Kuddegedrag bij huizenkopers

Bij de aankoop van een huis speelt je gevoel net zo’n grote rol als je verstand. Wat gebeurt er allemaal in ons brein als we op huizenjacht zijn? In dit blog leg ik uit welke invloed kuddegedrag heeft op onze beslissingen.  

Mensen zijn kuddedieren, blijkt uit veel sociale experimenten. Op de huizenmarkt zie je dit goed terug. Het ene moment blijft iedereen zitten waar hij zit, het volgende moment staan we allemaal in de rij voor hetzelfde huis. Laat je niet gek maken en vaar je eigen koers. Want de massa heeft niet altijd gelijk.

Er bestaat een grappig liftexperiment dat ons kuddegedrag aantoont. Een groepje mensen staat in de lift met hun gezicht naar de deur. Vervolgens komen er meer mensen in de lift - zij zitten in het complot - en zij gaan juist omgekeerd staan, met hun neus naar de muur.

Uiteindelijk draaien de proefkonijnen zich om, wellicht met het idee dat de nieuwkomers een goede reden hebben om zo te gaan staan. Het experiment is vaak herhaald, en iedere keer gedragen mensen zich hetzelfde.

Overlevingsdrang

Nu is dit vooral grappig, maar kuddegedrag kan ook negatieve effecten hebben. Psycholoog Solomon Asch ontdekte in de jaren vijftig al dat mensen aan wie een simpele vraag wordt gesteld, een verkeerd antwoord geven als de rest van de groep dat ook doet.

Het gevaar is dat mensen denken dat de meerderheid gelijk heeft, en dus zelf stoppen met nadenken. Volgens psychologen heeft dat te maken met overlevingsdrang; wanneer de massa begint te hollen, is het niet slim om stil te blijven staan.

Kuddegedrag en de huizenmarkt

In de economie speelt kuddegedrag een belangrijke rol. Het ene moment kan een aandeel bijvoorbeeld razend populair zijn, op het volgende moment wil geen belegger het hebben.

Ook de huizenmarkt is erg vatbaar voor kuddegedrag: ‘De buurman heeft zijn huis tegen een mooie prijs verkocht, misschien is dit een mooi moment om te gaan verhuizen.’ Of: ‘Vriendin X heeft een heel leuk appartement in Amsterdam. Dat zou ik ook wel willen!’ Het risico van elkaar na-apen is dat er bubbels kunnen ontstaan, die vervolgens - ook als gevolg van kuddegedrag - weer klappen. 

Tegen de massa in

Kuddegedrag zit zo ingebakken in onze natuur dat het lastig is daarvan af te wijken. Maar het is wel goed om je ervan bewust te zijn. Wees wantrouwig naar financieel adviseurs die je iets aanpraten ‘omdat iedereen dat zo doet’.

Ook makelaars spelen in op ons oergevoel om bij de groep te willen horen. Ze willen je vaak graag doen geloven dat de halve wereld geïnteresseerd is in het huis dat jij op het oog hebt. Dat heeft maar één doel: de prijs opdrijven. Wees daarnaast ook kritisch op je eigen keuzes. Is dat jarendertigappartement in die populaire wijk echt het huis voor jou, of laat je je vooral beïnvloeden door je hippe vrienden? Treed buiten de gebaande paden en ga eens kijken naar huizen die minder gewild zijn.

Tegen de stroom inroeien, brengt overigens ook risico’s met zich mee. Een huis in Oost-Groningen is per vierkante meter veel goedkoper dan een appartement in de Randstad, maar waarschijnlijk wel lastiger om te verkopen als je ooit weer weg wil. Meegaan in de kudde kan veilig zijn. Zolang je maar zelf blijft nadenken. 

Over de auteur

Irene-22424

Irene van den Berg is columnist en journalist. Ze publiceert over geld en gedrag in onder meer het AD, Metro en de Geldgids. 'We denken vaak dat we heel rationeel met ons geld omgaan. Maar bij belangrijke financiële beslissingen kan niemand je beter voor de gek houden dan jijzelf'

 

Huis kopen: stress?!

Ga je voor die grote tuin? Of voor die extra slaapkamer? Bij het kopen van een huis moet je veel keuzes maken.

E-book 'Een huis bezichtigen'

Een huis op het oog? In ons e-book staat alles waar je aan moet denken bij de bezichtiging.

Onze diensten

Ontdek hoe wij jou kunnen helpen bij het kopen van een huis.

Sta ook sterker met bijna 750.000 leden