Bewonersinvloed

Bij veranderingen in de woonomgeving moeten omwonenden op een fatsoenlijke manier invloed hebben op de plannen. Gebeurt dit ook voldoende?

Wat is het probleem?

De plaatsing van windmolens. De aanleg van een weg. De bouw van een nieuwe wijk. De herinrichting van een buurt. Het zijn allemaal veranderingen in de woonomgeving waarmee bewoners te maken krijgen. Hoe zijn bewoners betrokken bij die plannen? Hebben zij alle ruimte gekregen om mee te denken, mee te ontwerpen, of hun mening te geven over de veranderingen? En wat wordt hiermee gedaan? Participatie kan soms een breinkraker zijn voor politici en bestuurders. Maar het is randvoorwaarde voor het draagvlak en een goede relatie tussen bewoners en politiek.

Wat vindt Vereniging Eigen Huis?

In de nieuwe Omgevingswet worden alle regels voor ruimtelijke ordening gebundeld. Wij vinden dat participatie daar een belangrijk onderdeel van is. Daarom hebben we het Participatiehandvest opgesteld. In het handvest staan zes punten die de positie van omwonenden versterkt. Wij strijden ervoor dat de punten uit het handvest worden opgenomen in de Omgevingswet. De zes punten zijn:

  • Vroegtijdig in gesprek met omwonenden. Omwonenden moeten aan het begin van het proces gevraagd worden om mee te denken.
  • Bewonerseffectrapportage. Naast een milieueffectrapportage moet er ook een bewonerseffectrapportage komen die de veranderingen voor omwonenden onderzoekt.
  • Tijdige, toegankelijke en eerlijk communicatie. Informatie moet behapbaar en duidelijk zijn.
  • Budget voor participatie. Bij elk project moet een budget voor participatie gereserveerd worden.
  • De gemeente of de provincie behoudt de regie. Het ‘bevoegd gezag’ blijft verantwoordelijk voor de gang van zaken.
  • Voorkeursalternatief. Samen met bewoners worden verschillende alternatieven onderzocht. Het bevoegd gezag maakt daarna een keuze. Dit hoeft niet per definitie de keuze te zijn die bewoners ook graag zien, als het duidelijk is hoe tot dit besluit is gekomen.

Het participatiehandvest is hier te zien.

Wat doet Vereniging Eigen Huis?

Voor én achter de schermen maken we plannen om besluitvorming te beïnvloeden. Onze meest recente acties zijn:

Aug 2020Wij roepen gemeenten op bewoners serieus mee te laten denken over projecten

Huiseigenaren zijn nog steeds ontevreden over hoe ze worden betrokken bij projecten die invloed hebben op hun woonomgeving, zoals de bouw van windmolens of de aanleg van snelwegen. Dat blijkt uit onderzoek onder onze leden.

Apr 2020Wij maken ons sterk voor directe inspraak van bewoners

De invoering van de Omgevingswet wordt uitgesteld door de maatregelen vanwege corona. In deze wet moeten gemeenten vastleggen hoe ze bewoners inspraak willen geven op grote projecten in hun woonomgeving. Wij hebben ons daarvoor hard gemaakt. De Eerste Kamer heeft dit vervolgens in een motie verankerd. Wij roepen gemeenten op om de invoering van de Omgevingswet niet af te wachten en nu al te regelen hoe zij bewoners kunnen betrekken.

Feb 2020Doorbraak in bewonersinvloed bij grote bouwprojecten

We hebben ons sterk gemaakt voor een grotere betrokkenheid en meer invloed van bewoners bij grote bouwprojecten. Op 11 februari nam  de Eerste Kamer een motie aan die ervoor zorgt dat bewoners inspraak gaan hebben op grote projecten in hun woonomgeving. Door de aangenomen motie moeten gemeenten en provincies dit verankeren in hun beleidsregels. Wij zien deze wettelijke verplichting als een doorbraak voor de burger.

Mrt 2018Onderzoek naar invloed van bewoners bij projecten in de buurt

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen hebben we onze leden gevraagd hoe tevreden zij zijn over de invloed die zij hebben bij veranderingen in de buurt. We hebben alle gemeenteraden de resultaten van het onderzoek gestuurd. Bewoners geven hun gemeente overwegend onvoldoendes. Zij willen juist graag samenwerken in projecten die de wijk veranderen. Ook hebben we ons Participatiehandvest meegestuurd. De nieuwe gemeenteraden hebben we opgeroepen het handvest op te nemen in het coalitieakkoord en zo de samenwerking met hun inwoners te verbeteren.

Nov 2017Feyenoord City

Het gebied rond het Feyenoord-stadion wordt herontwikkeld. Bewoners, de gemeente Rotterdam en de projectorganisatie Feyenoord City hebben een convenant ondertekend waarin is vastgelegd hoe bewoners hierbij worden betrokken. Het convenant is gebaseerd op ons Participatiehandvest.

Sep 2017Opinieartikel op SC Online
Op SC Online hebben we met een opinieartikel aandacht gevraagd voor participatie in de Omgevingswet. SC Online is een platform voor bedrijven en overheidsorganisaties over wet- en regelgeving.
Jul 2017Participatiehandvest naar Eerste en Tweede Kamer

In een brief naar de Eerste en Tweede Kamer hebben we aangedrongen op het belang van wettelijke verankering van participatie.

Nieuws bewonersinvloed

Huiseigenaar ontevreden over participatie woonomgeving

Geplaatst op 26 aug 2020 , bijgewerkt 26 aug 2020, 14:09

Huiseigenaren zijn nog steeds ontevreden over hoe ze worden betrokken bij projecten die invloed hebben op hun woonomgeving, zoals de bouw van windmolens of de aanleg van snelwegen. Dat blijkt uit onderzoek onder onze leden.

Twee jaar geleden deden wij hetzelfde onderzoek en er is nog niet veel verbeterd. Bewoners beoordelen de manier waarop ze worden betrokken met een rapportcijfer tussen de 4 en 5,7. Ze geven aan dat ze graag willen meedenken over deze bouwprojecten.

In de nieuwe Omgevingswet veranderen veel regels rond ruimtelijke besluitvorming. Zo kunnen grote projecten sneller gerealiseerd worden, zoals de bouw van windmolens voor duurzame energie. Wij vinden dat bewoners daar dan wel serieus bij betrokken moeten worden. Ook bij de ingrijpende plannen om woonwijken van aardgas los te koppelen. De Eerste Kamer wist dit via een motie te verankeren. De Omgevingswet gaat gemeenten verplichten om participatie voor omwonenden vast te leggen in beleid. 

Oproep aan gemeenteraad

De invoering van de Omgevingswet is uitgesteld tot 1 januari 2022. Wij riepen alle gemeenteraden eerder op niet te wachten op die wettelijke plicht en nu al vast te leggen dat omwonenden serieus kunnen meedenken over grote projecten. 

“Wij begrijpen dat het in ons dichtbevolkte land niet altijd meevalt om ruimte te maken voor alle noodzakelijke bouwwerken en infrastructuur”, zegt beleidsadviseur Steven Wayenberg. “Ruimtelijke ordening is een gevecht om beperkt beschikbare ruimte, waarbij niet iedereen zijn zin kan krijgen. Maar in deze tijd past het niet meer om besluiten door te duwen, simpelweg omdat een bestuurslaag daartoe gemachtigd is. Zeker bij grootschalige projecten zoals de energietransitie is draagvlak noodzakelijk om het tot een succes te maken.”

Benieuwd naar het rapport? Lees hier meer.