Artikel
zonnepanelen

Elk raam is straks een zonnepaneel

Zonnepanelen in de toekomst

Wie zonnepanelen koopt, investeert niet alleen in een lagere energierekening en een duurzamer toekomst. Ook in het mogelijk maken van solar-sciencefiction.
Auteur: Marijke van Gerven, FOTOGRAFIE: Akimoto | Publicatiedatum: 30 oktober 2017

In de duinen van het Noord-Hollandse Petten studeren geleerden al 25 jaar op manieren om zonnepanelen goedkoper en efficiënter te maken. ‘Huiseigenaren in binnen- en buitenland hebben techniek van het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN red.) op hun dak liggen’, zegt Wim Sinke. Hij is hoogleraar Photovoltaic energy conversion – de omzetting van licht in elektriciteit – aan de Universiteit van Amsterdam, en manager program development bij ECN. 

Toen Sinke in 1980 met zijn werk begon, konden alle zonnepanelen in de wereld bij elkaar zo’n 10 megawattpiek opwekken. Wattpiek geeft het vermogen aan dat een zonnepaneel levert bij volle zon. ‘Nu kunnen we wereldwijd ruim tweehonderdduizend megawattpiek opwekken. Dat is meer dan duizend vierkante kilometer aan panelen.’ 

Steeds meer rendement

Niet alleen de hoeveelheid panelen is toegenomen, ook het rendement ervan. 36 jaar geleden hadden zonnepanelen een technisch rendement van 10 %. Dat betekent dat ze 10 % van het opgevangen zonlicht omzetten in stroom. Inmiddels is het rendement zeker 20 %.

‘En we denken dat 70 % haalbaar is. In het laboratorium ligt het wereldrecord al op 46 %. Maar dat is onder ideale omstandigheden: het zijn kleine, gestapelde zonnecellen onder geconcentreerd licht. We kunnen al wel panelen maken met een hoger rendement dan de panelen die tegenwoordig in de handel zijn, maar die zijn nog onbetaalbaar’, zegt Sinke.

Wie nu zonnepanelen koopt, zorgt ervoor dat er straks betere panelen zijn

En de prijs is belangrijk. De kunst is het rendement te verhogen, terwijl je de kosten verlaagt en de panelen recyclebaar maakt. ‘Maar wacht daar vooral niet op. Wie nu panelen koopt, zorgt ervoor dat er straks betere panelen zijn. Want als er een markt voor is, verbetert de technologie.’ 

ECN werkt onder meer aan dubbelzijdig werkende zonnepanelen. Die moeten wel 20 tot 25 % meer stroom kunnen opwekken. ‘Op een dak werkt dat natuurlijk niet, maar wel in bijvoorbeeld een geluidswal.’

Zonnepanelen in alle vormen en kleuren

Het zou goed kunnen dat de huidige, standaard zonnepanelen in de toekomst plaatsmaken voor ‘energieproducerende elementen’ in allerlei vormen, kleuren en formaten. ‘Dan kan zelfs een moeilijk dak – met dakraam, opbouw, schoorsteen of schaduwval – mooi worden belegd met panelen. Dat moet natuurlijk voor bijna dezelfde prijs als standaard panelen. En stel: je wilt per se rode of witte panelen, ook dat moet in de toekomst mogelijk zijn. Ze zullen wel duurder zijn en zeker minder efficiënt – dat moet de koper dan voor lief nemen.’ 

Zelfs ramen en gevelpanelen zullen in de toekomst waarschijnlijk dienst doen als zonnepaneel. ‘Over de hele wereld wordt gewerkt aan vensters die zichtbaar licht doorlaten en tegelijkertijd stroom opwekken.’ Sinke wordt in veel artikelen versleten voor rasoptimist. ‘Maar ik ben juist te pessimistisch geweest over zonne-energie, weet ik nu. De branche ontwikkelt zich veel sneller dan we dachten. Het is spectaculair om te zien welke groei zonne-energie doormaakt. En het wordt nog spectaculairder.'

Dit is een bewerkte versie van het artikel ‘Elk raam is straks een zonnepaneel’ uit Eigen Huis Magazine, editie mei 2016.

Geld op de bank levert minder op
Henk Leenders (70), woont met zijn vrouw in Haelen. Heeft sinds november 2012 twaalf panelen. Twee jaar later kocht hij er via Vereniging Eigen Huis nog eens zes. Wekt per jaar 3.000 kilowattuur op.

'In eerste instantie kocht ik het maximale aantal panelen dat met subsidie mogelijk was. Maar met die twaalf panelen was ons verbruik niet volledig gedekt, daarom heb ik er nog zes laten plaatsen. Ja, we verbruiken best veel stroom, maar we wonen ook in een groot huis. Jaarlijks verbruiken we ongeveer 3.000 kilowattuur en met de huidige panelen spelen we quitte. We hebben de panelen gekocht omdat de investering in zonnepanelen meer oplevert dan spaargeld op de bank. En natuurlijk omdat ik een voorstander ben van groene energie. We kunnen toch niet ons leven lang alleen maar fossiele energie gebruiken? Dat is een heilloze weg.'

Ik wil mijn footprint verkleinen
Arno Bottema (38), woont in Vught. Heeft sinds januari 2015 zes zonnepanelen, via Vereniging Eigen Huis. Wekt per jaar 1.300 kilowattuur op.

'Over honderd tot tweehonderd jaar moet er nog genoeg energie zijn voor de mensen die dan leven. De afgelopen jaren heb ik daarom een deel van het glas in mijn huis vervangen door dubbel glas en ik heb de zolder geïsoleerd. De stookkosten zijn nu een stuk lager. Om mijn footprint verder te verkleinen, kocht ik eind 2014 zonnepanelen. Op het dak is in principe ruimte voor acht panelen, maar dan zou een deel in de schaduw liggen, dan zou het rendement van alle panelen omlaag gaan. Afgelopen jaar heb ik iets meer dan 1.300 kilowattuur opgewekt. Vooraf wist ik niet hoeveel stroom de panelen zouden opwekken. We hebben een relatief slechte zomer achter de rug, dus met de opbrengst ben ik niet ontevreden.'

Meer lezen

Zonneboiler

Zonneboiler
Op een duurzame manier water verwarmen kan met een zonneboilersysteem. Hoe werkt een zonneboiler? Over de zonneboiler

Warmtepomp

Warmtepomp
Een warmtepomp is een duurzaam alternatief voor je cv. Hoe werkt een warmtepomp, welke soorten zijn er en is jouw woning geschikt?  Over de warmtepomp

Lage temperatuur verwarming

Lage temperatuur verwarming
Bij lage temperatuur verwarming is de temperatuur van het water in de radiatoren maximaal 55 graden. Hierdoor dalen je stookkosten. Verwarmen lage temperatuur

Infraroodverwarming

Infraroodverwarming
Infraroodverwarming is vooral geschikt als bijverwarming, bijvoorbeeld in een ruimte waar geen radiator staat. Verwarmen met infrarood