Kennisbank

Wanneer is het zinvol om een zonneboiler aan te schaffen?

Een zonneboiler is vooral zinvol als je gemiddeld tot veel warm water gebruikt en nu nog warm water maakt met aardgas (hr‑ketel of hybride warmtepomp). Met een zonneboiler verwarm je een groot deel van het kraanwater met zonnewarmte, waardoor je minder gas nodig hebt.

Volgens Milieu Centraal gebruikt een gemiddeld huishouden ongeveer 350 m³ aardgas per jaar voor warm tapwater (douchen, keuken en badkamer). Een zonneboiler kan daarvan 40 tot 50 % besparen. In de zomer levert een zonneboiler vaak bijna al het warme water, in de winter is er minder zon en zorgt de naverwarmer (meestal de cv‑ketel of warmtepomp) voor bijverwarming.

Een zonneboiler is vooral interessant voor huishoudens vanaf 3 personen of huishoudens met bovengemiddeld warmwatergebruik (vaak douchen, badgebruik)

Wanneer is een zonneboiler minder zinvol?

Milieu Centraal geeft aan dat een zonneboiler niet altijd de beste keuze is bij:

• Een volledig elektrische warmtepomp
  De warmtepomp zorgt al op een efficiënte en duurzame manier voor warm tapwater. De extra besparing van een zonneboiler is dan relatief klein.
• Een warmtenetaansluiting
  Het warme water komt al duurzaam van buitenaf; een zonneboiler voegt dan weinig toe.
• Een laag warmwatergebruik
  Bijvoorbeeld bij eenpersoonshuishoudens. De investering verdient zich dan vaak moeilijk terug.

Heb je plannen om binnen enkele jaren volledig van het gas af te gaan (bijvoorbeeld overstap naar een all‑electric warmtepomp of warmtenet), dan is het goed om mee te nemen dat de klimaat- en financiële winst van een zonneboiler op termijn afneemt.

Geschiktheid van de woning

Een zonneboiler bestaat uit:

• Eén of meer zonnecollectoren op het dak
• Een voorraadvat (boilervat) in huis
• Een naverwarmer (cv‑ketel of warmtepomp)

Belangrijke aandachtspunten voor dak en benodigde ruimte:

Dak

• Vrijwel alle schuine en platte daken zijn geschikt qua gewicht.
• De beste opbrengst heb je bij een dak op zuid, zuidoost of zuidwest, met een hellingshoek tussen 20 en 60 graden.
• Schaduw (bomen, dakkapellen, andere gebouwen) vermindert de opbrengst, maar zonnecollectoren zijn minder gevoelig voor schaduw dan zonnepanelen.

Ruimte in huis

• Het voorraadvat is ongeveer zo groot als een koelkast.
• Is er binnen geen ruimte, dan bestaat er een zonneboiler met een ingebouwd voorraadvat op het dak. Dit systeem is wel zwaarder; beoordeling van de dakconstructie is dan extra belangrijk. Laat je hierover altijd adviseren door een installateur of constructeur. 

Combinatie met verwarming 

In Nederland wordt een zonneboiler vooral gebruikt voor warm tapwater. Verwarming van de woning met zonnewarmte is meestal minder rendabel, omdat de warmtevraag in de winter hoog is en de zon dan weinig levert.

In combinatie met een bodemwarmtepomp kan een zonneboiler wel interessant zijn. Overtollige zonnewarmte uit de zomer kan worden opgeslagen in de bodem en in de winter weer worden benut. Dit is maatwerk en vraagt om een gespecialiseerde analyse van de woning en het systeem.

Opbrengst zonneboilersysteem 

De opbrengst van een zonneboilersysteem is afhankelijk van een aantal factoren: 

• Aantal personen in het huishouden
• Hoe vaak en hoe lang er wordt gedoucht
• Soort douche zoals spaardouche, gewone douche of regendouche
• Aanwezigheid en gebruik bad
• Aanwezigheid van douchewater WTW.

In de praktijk geldt: hoe meer warm water je gebruikt, hoe groter de besparing. Een goed afgestemd systeem kan gemiddeld ongeveer de helft van de warmwaterbehoefte met zonne‑energie leveren.

Afbeelding 2: opbrengst versus gebruik zonneboilers

Kosten zonneboiler

	Eenheid	3 persoons huishouden	5 persoons huishouden
Investeringskosten	€	4.100	6.000
Subsidie	€	1.200	1.800
Gasbesparing	m3/jaar	150	240
Besparing bij gasprijs € 1,37/m3 incl. Minus extra kosten stroomverbruik en onderhoud ca. € 22	€/jaar	180	310

De prijs is inclusief BTW en installatiekosten, maar exclusief hr-ketel. De subsidie (2026) gaat nog van de prijs af. Bron: Milieu Centraal

Subsidie

Op dit moment verleent de overheid subsidie voor de aanschaf van zonneboilers. Deze subsidieregeling, de Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE), biedt ook subsidie op warmtepompen voor een bestaande woning. De ISDE mag gecombineerd worden met andere subsidieregelingen.

Aandachtspunten

• Een zonneboilersysteem of ook wel thermisch zonne-energiesysteem genoemd, bestaat uit twee delen: de collector en de boiler. De collectoren vangen de zonnewarmte op en de boiler of het buffervat slaat deze warmte op. Doorgaans wordt met de zonneboiler het hele systeem aangeduid.
• Doordat we thermische zonnesystemen vooral voor het warme water gebruiken, kun je het systeem het beste afstemmen op de gezinssamenstelling. Deze bepaalt de warmwaterbehoefte van een huishouden.
• In het geval van verwarming van een zwembad is het plaatsen van een zonneboilersysteem meestal zeer rendabel. Laat je ook in dat geval adviseren over het meest geschikte zonneboilersysteem.
• De meeste zonneboilersystemen zijn aangesloten op een cv-ketel voor naverwarming. Check of jouw cv-ketel hiervoor geschikt is. De cv-ketel moet het NZ-label hebben, deze informatie vind je op de gaskeursticker op de cv-ketel.
• Een zonneboilersysteem in combinatie met een warmtepomp kan financieel extra interessant zijn. Op beide technieken is namelijk subsidie verkrijgbaar. 

Hoe nu verder

• Zonneboilers
• Subsidiemogelijkheden (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland)