Waarom is pensionering het juiste moment voor een testament?

Rond uw pensionering is vaak duidelijk hoe uw financiële situatie eruitziet. De hypotheek is (deels) afgelost, het pensioen gaat in en er is vermogen opgebouwd. Dat maakt dit een logisch moment om stil te staan bij uw nalatenschap. Door uw testament op te stellen of opnieuw te bekijken, kunt u de verdeling van uw vermogen afstemmen op uw huidige situatie. Bijvoorbeeld als u inmiddels kleinkinderen heeft, een nieuwe partner heeft of uw gezinssamenstelling is veranderd. Zo weet u zeker dat uw wensen goed zijn vastgelegd.

Wat gebeurt er met je nalatenschap zonder testament?

Zonder testament bepaalt de wet hoe je nalatenschap wordt verdeeld. Dit heet de wettelijke verdeling en leidt in de praktijk tot drie veelvoorkomende knelpunten:

• Wettelijke erfgenamen: Erfgenamen worden bepaald volgens het wettelijk erfrecht. Wie je ook graag wat wil nalaten aan kleinkinderen of een goed doel, dat is zonder testament niet mogelijk.
• Wettelijke verdeling: De erfenis wordt verdeeld volgens het wettelijk erfrecht. Dit kan tot vervelende situaties leiden met betrekking tot de erfbelasting, bijvoorbeeld als het vermogen grotendeels in de woning zit. Een testament biedt de mogelijkheid om hier slim mee om te gaan.
• Geen executeur: Zonder testament is er niemand die de afwikkeling van de nalatenschap regelt. Dit betekent dat alle erfgenamen gezamenlijk moeten beslissen, wat in de praktijk leidt tot vertraging en onenigheid.

Wat kun je vastleggen in een testament bij pensionering?

Bij pensionering is het een goed moment om je testament te bekijken of opnieuw op te stellen. Zo kun je je nalatenschap laten aansluiten op je huidige situatie en wensen. 

1. Zelf bepalen wie wat krijgt. Met een testament leg je vast wie je bezittingen erft. Bijvoorbeeld je partner, kinderen, kleinkinderen of een goed doel. Ook kun je bepalen hoe de erfenis wordt verdeeld. Zonder testament geldt de wettelijke verdeling.
2. Slim omgaan met erfbelasting. Met bepaalde bepalingen in een testament kun je beschikbare vrijstellingen beter benutten. Dat kan ervoor zorgen dat erfbelasting wordt uitgesteld of beperkt. 
3. Executeur aanwijzen. Je kunt in je testament een executeur benoemen. Deze persoon regelt de afwikkeling van je nalatenschap. Dat kan veel regelwerk voor je nabestaanden uit handen nemen en helpt ervoor te zorgen dat jouw wensen worden uitgevoerd.
4. Kleinkinderen iets nalaten. Kleinkinderen erven niet automatisch als hun ouders nog leven. Wil je een deel van je vermogen rechtstreeks aan je kleinkinderen nalaten? Dan moet je dit in je testament vastleggen.
5. Levenstestament opstellen. Een levenstestament is een document waarin je vastlegt wie namens jou beslissingen mag nemen als je dat zelf niet meer kunt, bijvoorbeeld door ziekte, een ongeluk of dementie. Zonder levenstestament is toestemming van de kantonrechter nodig voor financiële beslissingen boven € 2.000 en moet jaarlijks verantwoording worden afgelegd.

Vanaf welk bedrag betaal je erfbelasting?

De hoogte van de erfbelasting wordt bepaald door de hoogte van de erfdelen en de relatie van je erfgenamen tot jou. Er geldt een vrijstelling voor de erfbelasting. Is de waarde van het erfdeel minder dan die grens, dan betalen je erfgenamen geen erfbelasting.

Je bent	Jouw vrijstelling in 2026
Echtgenoot, geregistreerd partner, of *samenwonend partner.	€ 828.035
Kind, pleegkind, stiefkind of kleinkind	€ 26.230
Bepaalde zieke en gehandicapte kinderen	€ 78.671
Ouders	€ 62.110
Overige erfgenamen (Bijv. broer/zus, achterkleinkind of vriend)	€ 2.769

^{*Je bent pas samenwonend partner als je een samenlevingscontract hebt of als je minimaal 5 jaar samenwoont.}

Bereken met de rekenmodule van de Belastingdienst hoeveel erfbelasting je moet betalen