Waarom is pensionering het juiste moment voor een testament?

Rond je pensionering is vaak duidelijk hoe je financiële situatie eruitziet. De hypotheek is (deels) afgelost, het pensioen gaat in en er is vermogen opgebouwd. Dat maakt dit een logisch moment om stil te staan bij je nalatenschap. Door je testament op te stellen of opnieuw te bekijken, kan je de verdeling van je vermogen afstemmen op je huidige situatie. Bijvoorbeeld als je inmiddels kleinkinderen hebt, een nieuwe partner hebt of je gezinssamenstelling is veranderd. Zo weet je zeker dat je wensen goed zijn vastgelegd.

Wat gebeurt er met je nalatenschap zonder testament?

Zonder testament bepaalt de wet hoe je nalatenschap wordt verdeeld. Dan bepaalt de wet wie jouw nalatenschap ontvangt.

• Je kunt niet zelf bepalen wie erft. Zonder testament gaat je nalatenschap naar de erfgenamen die volgens de wet recht hebben op een erfenis. Wil je iets nalaten aan kleinkinderen, vrienden of een goed doel? Dan moet je dit in een testament vastleggen.
• De wettelijke verdeling past niet altijd bij jouw situatie. De wet bepaalt hoe je nalatenschap wordt verdeeld. In sommige situaties kan dat ongunstige gevolgen hebben, bijvoorbeeld voor de erfbelasting of wanneer een groot deel van het vermogen in de woning zit. Met een testament kun je hier rekening mee houden.
• Er is niemand die de afwikkeling regelt. Zonder testament is er geen executeur aangewezen. Dat betekent dat alle erfgenamen samen beslissingen moeten nemen over de afwikkeling van de nalatenschap. Dit kan meer tijd kosten en soms leiden tot discussies of vertraging.

Wat kun je vastleggen in een testament als je met pensioen gaat?

Bij pensionering is het een goed moment om je testament te bekijken of opnieuw op te stellen. Zo kun je je nalatenschap laten aansluiten op je huidige situatie en wensen. 

• Bepaal zelf wie jouw nalatenschap ontvangt. Met een testament leg je vast wie je bezittingen erft. Bijvoorbeeld je partner, kinderen, kleinkinderen of een goed doel. Ook kun je bepalen hoe je nalatenschap wordt verdeeld. Zonder testament geldt de wettelijke verdeling.
• Maak gebruik van mogelijkheden rond erfbelasting. In een testament kun je afspraken opnemen waarmee beschikbare vrijstellingen beter worden benut. Dat kan gevolgen hebben voor wanneer en hoeveel erfbelasting moet worden betaald.
• Kies wie je nalatenschap afwikkelt. Je kunt een executeur aanwijzen. Deze persoon regelt de afwikkeling van je nalatenschap volgens jouw wensen. Dat kan veel praktische zaken uit handen nemen voor je nabestaanden.
• Laat iets na aan je kleinkinderen. Kleinkinderen erven niet automatisch als hun ouders nog leven. Wil je dat een deel van je vermogen rechtstreeks naar je kleinkinderen gaat? Dan kun je dit vastleggen in je testament.
• Leg vast wie namens jou beslissingen mag nemen. Met een levenstestament kun je regelen wie jouw financiële en medische zaken behartigt als je dat zelf niet meer kunt, bijvoorbeeld door ziekte, een ongeval of dementie. Een levenstestament staat los van je testament en is een apart document.

Vanaf welk bedrag betaal je erfbelasting?

De hoogte van de erfbelasting wordt bepaald door de hoogte van de erfdelen en de relatie van je erfgenamen tot jou. Er geldt een vrijstelling voor de erfbelasting. Is de waarde van het erfdeel minder dan die grens, dan betalen je erfgenamen geen erfbelasting.

Je bent	Jouw vrijstelling in 2026
Echtgenoot, geregistreerd partner, of *samenwonend partner.	€ 828.035
Kind, pleegkind, stiefkind of kleinkind	€ 26.230
Bepaalde zieke en gehandicapte kinderen	€ 78.671
Ouders	€ 62.110
Overige erfgenamen (Bijv. broer/zus, achterkleinkind of vriend)	€ 2.769

^{*Je bent pas samenwonend partner als je een samenlevingscontract hebt of als je minimaal 5 jaar samenwoont.}

Bereken met de rekenmodule van de Belastingdienst hoeveel erfbelasting je moet betalen