepanelen.Van anderen weet ik dat bij in een oudere woning de laatste 15-30 procent een extreem hoge investering vraagt, voor maar een beetje extra besparing.
Rob

 

Reageren? Mail naar daphne@eigenhuis.nl. Wij kunnen uw reactie (ingekort) plaatsen.

Dit is een bewerkte versie van 'Daphne verduurzaamt' uit Eigen Huis Magazine, editie juli/augustus 2018.

 

Sta ook sterker met ruim 750.000 leden. Word lid