Artikel
Huis kopen

Hoe je verhuist met jonge kinderen

Goed luisteren, niet bagatelliseren, blijmoedig blijven

Hoe help je jonge kinderen de onzekere tijd van een verhuizing door? ‘Ooit ben je naar groep 1 gegaan, dit kun jij.
Auteur: Marieke van Twillert | Publicatiedatum: November 2018

Tijdens het kinderpartijtje van hun jongste zoon hoorden Floris (48) en Ilse Kleijne (44) uit Amsterdam dat het bod op hun droomhuis was geaccepteerd. Daarna ging het snel: volgende maand verhuist het gezin naar de Betuwe. Als ze de stap wilden zetten, moest het nu vonden ze. ‘Onze zoons zijn zeven en bijna negen. We willen ze geen verhuizing aandoen tijdens de middelbare school.’

Dit jaar wordt opnieuw lustig verhuisd, zij het iets minder dan in recordjaar 2017. In het eerste kwartaal van 2018 wisselden 34 duizend gezinnen van woning (CBS). Dat zijn heel veel jonge kinderen. Hoe bereid je een kind het beste voor op de verhuizing?

In een rustig weekend

Floris en Ilse besloten om ‘het nieuws’ in een rustig weekend te vertellen. ‘We wilden er geen geheim van maken en vertelden eerlijk dat we zouden gaan. Mentaal waren we erop voorbereid dat dit tot een klein drama zou leiden. En dat was zo. Onze oudste, Midas, raakte erg overstuur. Hij trok zich terug en moest even uitrazen. De jongste, Gideon, wilde wel foto’s zien, en werd boos toen hij zich de consequenties realiseerde.’

Floris begrijpt de reactie van zijn jongens. 'Voor hen is het een aardverschuiving. Ze krijgen een andere school, andere sportclubjes en moeten nieuwe vriendjes maken.'

Volgens kindercoach en opvoedcoach Tea Adema uit Burgum hangt een succesvolle verhuizing af van een aantal factoren zoals het karakter van het kind, hoe ouders ermee omgaan en wat de aanleiding is voor de verhuizing. In alle gevallen is het belangrijk om ‘blijmoedig en standvastig’ te vertellen dat ‘we gaan verhuizen’, zegt Adema. ‘Het is aan te bevelen dat kinderen daarna wat tijd krijgen om te wennen.’

Belangrijk is dat ouders de leiding houden (‘zo is het’), en ondertussen blijven luisteren. ‘Je moet de gevoelens van kinderen serieus nemen’, adviseert Adema de ouders, ‘al is dat soms moeilijk, in de hectiek van de verhuizing. Sommige ouders neigen te bagatelliseren: “Ah joh het is leuk, stel je niet aan.” Toch moet je verdriet, woede of angst erkennen. En dáárna kun je zeggen: Laten we kijken wat er mogelijk is. Je helpt je kinderen door hun vaardigheden op te sommen. “Ooit ben je naar groep 1 gegaan, dit kun jij. Je begon met zwemles of voetbal, dat ging toch ook goed?” Dit biedt veiligheid.’

De leeftijd van het kind speelt een rol. ‘In het algemeen kun je zeggen: hoe jonger het kind, hoe lastiger een verhuizing kan zijn’, stelt Adema. ‘Jonge kinderen hebben minder taal om hun gevoelens uit te drukken. Al het vertrouwde is anders: mensen, omgeving, geuren, gewoontes. Hun ongemak daarover uiten ze anders.’

Daar kunnen David Wattjes (43) en Rianne Zevalkink (41) over meepraten. Florine was drie en Benjamin zes jaar toen ze vorig jaar verhuisden. Met de verhuizing lang in het vooruitzicht, waren ze bewust bezig geweest om hun kleintjes te begeleiden. ‘Ze kenden het klushuis goed’, zegt David, die hun huis zelf verbouwde. ‘Ze kwamen er vaak en ik liet ze spelenderwijs meehelpen, bijvoorbeeld met het tegelen.’ Benjamin ging al naar een basisschool in de nieuwe buurt. En ná de verhuizing, ging Florine nog een jaar lang naar haar oude kinderdagverblijf.

Toen de verhuizing naderde, lazen ze boekjes voor zoals Nijntje verhuist en de kinderen mochten helpen inpakken. ‘Het gevolg was dat Benjamin mentaal al verhuisd was op de grote dag. Pas zei hij dat alles beter is aan het nieuwe huis, “ook de vriendjes”.’

Speelgoed in een doos

Zijn zusje Florine had ondanks de zorgvuldige voorbereiding, meer moeite. ‘Ze was meer in de war en verdrietig. Je merkte dat ze haar roots even kwijt was. Achteraf ben ik tevreden over hoe we de kinderen lieten wennen aan de verhuizing, al zou ik misschien nog meer aandacht hebben gehad voor Florine. Het voorlezen van een boekje over verhuizen is toch echt iets anders dan een verhuizing zelf.’

Het helpt kinderen als ze zelf iets kunnen doen. Kleuters mogen speelgoed in een doos stoppen, oudere kinderen kiezen muurverf voor hun nieuwe kamer. Vervolgens is het belangrijk afscheid te nemen van de oude omgeving, adviseert kindercoach Adema: ‘Het is goed om dag te zeggen tegen de klas, de juf, de buurvrouw. Dat kan op allerlei manieren.

Klasgenoten schrijven herinneringen op een kaart: “dit onthoud ik van jou”. Of je maakt een plakboekje van het oude huis.’

De zoons van Floris en Ilse gebruiken een aftelkalender om zich voor te bereiden. Floris: ‘Ze zijn een paar keer mee geweest om rond te snuffelen. Ze mochten zelf hun slaapkamer kiezen, met hun eigen behang. De belofte van jonge kittens, straks, verzacht de pijn. En in de tuin staat een soort tuinhuisje dat mogen ze gebruiken als speelhuis. Daar hoeven ze niet op te ruimen, en dat vooruitzicht spreekt ze aan.’

Adema: ‘Na de verhuizing hebben sommige kinderen tijd nodig, misschien wel een maand, om te wennen aan de nieuwe omgeving. Dat is geen ramp. Het komt allemaal wel goed, mits ouders het positief blijven benaderen. Een verhuizing leert kinderen nieuwe vaardigheden en flexibiliteit. Ze merken: “Hé, ik kan wél nieuwe vriendjes maken”.’

Dit artikel verscheen eerder in Eigen Huis Magazine, november 2018.