Artikel
warmtepompen

Maak kennis met de warmtepomp

Misschien wel het beste alternatief voor de cv

Warmtepompen zijn inmiddels een volwaardig alternatief voor de cv-ketel. Toch geniet het apparaat nog niet veel bekendheid. Daarom een introductie.
Auteur: Marijke van Gerven | Publicatiedatum: 30 oktober 2017

Ze zijn ongeveer even groot, hangen beide (doorgaans) op zolder, en met beide kun je een heel huis verwarmen. Maar van de cv-ketel hangen er in Nederland ruim zeven miljoen, terwijl eind 2016 slechts een ruime 163 duizend huishoudens een warmtepomp hadden. Daar komen er wel steeds meer bij. Want volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek hingen installateurs de afgelopen vier jaar jaarlijks ongeveer 20 duizend warmtepompen op bij consumenten.

Warmte uit buitenlucht of bodem

Welk soort warmtepomp het beste past, verschilt per huis. In Nederland worden vooral hybride lucht-/waterwarmtepompen, zelfstandige lucht-/waterwarmtepompen en bodemwarmtepompen verkocht. De eerste twee halen via een ventilator warmte uit de buitenlucht. Een bodemwarmtepomp put met lange buizen warmte uit de bodem.

De bron verschilt, de techniek in de warmtepomp niet. Zodra de installatie de warmte heeft gewonnen, wordt die afgegeven aan vloeistof in een buizensysteem. De opgewarmde vloeistof wordt aan de kook gebracht en verdampt. Een compressor verhoogt de druk van de damp, waardoor de temperatuur ervan stijgt. Deze hete damp brengt het water van bijvoorbeeld de vloerverwarming op temperatuur. Daarna koelt de damp af en wordt weer vloeibaar. Een expansieventiel verlaagt dan de druk en temperatuur van de vloeistof, waarna het rondje opnieuw begint. 

Met een hybride warmtepomp kun je 50 tot 90 % op je gasverbruik besparen

‘Met een hybride warmtepomp kun je 50 tot 90% op je gasverbruik besparen’, zegt Pieter van Alphen, directeur van Techneco, een bedrijf dat sinds 22 jaar warmtepompen maakt voor huishoudens. De hybride warmtepomp wordt naast de cv-ketel geplaatst. De ketel springt alleen bij als het buiten erg koud is. Nadeel van de hybride pomp is dat de ventilator ervan best wat geluid maakt. 

Met een zelfstandige lucht-/waterwarmtepomp kun je een huis en het douche- en kraanwater verwarmen, zonder cv-ketel. Wel heb je dan een boilervat nodig. ‘Een vat van tweehonderd liter is bijna anderhalve meter hoog. Veel consumenten schrikken als ze horen wat bij de installatie komt kijken.’

Diepe gaten voor bodemwarmtepomp

Bodemwarmtepompen installeert het bedrijf slechts ‘vijf of tien keer per jaar’ bij bestaande woningen. ‘Als een huis grondig wordt gerenoveerd, de tuin groot genoeg is en overhoop mag, kan het.’ Want voor die installatie moet een boorwagen in de tuin gaten van zeventig tot honderdvijftig meter diep boren, tot een diepte waar de grondwarmte ongeveer twaalf graden is. Daarin komen de buizen die warmte uit de grond opnemen. ‘Voor een goed geïsoleerde, kleine woning hoeft maar één gat te worden geboord, voor een villa misschien wel vier.’ 

Wie overweegt een warmtepomp te kopen, ontkomt er bijna niet aan zijn huis te isoleren

Wie overweegt een warmtepomp te kopen, ontkomt er bijna niet aan zijn huis te isoleren. In een slecht geïsoleerd huis duurt het met een warmtepomp namelijk lang voor het warm is. ‘Warmtepompen zijn niet goed in het verwarmen van water tot een hoge temperatuur. Ze leveren dan in op hun rendement.’

Een warmtepomp werkt het best met lagetemperatuurverwarming, zoals vloerverwarming. Als een woning goed genoeg is geïsoleerd, kunnen de bestaande radiatoren blijven. ‘Stel de cv-ketel in de winter zo af dat het cv-water niet warmer wordt dan vijftig graden Celsius’, zegt Van Alphen. Als je het huis daarmee op temperatuur krijgt, is de woning geschikt voor een warmtepomp en hoeven de radiatoren niet te worden aangepast. 

Installatie duurder dan cv

Hoewel je bij het Rijk subsidie kunt aanvragen voor een warmtepomp, blijft de installatie duurder dan een cv-ketel. Volgens Van Alphen komt dat doordat er veel minder warmtepompen worden gemaakt dan cv-ketels. Als er meer vraag naar warmtepompen komt, kan de prijs daarvan in de buurt komen van die van een cv-ketel, denkt hij.

De hybride luchtwarmtepomp is de goedkoopste en kost €4000 tot €5000. De duurste is de bodemwarmtepomp, afhankelijk van het aantal boringen kost die €10.000 tot €20.000. 

Nadeel van een warmtepomp is dat het stroomverbruik stijgt. Hoeveel hangt af van het type warmtepomp en huis. Van Alphen schat de toename op 1.500 tot 5.500 kilowattuur per jaar (à zo’n 20 cent). Daar tegenover staan de besparing op gas en de netbeheerkosten, waardoor de investering – mits het huis voldoende is geïsoleerd – al snel loont.

Dit is een bewerkte versie van het artikel ‘Maak kennis met de warmtepomp’ uit Eigen Huis Magazine, editie april 2017.

 

'Het gas is afgesloten, dat heb ik niet meer nodig'

Jos Geerdes (62) uit Heerlen kocht vorig jaar september zijn tweede warmtepomp. De eerste heeft zeven jaar probleemloos gedraaid, maar kon niet het hele huis verwarmen. De nieuwe installatie kan dat wel.

'Het is noodzakelijk om aan het milieu te denken'

Henk den Toom (68) uit Gouderak heeft sinds januari 2017 een zelfstandige lucht-/waterwarmtepomp.

'Onze energierekening is € 850 - en dat met een sauna'

Mary Ritsema (66) uit Schipborg liet in 1999 een huis bouwen. Toen ze er drie jaar woonde, kocht ze een bodemwarmtepomp.

'Ons gasverbruik is met 800 kuub gedaald'

Theo Penders (65) uit Helmond heeft sinds acht jaar een zelfstandige lucht-/waterwarmtepomp. Hij kocht de installatie via zijn werk.

warmtepomp, hoe werkt het?

Isoleren

Een lagere energierekening begint bij het binnenhouden van de warmte.

Zonnepanelen

Energie opwekken kunnen we zelf, bewijzen een half miljoen Nederlandse huishoudens.

Community

Lees hoe andere woningbezitters energie besparen, lees blogs van deskundigen en deel wat u bezighoudt op het gebied van energie.
Sta ook sterker met bijna 750.000 leden