Grote financiële beslissingen: 3 valkuilen

Bij de aankoop van een huis speelt je gevoel net zo’n grote rol als je verstand. Wat gebeurt er allemaal in ons brein als we op huizenjacht zijn? In dit blog leg ik uit waarom we vaak zo slordig met ons geld omgaan bij grote financiële beslissingen.

We vinden het geen probleem om even om te rijden als het wasmiddel elders in de aanbieding is. Maar voor grote financiële beslissingen, zoals het afsluiten van een hypotheek, hebben we vaak minder aandacht. In het Engels wordt dat ook wel ‘Penny wise, pound foolish’ genoemd. Waarom letten we vooral op de kleintjes en niet op grote bedragen? 3 valkuilen uitgelegd.

Valkuil 1: We plannen op korte termijn

Grote financiële beslissingen hebben vaak hun weerslag op lange termijn. Je zou denken dat we er daardoor met extra zorg naar kijken. Maar het omgekeerde is waar. Een hypotheek heeft standaard een looptijd van dertig jaar. Het is behoorlijk lastig om te bedenken waar je dan staat: hoeveel wil je werken? En hoe ziet je huishouden eruit? Je hoopt natuurlijk dat jij en je lief nog samen zijn, maar niets is zeker. En dan kunnen werkloosheid of arbeidsongeschiktheid ook nog roet in het eten gooien.

Het is lastig om jezelf in de toekomst voor te stellen en daarom gaan we dat liever uit de weg. Even snel een paar hypotheekoffertes vergelijken en hup een handtekening eronder. En dan over naar de orde van de dag. Begrijpelijk, want je kunt je leven niet tot in detail voor de komende dertig jaar uitstippelen; zo maakbaar is het leven niet. Maar wil je kinderen of droom je ervan eigen baas te worden, dan is het slim om dat mee te nemen in je financiële plannen.

Valkuil 2: We willen direct resultaat

Een aardig experiment: als je mensen vraagt of ze nu 10 euro willen krijgen of morgen 11, dan kiezen de meesten voor de 10 euro. We houden niet zo van een beloning op termijn, wat in feite uitgestelde bevrediging is. Als je minder betaalt voor een pak wasmiddel, televisie of hotelovernachting, zie je dat direct in je portemonnee.

Maar de tijd die je neemt voor het vergelijken van hypotheekoffertes, verdien je pas terug op langere termijn. Mensen die hun eigen pensioen bij elkaar moeten sparen, zoals zelfstandigen, vinden dit ook vaak lastig. Ze moeten nu salaris inleveren om daar in de toekomst van te profiteren.

Valkuil 3: Ik snap het toch niet

Voor 1 op de 5 Nederlanders levert het regelen van hun dagelijkse financiën regelmatig stress en onrust op. Ze vinden de post en e-mails van bijvoorbeeld de bank en de fiscus zo ingewikkeld, dat ze aangeven dat je er bijna ‘voor gestudeerd’ moet hebben.

Bij grote financiële beslissingen wordt het er vaak niet gemakkelijker op. Wie begrijpt bijvoorbeeld hoe zijn pensioen in elkaar steekt? Of wat te denken van de kleine lettertjes in de hypotheekakte? Veel consumenten worden daar een beetje moedeloos van: ik heb geen zin om het te gaan lezen, want ik snap er toch niets van.

Tip: Ben je financieel niet erg onderlegd, dan zit er maar een ding op: laat het je uitleggen. Je kunt een financieel adviseur inschakelen, maar soms kan een vriend of familielid ook helpen. Geef je financiën niet uit handen, maar houd er zelf grip op.

Over de auteur

Irene-22424

Irene van den Berg is columnist en journalist. Ze publiceert over geld en gedrag in onder meer het AD, Metro en de Geldgids. 'We denken vaak dat we heel rationeel met ons geld omgaan. Maar bij belangrijke financiële beslissingen kan niemand je beter voor de gek houden dan jijzelf.'

Wel of geen belastingteruggave?

De rente van je hypotheek is aftrekbaar. Kies je voor wel of geen maandelijkse teruggave van de Belastingdienst?

E-book 'Budgetteren'

Bij jouw huis hoort een financieel plaatje. In ons e-book helpen wij je bij het bepalen van het budget.

Onze diensten

Ontdek hoe wij jou kunnen helpen bij het kopen van een huis.