Regels erf en erfgrens

Onenigheid met buren gaat vooral over bomen, struiken en gebruik van elkaars terrein. We hebben de regels hieromtrent voor u opgesomd.

Recht van overpad en erfdienstbaarheden

Er zijn verschillende erfdienstbaarheden. Het recht van overpad is waarschijnlijk de bekendste. Dit recht houdt in dat uw buurman uw perceel mag gebruiken om over te steken naar de openbare weg.

Welke erfdienstbaarheden zijn er nog meer?

  • Recht van weg: hetzelfde als recht van overpad, maar dan voor een bredere weg waar u met de auto overheen kunt.
  • Recht van uitzicht: het recht om uitzicht te houden. Vaak betekent dit een verbod om boven een bepaalde hoogte iets te bouwen.
  • Gootrecht: het recht om (vuil) water te lozen vanaf het ene erf naar het erf van de buren via bijvoorbeeld hemelwaterafvoer.
  • Recht om een boom te hebben in uw tuin binnen 2 meter van de erfgrens.

Hoe ontstaat een erfdienstbaarheid?

  • Deze is vastgelegd in een akte bij de notaris. In de akte staat dan wat de erfdienstbaarheid precies inhoudt. Het kan zijn dat er ook instaat dat u of uw buren een vergoeding betalen voor de erfdienstbaarheid.
  • Het recht is verjaard. Meestal gebeurt dit na 20 jaar.

Automatisch recht van overpad voorkomen

Dreigt iemand door verjaring recht van overpad te krijgen op uw grond, dan kunt u dat nog voorkomen. U kunt een gebruiksovereenkomst sluiten met degene die het recht van overpad dreigt te krijgen. Werkt dat niet, dan kunt u een stuitingsbrief sturen. U moet binnen 6 maanden nadat u de brief heeft gestuurd degene die gebruikmaakt van uw erf dagvaarden. Doet u dat niet, dan werkt de zogenoemde stuiting niet. De stuitingsbrief is formeel. Mocht u dat willen, dan kunt u een persoonlijke alinea toevoegen.

Bent u degene die door verjaring het recht van overpad wil krijgen? Dan moet u wel bewijzen dat u hier recht op heeft. Dat wil zeggen dat u moet kunnen aantonen dat u de afgelopen 20 jaar ook actief gebruik heeft gemaakt van het erf van iemand anders. U kunt bijvoorbeeld aantonen dat u het pad op het terrein van een ander richting uw grond heeft onderhouden of aangelegd. 

Erfafscheiding

Bij heggen en schuttingen op de erfgrens geldt:

  • Wie een heg of schutting (erfafscheiding) op de erfgrens wil plaatsen heeft toestemming van de buren nodig.
  • De erfafscheiding op een erfgrens is gezamenlijk eigendom. Daarom moet u de kosten voor de heg of schutting en het onderhoud delen.
  • Een erfafscheiding mag maximaal 2 meter hoog zijn. Een gemeentelijke verordening of een plaatselijke gewoonte kunnen uitzonderingen opleveren.
  • Soms is voor een schutting een omgevingsvergunning nodig. Of dat in uw geval zo is kunt u nagaan op www.omgevingsloket.nl

Wilt u een erfafscheiding plaatsen op uw eigen grond? Dan heeft u geen toestemming nodig van de buren. Licht uw buren wel in om een goede verstandhouding te bewaren. Kosten en onderhoud komen voor uw rekening. 

Bomen en struiken

U mag doorschietende wortels van bomen en struiken uit de tuin van uw buren op uw perceel zelf verwijderen. U hoeft hiervoor geen toestemming van uw buren te vragen. Licht uw buren wel vooraf in. Als u door de verwijdering de boom ernstig beschadigt, kunnen uw buren u aansprakelijk stellen.

Overhangende beplanting mag u verwijderen als u daarvoor toestemming heeft van uw buren. Kap of snoei niet te rigoreus omdat de buren u aansprakelijk kunnen stellen als hun beplanting onherstelbaar beschadigt door uw snoeiwerk. Als ze geen toestemming geven, vraag het dan nog een keer schriftelijk.

Een heg of heester mag niet binnen 50 centimeter van de erfgrens staan. En een boom moet minimaal 2 meter (te rekenen vanaf het midden van de voet van de boom) van de grens af staan. Voor beide punten geldt dit niet als:

  • De buren toestemming geven voor plaatsing dichter bij de erfgrens.
  • De erfgrens een openbare weg of een vaarwater is.
  • De boom, heg of heester niet hoger is dan de scheidsmuur tussen de erven.
  • De afstand kleiner mag zijn door een verordening of een plaatselijke gewoonte.
  • Er een erfdienstbaarheid is die stelt dat de boom/heg/heester dichterbij de erfgrens mag staan.
  • De boom er al zeker 20 jaar staat.

Schuur over de erfgrens

Staat uw schuur of een ander gebouw op uw erf voor een klein deel op het perceel van uw buren? Dan kunnen uw buren eisen dat het deel dat over de erfgrens staat wordt afgebroken. Omdat dit meestal de eigenaar van de schuur te veel benadeelt, zal dit voor de rechter waarschijnlijk niet standhouden. Andere opties zijn:

  • De benadeelde (u of uw buren) verleent tegen een vergoeding een erfdienstbaarheid (zie volgende alinea) aan degene van wie het gebouw is. 
  • De benadeelde (u of uw buren) draagt een deel van het erf over aan de buren, tegen betaling.

Gebruik scheidsmuur

Of uw buren tegen de scheidsmuur die op de erfgrens staat mogen bouwen, hangt af van of de muur onderdeel van uw woning is of niet.

  • Het is een gewone scheidsmuur
    Uw buren en u zijn voor de helft eigenaar. Uw buurman mag zonder uw toestemming tot de helft van de muur inbalken voor bijvoorbeeld een verbouwing. Dit betekent dat u dan tot op de helft van de dikte van de muur balken en ankers mag aanbrengen of vervangen. De muur en de daarmee verbonden werken mogen niet worden beschadigd. Beschadigen uw buren de muur, dan moeten zij dit uiteraard op eigen kosten herstellen.
  • De muur is onderdeel van uw woning
    Uw buren moeten toestemming aan u vragen als ze tegen de muur aan willen bouwen. Het maakt niet uit of de muur op of over de erfgrens staat. Als er in het verleden een erfdienstbaarheid is afgesproken hoeven ze dit niet te doen. De erfdienstbaarheid is bindend. 

Betreden erf buren voor verbouwing

U mag het erf van de buren gebruiken voor verbouwing of onderhoud aan de woning. U heeft zogenoemd ladderrecht als:

  • U uw buren op tijd op de hoogte stelt dat u hun erf moet gebruiken.
  • Er geen andere manier is uw woning te verbouwen of te onderhouden dan door het erf van uw buren te betreden.
  • U eventuele schade bij buren door het gebruik van hun erf vergoedt.

Uw buren mogen uw ladderrecht alleen weigeren of uitstellen als ze daarvoor hele gewichtige redenen hebben.