Hypotheekrenteaftrek (HRA)

Wat is er aan de hand?

We horen in de media veel over het eventueel afschaffen van de hypotheekrenteaftrek. Maar waarom? Wat betekent dit voor de huiseigenaar? Wat is het alternatief? En wat is de visie van Vereniging Eigen Huis?

Het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek is een discussie die vaker oplaait. Al jaren wordt gesproken om te stoppen met dit fiscale voordeel voor huiseigenaren. Diverse partijen zien de hypotheekrenteaftrek graag verdwijnen, vooral omdat zij vinden dat het huidige systeem er mede voor zorgt dat de huizenprijzen zo hoog zijn. De vereniging deed uitgebreid onderzoek naar de werking van het systeem op middellange termijn en heeft een andere visie op het verdwijnen van de aftrek.

Waarom zou de HRA moeten verdwijnen?

Op dit moment is de rente erg laag en de huizenprijzen zijn erg hoog. Dankzij de hypotheekrenteaftrek kunnen kopers meer geld lenen om een huis te kopen. Organisaties als DNB en OESO maken zich hier zorgen over. Zij zijn van mening dat een fiscaal voordeel als de hypotheekrenteaftrek zorgt voor nog meer opdrijving van de huizenprijzen. Hoe meer geld mensen kunnen lenen, hoe meer zij kunnen bieden voor een woning, hoe harder de huizenprijzen kunnen stijgen. 

Als aanvulling op het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek willen verschillende organisaties dat een eigen woning wordt belast als eigen vermogen. Zij willen dat een woning wordt geplaatst in box 3 i.p.v. box 1. Hun visie is dat een huis hierdoor kostbaarder wordt, mensen minder budget overhouden, minder kunnen bieden en de huizenprijzen zullen dalen. 

De discussie gaat ook over het idee dat de overheid huiseigenaren met het huidige systeem subsidieert. De hypotheekrenteaftrek kost de schatkist geld. Daarmee zouden huiseigenaren een voordeel hebben ten opzichte van huurders. 

36_blauw

Wat is de hypotheekrenteaftrek?

Wanneer je een woning koopt heb je een hypotheek nodig. Over het geld dat je hiervoor leent betaal je rente. Die rente is de hypotheekrente. Deze rente mag je aftrekken van je inkomen. Hierdoor lijkt het alsof je een lager inkomen hebt, waarover je minder belasting hoeft te betalen. De hypotheekrenteaftrek is ontwikkeld om het kopen van een huis betaalbaarder te maken.

Wat betekent het als de HRA blijft?

Onderzoek Vereniging Eigen Huis

De vereniging volgt de discussie omtrent de hypotheekrenteaftrek op de voet. Aanpassingen hiervan kunnen immers gevolgen hebben voor onze leden. Wij horen veel over afschaffen, maar wat als een nieuw kabinet de hypotheekrenteaftrek, buiten de afgelopen jaren al aangekondigde maatregelen, met rust laat? We hebben onderzoek laten doen door Onderzoeksbureau SEO. (Een wetenschappelijk instituut dat in opdracht van ministeries en bedrijven, onderzoek doet naar economische zaken.) Zij rekende door hoe bestaande en al geplande fiscale regelingen rondom de eigen woning zich tot 2050 ontwikkelen.    

Conclusie

Bij ongewijzigd beleid betalen woningbezitters in 2042 meer aan eigenwoningforfait, dan de schatkist aan hypotheekrenteaftrek uitkeert. Stijgen de huizenprijzen sneller dan 2 procent per jaar, dan wordt dat omslagpunt zelfs al eerder bereikt.    
Fiscale stimulering van de eigen woning levert het Rijk volgens SEO op termijn dus geld op. Toekomstige starters hebben dan ook recht op hypotheekrenteaftrek, maar die wordt dan zonder extra kosten voor de overheid via het eigenwoningforfait gefinancierd.  

Lees het onderzoeksrapport van SEO Economisch Onderzoek (pdf)

Dit vindt de vereniging

De huidige fiscale behandeling van de eigen woning zou niet in een keer op de schop moeten. Uit het onderzoek van SEO blijkt immers dat het systeem op termijn positieve gevolgen heeft voor de kas van het Rijk. Op dat moment is het geen subsidieregeling meer voor huiseigenaren. Ook is de hypotheekrenteaftrek een belangrijk middel om (met name startende) huiseigenaren te beschermen tegen toekomstige rentestijgingen.

De vereniging vindt dat het effect van de hypotheekrenteaftrek op de hoge huizenprijzen in de discussie overdreven wordt. De hitte op de woningmarkt wordt veroorzaakt door het woningtekort en de kunstmatig laag gehouden rente. 

Voordat de hypotheekrenteaftrek dus wordt afgeschaft, is op zijn minst een gedegen alternatief nodig voor alle goede onderdelen uit het systeem. 

