Bewonersinvloed

Bij veranderingen in de woonomgeving moeten omwonenden op een fatsoenlijke manier invloed hebben op de plannen. Gebeurt dit ook voldoende?

Wat is het probleem?

De plaatsing van windmolens. De aanleg van een weg. De bouw van een nieuwe wijk. De herinrichting van een buurt. Het zijn allemaal veranderingen in de woonomgeving waarmee bewoners te maken krijgen. Hoe zijn bewoners betrokken bij die plannen? Hebben zij alle ruimte gekregen om mee te denken, mee te ontwerpen, of hun mening te geven over de veranderingen? En wat wordt hiermee gedaan? Participatie kan soms een breinkraker zijn voor politici en bestuurders. Maar het is randvoorwaarde voor het draagvlak en een goede relatie tussen bewoners en politiek.

Wat vindt Vereniging Eigen Huis?

In de nieuwe Omgevingswet worden alle regels voor ruimtelijke ordening gebundeld. Wij vinden dat participatie daar een belangrijk onderdeel van is. Daarom hebben we het Participatiehandvest opgesteld. In het handvest staan zes punten die de positie van omwonenden versterkt. Wij strijden ervoor dat de punten uit het handvest worden opgenomen in de Omgevingswet. De zes punten zijn:

  • Vroegtijdig in gesprek met omwonenden. Omwonenden moeten aan het begin van het proces gevraagd worden om mee te denken.
  • Bewonerseffectrapportage. Naast een milieueffectrapportage moet er ook een bewonerseffectrapportage komen die de veranderingen voor omwonenden onderzoekt.
  • Tijdige, toegankelijke en eerlijk communicatie. Informatie moet behapbaar en duidelijk zijn.
  • Budget voor participatie. Bij elk project moet een budget voor participatie gereserveerd worden.
  • De gemeente of de provincie behoudt de regie. Het ‘bevoegd gezag’ blijft verantwoordelijk voor de gang van zaken.
  • Voorkeursalternatief. Samen met bewoners worden verschillende alternatieven onderzocht. Het bevoegd gezag maakt daarna een keuze. Dit hoeft niet per definitie de keuze te zijn die bewoners ook graag zien, als het duidelijk is hoe tot dit besluit is gekomen.

Het participatiehandvest is hier te zien.

Wat doet Vereniging Eigen Huis?

Voor én achter de schermen maken we plannen om besluitvorming te beïnvloeden. Onze meest recente acties zijn:

Aug 2020Wij roepen gemeenten op bewoners serieus mee te laten denken over projecten

Huiseigenaren zijn nog steeds ontevreden over hoe ze worden betrokken bij projecten die invloed hebben op hun woonomgeving, zoals de bouw van windmolens of de aanleg van snelwegen. Dat blijkt uit onderzoek onder onze leden.

Apr 2020Wij maken ons sterk voor directe inspraak van bewoners

De invoering van de Omgevingswet wordt uitgesteld door de maatregelen vanwege corona. In deze wet moeten gemeenten vastleggen hoe ze bewoners inspraak willen geven op grote projecten in hun woonomgeving. Wij hebben ons daarvoor hard gemaakt. De Eerste Kamer heeft dit vervolgens in een motie verankerd. Wij roepen gemeenten op om de invoering van de Omgevingswet niet af te wachten en nu al te regelen hoe zij bewoners kunnen betrekken.

Feb 2020Doorbraak in bewonersinvloed bij grote bouwprojecten

We hebben ons sterk gemaakt voor een grotere betrokkenheid en meer invloed van bewoners bij grote bouwprojecten. Op 11 februari nam  de Eerste Kamer een motie aan die ervoor zorgt dat bewoners inspraak gaan hebben op grote projecten in hun woonomgeving. Door de aangenomen motie moeten gemeenten en provincies dit verankeren in hun beleidsregels. Wij zien deze wettelijke verplichting als een doorbraak voor de burger.

Mrt 2018Onderzoek naar invloed van bewoners bij projecten in de buurt

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen hebben we onze leden gevraagd hoe tevreden zij zijn over de invloed die zij hebben bij veranderingen in de buurt. We hebben alle gemeenteraden de resultaten van het onderzoek gestuurd. Bewoners geven hun gemeente overwegend onvoldoendes. Zij willen juist graag samenwerken in projecten die de wijk veranderen. Ook hebben we ons Participatiehandvest meegestuurd. De nieuwe gemeenteraden hebben we opgeroepen het handvest op te nemen in het coalitieakkoord en zo de samenwerking met hun inwoners te verbeteren.

Nov 2017Feyenoord City

Het gebied rond het Feyenoord-stadion wordt herontwikkeld. Bewoners, de gemeente Rotterdam en de projectorganisatie Feyenoord City hebben een convenant ondertekend waarin is vastgelegd hoe bewoners hierbij worden betrokken. Het convenant is gebaseerd op ons Participatiehandvest.

Sep 2017Opinieartikel op SC Online
Op SC Online hebben we met een opinieartikel aandacht gevraagd voor participatie in de Omgevingswet. SC Online is een platform voor bedrijven en overheidsorganisaties over wet- en regelgeving.
Jul 2017Participatiehandvest naar Eerste en Tweede Kamer

In een brief naar de Eerste en Tweede Kamer hebben we aangedrongen op het belang van wettelijke verankering van participatie.

Nieuws bewonersinvloed

‘Burgerparticipatie bespaart miljoenen aan belastinggeld’

Geplaatst op 01 mrt 2018 , bijgewerkt 01 mrt 2018, 15:00

Nederland kan honderden miljoenen euro’s aan belastinggeld besparen als omwonenden eerder en beter worden betrokken bij ingrijpende bouwprojecten in hun buurt. Dat zegt universitair docent Risicomanagement Eelco de Groot in Eigen Huis Magazine.

Meer burgerparticipatie kan dure bezwaarprocedures voorkomen en het ‘afnemende vertrouwen' in de overheid herstellen, stelt de Groot. Burgerparticipatie is volgens hem in Frankrijk, Denemarken, Spanje, Italië, VS en zelfs Congo beter geregeld dan in Nederland.

De nieuwe Omgevingswet bood de kans om goede juridische waarborgen voor participatie op te nemen. Maar door het ontbreken van harde sancties blijft de verplichting om burgers bij besluitvorming over hun leefomgeving te betrekken een papieren letter.

Participatiehandvest: betrek omwonenden

Vereniging Eigen Huis stelde vorig jaar het Participatiehandvest op. Hierin staan zes uitgangspunten waar een goede procedure voor het betrekken van omwonenden aan zou moeten voldoen. Een belangrijk onderdeel is een bewonerseffectrapportage: de impact, lusten en lasten van de plannen voor bewoners en omwonenden moeten zorgvuldig in kaart worden gebracht.

Bij het Rotterdamse project Feyenoord City is het Participatiehandvest al gebruikt als basis voor een samenwerkingsconvenant tussen bewoners, Feyenoord en de gemeente. Vereniging Eigen Huis vindt dat deze uitgangspunten in de Omgevingswet alsnog moeten worden geborgd.

Meer informatie