Langer wachten op zwaardere stroomaansluiting: 7 vragen

1. Een zwaardere stroomaansluiting, wat houdt dat eigenlijk in?

De zwaarte van je aansluiting heeft te maken met het aantal draden waaruit deze bestaat. Nieuwere huizen in Nederland hebben vaak een 3-fasen-aansluiting. Dit houdt in dat de stroom via drie draden je woning binnenkomt. Oudere huizen hebben vaak een 1-fase-aansluiting. Hierbij komt de stroom via één draad je woning binnen. Wil jij een warmtepomp, zonnepanelen, inductiekookplaat of eigen laadpaal voor je elektrische auto? Dan heb je vaak een 3-fasen-aansluiting nodig. Zulke apparaten verbruiken vaak meer stroom dan een 1-fase-aansluiting kan leveren. Als jij zo’n lichte aansluiting hebt, is het dus in veel gevallen nodig deze uit te breiden naar drie fasen. Dit moet je aanvragen bij je netbeheerder, die het stroomnet beheert.

2. Een langere wachttijd, wat is er precies aan de hand?

De langere wachttijd voor een zwaardere stroomaansluiting heeft te maken met netcongestie. Daarvan is op steeds meer plekken in Nederland sprake. Netcongestie betekent dat er meer vraag naar elektriciteit is dan het net aankan. Dit komt onder andere doordat steeds meer consumenten en bedrijven apparaten zoals warmtepompen of elektrische auto’s hebben. In gebieden waar hiervan sprake is, komen bedrijven die een zwaardere aansluiting willen al langer op een wachtlijst. Voor woningbezitters reserveerden netbeheerders tot nu toe ruimte. Maar dat verandert in juli: ook consumenten moeten dan in de wachtrij aansluiten. Organisaties zoals ziekenhuizen of Defensie komen dan als eerste aan de beurt. Pas daarna worden woningbezitters geholpen. Gevolg is dat je langer moet wachten. Hoe lang precies, is vaak onduidelijk. Maar houd rekening met enkele jaren. Waar op de meeste plekken met netcongestie nog mondjesmaat ruimte is, geldt in grote delen van de provincie Utrecht vanaf 1 juli zelfs een volledige aansluitstop. Goed om te weten: dit alles geldt dus alleen in wijken waar sprake is van netcongestie. In andere wijken speelt dit niet.

3. Hoe weet ik wat voor stroomaansluiting ik heb?

Dat zie je in je meterkast. Op de digitale meter staat meestal 230V (1‑fase) of 3×230/400V (3‑fasen). Verder bestaat de hoofdschakelaar bij één fase uit twee delen (eentje voor de fase en eentje voor de nuldraad). Bij drie fasen zijn dat er vier. Je kunt ook naar mijnaansluiting.nl gaan. Maak hier een account aan. Vervolgens zie je wat voor aansluiting je hebt.

De hoofdschakelaar bij een 3-fasen-aansluiting

4. Hoe weet ik of in mijn wijk sprake is van netcongestie?

Dat kan je netbeheerder aangeven. In Nederland bestaan verschillende netbeheerders, die elk in een andere regio het stroomnet beheren. Wie jouw netbeheerder is, zie je op mijnaansluiting.nl. Drie van hen hebben een ‘Stroomnetchecker’, waarmee je kan zien hoe het in jouw wijk zit:

• Stroomnetchecker Enexis
• Stroomnetchecker Liander
• Stroomnetchecker Stedin

Geeft de Stroomnetchecker geen duidelijkheid? Of heb je een andere netbeheerder? Neem dan contact op met je netbeheerder.

5. Hoe weet ik of ik een zwaardere stroomaansluiting nodig heb?

Heb jij een 1-fase-aansluiting en wil je verduurzamen? Vraag dan aan je aanbieder, installateur of elektricien of je een zwaardere aansluiting nodig hebt.

6. Kan je met een 1-fase-aansluiting helemaal niet meer verduurzamen?

Nee, zo erg is het ook weer niet. Ook met een 1-fase-aansluiting heb je nog een aantal mogelijkheden:

• Warmtepomp. Een volledig elektrische warmtepomp wordt lastig, maar een hybride warmtepomp is soms wel mogelijk. Deze vraagt minder elektrisch vermogen. Datzelfde geldt voor een airco. Die kun je ook gebruiken om op een energiezuinige manier een deel van je woning te verwarmen.
• Elektrische laadpaal. Kies een 1-fase-laadpaal. Een andere optie is een 3‑fasen-laadpaal te nemen, maar deze tijdelijk aan te sluiten op één fase. Zo laad je langzamer, maar ben je voorbereid op later verzwaren. Kies sowieso altijd voor een laadpaal met load‑balancing. Deze schakelt automatisch terug als andere apparaten actief zijn waardoor je aansluiting niet overbelast raakt.
• Slimme aansturing. Sommige apparaten kun je slim aansturen. Zo kun je voorkomen dat bijvoorbeeld je warmtepomp of wasmachine zorgt voor overbelasting van je aansluiting.

Voor al deze zaken geldt: laat je goed adviseren door bijvoorbeeld een installateur.

7. Wat kan ik verder doen?

Heb jij een zwaardere aansluiting nodig maar is in jouw wijk sprake van netcongestie? Dan is het slim om deze nog voor 1 juli aan te vragen bij je netbeheerder. Ook dit doe je via mijnaansluiting.nl. Zo voorkom je dat je op de wachtlijst komt.