 

     

    Veelgestelde vragen: hypotheekrenteaftrek

    Wat is de hypotheekrenteaftrek?
    Als je rente betaalt over een lening die je hebt besteed aan de koop of verbetering van je woning, dan kun je die rente onder voorwaarden van je inkomen aftrekken. Je betaalt daardoor minder inkomstenbelasting.
    Hoe ziet het hypotheekrenteaftrekstelsel eruit?
    Aan de ene kant breng je de rente in mindering op je inkomen. Aan de andere kant wordt je inkomen verhoogd met het eigenwoningforfait. Dit forfait is een bepaald percentage van je WOZ-waarde.
    Waarom is er zoveel druk op Nederland om dit fiscale stelsel aan te passen?
    Er zijn economische en fiscale redenen. Economisch is het rondpompen van geld (het betalen van belasting die deels weer wordt teruggegeven via renteaftrek) niet effectief. Het is dan beter de aftrekposten te schrappen en de tarieven in de inkomstenbelasting te verlagen. Fiscaal wordt aangegeven dat de woning naar box 3 moet omdat die dan net zo wordt belast als ander vermogen.
    Wat zijn de voordelen van het huidige stelsel?
    Het voordeel is dat de lasten voor eigenwoningbezitters worden gedempt. De rente die zij betalen krijgen zij immers gedeeltelijk terug via de belastingteruggave.
    Wat zijn de nadelen van het huidige stelsel?
    Eigenwoningbezitters hebben een belastingvoordeel dat huurders niet hebben. Ze hebben een aftrekpost en hun vermogen dat in de woning zit wordt niet belast.
    Als de HRA eraf gaat, moet ik dan meer betalen?
    Die kans is groot, alhoewel dit heel erg afhankelijk is van wat er precies verandert.
    Wanneer weet ik of HRA eraf gaat?
    Voorlopig is dat niet het geval. Het nieuwe kabinet heeft in het regeerakkoord hier niets over opgenomen. Er zijn wel plannen om pas bij een volgende regeerperiode (uiterlijk 2025) het gehele belastingstelsel te hervormen. Mogelijk wordt de hypotheekrenteaftrek daarin meegenomen.
    Wat is het alternatief?
    Er zijn grofweg 2 alternatieven. 1. De eigen woning gaat naar box 3, al dan niet met een (eigen) vrijstelling. 2. De woning wordt helemaal buiten de belasting gehouden. Dat betekent dat de hypotheekrenteaftrek niet meer bestaat, maar je ook geen belasting hoeft te betalen over de woning.
    Wat gebeurt er als de rente harder stijgt?
    Blijft de HRA in stand, dan zorgt de aftrek ervoor dat de stijging minder hard aankomt in de portemonnee. Overigens heb je alleen last van rentestijgingen bij het einde van de rentevaste periode van je contract. Veel eigenwoningbezitters hebben de huidige lage rente voor 20 jaar of langer vastgezet en hebben dus pas op de zeer lange termijn last van hogere rente. Of helemaal niet omdat de hypotheek inmiddels is afgelost.

    Veelgestelde vragen: Rapport De Nederlandse Bank

    De Nederlandse Bank (DNB) heeft een rapport uitgebracht waarin de bank pleit voor afschaffing van de hypotheekrenteaftrek en tegelijkertijd plaatsing van de eigen woning in box 3.

    Wat staat in het rapport van DNB?
    DNB wil de eigen woning op termijn naar box 3 hebben. Hierdoor worden eigenwoningbezitters fiscaal niet bevoordeeld en dit moet ervoor zorgen dat de vraag naar koopwoningen vermindert. Ook moet er minder verschil in behandeling komen tussen huur en koop. Dit moet samen met het bouwen van woningen zorgen voor verlichting op de woningmarkt.
    Waarom komt DNB nu met een rapport?
    Zeer waarschijnlijk omdat er op dit moment onderhandelingen zijn over de vorming van een nieuw kabinet en regeerakkoord. DNB wil daarop invloed uitoefenen.
    Wat zijn de voordelen voor huiseigenaren?
    DNB gelooft dat woningen op termijn hierdoor betaalbaarder worden omdat de vraag naar woningen afneemt.

    Veelgestelde vragen: Eigen woning naar box 3

    Als aanvulling op het afschaffen van de Hypotheekrenteaftrek willen verschillende organisaties dat een eigen woning wordt belast als eigen vermogen. Zij willen dat een woning wordt geplaatst in box drie i.p.v. box één. Hun visie is dat een huis hierdoor kostbaarder wordt, mensen minder budget overhouden, minder kunnen bieden en de huizenprijzen zullen dalen. 

    Je woning in box 3: Wat betekent dat?
    Dit betekent dat de eigen woning net zo wordt belast als ander vermogen, zoals spaargeld, beleggingen en tweede woningen.
    Wat zijn de voordelen voor huiseigenaren?
    Dat er minder inkomstenbelasting moet worden betaald in box 1
    Wat zijn de nadelen voor huiseigenaren?
    Dat er meer inkomstenbelasting moet worden betaald in box 3. Hoeveel dat is, is nu nog niet bekend en vooral afhankelijk van de hoogte van de tarieven en vrijstellingen die gaan gelden.