Kuddegedrag bij huizenkopers

Bij de aankoop van een huis speelt gevoel net zo’n grote rol als verstand. Wat gebeurt er allemaal in ons brein als we op huizenjacht zijn? Columnist Irene van den Berg legt uit welke invloed kuddegedrag heeft op onze beslissingen.  

Mensen zijn kuddedieren, blijkt uit veel sociale experimenten. Op de huizenmarkt zie je dit goed terug. Het ene moment blijft iedereen zitten waar hij zit, het volgende moment staan we allemaal in de rij voor hetzelfde huis. Laat je niet gek maken en vaar je eigen koers. Want de massa heeft niet altijd gelijk.

Liftexperiment

Er bestaat een grappig liftexperiment dat ons kuddegedrag aantoont. Een groepje mensen staat in de lift met hun gezicht naar de deur. Vervolgens komen er meer mensen in de lift - zij zitten in het complot - en zij gaan juist omgekeerd staan, met hun neus naar de muur.

Uiteindelijk draaien de proefkonijnen zich om, wellicht met het idee dat de nieuwkomers een goede reden hebben om zo te gaan staan. Het experiment is vaak herhaald, en iedere keer gedragen mensen zich hetzelfde.

De meerderheid heeft gelijk

Nu is dit vooral grappig, maar kuddegedrag kan ook negatieve effecten hebben. Psycholoog Solomon Asch ontdekte in de jaren vijftig al dat mensen aan wie een simpele vraag wordt gesteld, een verkeerd antwoord geven als de rest van de groep dat ook doet.

Het gevaar is dat mensen denken dat de meerderheid gelijk heeft, en dus zelf stoppen met nadenken. Volgens psychologen heeft dat te maken met overlevingsdrang; wanneer de massa begint te hollen, is het niet slim om stil te blijven staan.

Kuddegedrag op de huizenmarkt

In de economie speelt kuddegedrag een belangrijke rol. Het ene moment kan een aandeel bijvoorbeeld razend populair zijn, op het volgende moment wil geen belegger het hebben.

Ook de huizenmarkt is erg vatbaar voor kuddegedrag: ‘De buurman heeft zijn huis tegen een mooie prijs verkocht, misschien is dit een mooi moment om te gaan verhuizen.’ Of: ‘Vriendin X heeft een heel leuk appartement in Amsterdam. Dat zou ik ook wel willen!’ Het risico van elkaar na-apen is dat er bubbels kunnen ontstaan, die vervolgens - ook als gevolg van kuddegedrag - weer klappen. 

Kuddegedrag zit zo ingebakken in onze natuur dat het lastig is daarvan af te wijken. Maar het is wel goed om je ervan bewust te zijn. Wees wantrouwig naar financieel adviseurs die je iets aanpraten ‘omdat iedereen dat zo doet’.

Makelaars spelen in op ons oergevoel

Ook makelaars spelen in op ons oergevoel om bij de groep te willen horen. Ze willen je vaak graag doen geloven dat de halve wereld geïnteresseerd is in het huis dat jij op het oog hebt. Dat heeft maar één doel: de prijs opdrijven. Wees daarnaast ook kritisch op je eigen keuzes. Is dat jarendertigappartement in die populaire wijk echt het huis voor jou, of laat je je vooral beïnvloeden door je hippe vrienden? Treed buiten de gebaande paden en ga eens kijken naar huizen die minder gewild zijn.

Blijf zelf nadenken

Tegen de stroom inroeien, brengt overigens ook risico’s met zich mee. Een huis in Oost-Groningen is per vierkante meter veel goedkoper dan een appartement in de Randstad, maar waarschijnlijk wel lastiger om te verkopen als je ooit weer weg wil. Meegaan in de kudde kan veilig zijn. Zolang je maar zelf blijft nadenken. 

Over de auteur

Irene-22424

Irene van den Berg is columnist en journalist. Ze publiceert over geld en gedrag in onder meer het AD, Metro en de Geldgids. 'We denken vaak dat we heel rationeel met ons geld omgaan. Maar bij belangrijke financiële beslissingen kan niemand je beter voor de gek houden dan jijzelf.'

 

Huis kopen stressvol?

Huis kopen stressvol?
Ga je voor een tuin? Of voor die extra slaapkamer? Zo voorkom je keuzestress tijdens de huizenjacht. Zo voorkom je keuzestresskeyboard_arrow_right

E-book 'Een huis bezichtigen'

E-book 'Een huis bezichtigen'
Ga je een huis bezichtigen? Ontdek in ons e-book waar je op moet letten bij een bezichtiging. Download het e-bookkeyboard_arrow_right

Onze diensten

Onze diensten
Van hypotheekadvies tot een bouwkundige keuring: ontdek hoe we jou kunnen helpen bij het kopen van woning. Bekijk onze dienstenkeyboard_arrow_right
logoWebsitevhjaar

Wij zijn genomineerd voor website van het jaar 2018. Stem ook!

Stem nu!
Sta ook sterker met ruim 760.000 leden.