Het aantal starters neemt toe. Een beetje dan

Helemaal kansloos ben je niet als starter op de huizenmarkt. Maar gemakkelijk heb je het evenmin. Hoe kan dat en wat moet er gebeuren?

EIGEN HUIS MAGAZINE, DECEMBER 2017 - Marleen (29) wil een eigen huis. In Den Bosch en nergens anders. ‘Twee jaar geleden kochten vriendinnen van mij met een vergelijkbaar budget hun eerste huis’, zegt ze. ‘Maar ik merk dat de tijden zijn veranderd. Ik bood al twee keer op een woning. Een ander bood rustig tienduizenden euro’s meer. Daar kan en wil ik niet tegenop.’

Vooral lastig in grote steden

Starters als Marleen hebben het vooral lastig in de grote, populaire steden. De voor hen geschikte koopwoningen zijn schaars en naar verhouding duur. De leennormen zijn een stuk strenger dan voorheen, terwijl doorstromers en investeerders veel meer kunnen bieden door overwaarde en spaargeld. Gevolg: in Amsterdam en Utrecht nam het aantal starters afgelopen jaar af met respectievelijk 17 % en 9 %, zo blijkt uit cijfers van het Kadaster. 

Toch nam over heel Nederland genomen het aantal starters onder de 35 jaar juist toe met 5 % naar 69.000. Het is het vierde jaar op rij dat hun aantal groeit. Dat komt omdat starters buiten de populairste delen van de grote steden hun kans pakken. In 65 % van de gemeenten nam het aantal starters in 2017 toe. Zo steeg in Lelystad, Tilburg en Gouda het aantal starters met ruim 10 %.

Voor hen geldt dat ze vrijwel zeker concessies moesten doen, zegt Philip Bokeloh, woningmarkteconoom bij ABN Amro. ‘Wonen ze wel in de woning, wijk of plaats die ze voor ogen hadden? Of deden ze water bij de wijn?’

Veel starters willen kopen omdat ze hun hoge huren zat zijn en willen besparen op woonlasten, zegt Bokeloh. ‘Dat kan alleen als ze een beperkte hypotheek tegen lage maandlasten afsluiten. Hierdoor zijn starters aangewezen op goedkope woningen in minder prijzige buurten of plaatsen. Starten is een kwestie van kiezen of delen geworden.’

Oplossing: bouwen

Goed, niet ideaal dus. Maar wat moet er dan gebeuren om de situatie voor starters te verbeteren? Géén subsidies of fiscale voordelen, alsjeblieft, zegt Johan Conijn, emeritus hoogleraar Woningmarkt aan de Amsterdam School of Real Estate (UvA). ‘Zo gooi je nog meer olie op het vuur. Vooral in regio’s waar de lokale woningmarkt toch al oververhit is.’

Ook Bokeloh ziet daar weinig in. ‘Sympathiek bedoeld, maar fiscale en financiële stimuli hebben een prijsopdrijvend effect. Daarover is iedereen het eens. Ik denk niet dat starters gebaat zijn bij nog hogere prijzen.’

Volgens Conijn en Bokeloh is er maar een echte oplossing: bouwen. Tijdens de crisis is veel te weinig gebouwd. Ondertussen groeiden de bevolking en het aantal huishoudens, waardoor het woningtekort regionaal echt nijpend is. ‘Bouwen is niet alleen de oplossing voor starters’, zegt Conijn, ‘maar voor de hele woningmarkt.’

Tekst: Sander van der Ploeg

Wat starters zeggen

Wij spraken met 17 starters tussen de 25 en 35 jaar uit de regio’s Amersfoort en Den Bosch. Hier een selectie van hun uitspraken.
‘Huren is veel duurder’

‘Als ik mijn huurhuis zou opzeggen, kan ik daarna nog alleen in de vrije sector huren. Per maand is huren dan nog veel duurder dan kopen.’

‘Bij settelen hoort een huis’

‘Zo langzamerhand gaan steeds meer mensen in mijn omgeving samenwonen en aan kinderen denken. Daar hoort een eigen huis bij.’

‘Bieden zonder het huis te zien’

‘De woningmarkt lijkt tegenwoordig het Wilde Westen wel. Zo onderhand moet je telefonisch gaan bieden, voor je ook maar het huis hebt gezien. Anders pies je sowieso naast de pot.’

‘Gaat het nog wel lukken?’

‘Ik word steeds banger dat een eigen huis niet meer gaat lukken. Ik heb al zes keer geboden en tegenboden gedaan. Allemaal tevergeefs.’

‘Ik zie ertegen op’

‘Ik ben nog nooit bij een hypotheekadviseur geweest. Ik zie daartegen op. Je wordt zo met de neus op de feiten gedrukt dat je weinig van de materie af weet en dat je zo weinig kunt lenen.’

‘Wij zijn Generatie Google'

‘Wij zijn van de generatie die alles zelf uitzoekt via Google. Hypotheekadvies dus ook.’

‘Mijn ouders staan garant’

‘Ik redde de financiering niet alleen. Ik studeer nog en wil voor een halfjaar naar het buitenland, dus ik heb mijn ouders gevraagd garant te staan.’

‘Sparen was geen optie’

‘Tijdens mijn studie was sparen absoluut geen optie. Ook daarvóór was het geen topic. Wie spaart nu al op de middelbare school voor een koophuis?’

‘De investeerder wint altijd’

‘In een biedingsoorlog win je het nooit van investeerders. Als je mannen in pak ziet rondlopen tijdens een bezichtiging, weet je eigenlijk al dat je kansloos bent.’

‘Ik voel me een nono’

‘Op internet kun je geen gekke vragen over hypotheken stellen. Je staat er nooit in je hemd. Bij een bank of hypotheekadviseur voel ik mij wel een nono die van niets weet.’

We zijn genomineerd voor website van het jaar. Stem je op ons?