Testament bij een samengesteld gezin
Een samengesteld gezin komt steeds vaker voor. Hoewel eigen kinderen wel erven op basis van de wet, is dat bij stiefkinderen niet het geval. Met een testament leg je jouw keuzes vast en zorg je voor een verdeling naar wens.
Bepaal zelf de verdeling voor je (stief)kinderen
Maak slimme keuzes voor erfbelasting
Voorkom conflicten met duidelijke afspraken
Wat zijn de risico's voor een samengesteld gezin zonder testament?
Zonder testament bepaalt de wet hoe je nalatenschap wordt verdeeld. De wet sluit niet altijd aan bij de wensen en gezinssituatie van samengestelde gezinnen.
- Je kunt niet zelf bepalen wie erft. Zonder testament bepaalt de wet wie jouw erfgenamen zijn. Volgens de wet zijn stief- en pleegkinderen geen erfgenamen. Ook als een stiefkind al jarenlang deel uitmaakt van het gezin, heeft het zonder testament geen recht op een deel van de nalatenschap. Dit geldt ook voor een familielid, vriend, kleinkind of goed doel.
- Voorkom dat je ex-partner zeggenschap krijgt over de erfenis: Heb je kinderen uit een eerdere relatie? Dan kan je erfenis via je kinderen uiteindelijk bij je ex-partner terechtkomen. Bij minderjarige kinderen kan je ex-partner bovendien zeggenschap krijgen over hun erfenis.
- Er is niemand aangewezen om de nalatenschap af te wikkelen. Zonder testament zijn de erfgenamen gezamenlijk verantwoordelijk voor de afwikkeling van je nalatenschap, wat in de praktijk kan zorgen voor vertraging en/of onenigheid.
Wat gebeurt er bij dementie of ernstige ziekte?
Wanneer je zelf niet meer kan beslissen door bijvoorbeeld dementie, ziekte of een ongeval, heeft je partner zonder een levenstestament geen bevoegdheid om namens jou te handelen. Je partner kan via de kantonrechter toestemming vragen om namens jou financiële beslissingen te mogen nemen. Voor financiële beslissingen en uitgaven van meer dan € 2.000 is toestemming van de kantonrechter vereist. Daarnaast moet jaarlijks rekening en verantwoording aan de kantonrechter worden afgelegd.
Wat kun je vastleggen in een testament bij een samengesteld gezin?
Bij een samengesteld gezin is het belangrijk om je wensen goed vast te leggen in een testament. Zo creëer je rust en duidelijkheid voor je nabestaanden.
- Stiefkinderen of pleegkinderen laten erven. Stiefkinderen en pleegkinderen erven niet automatisch. Wil je dat zij ook een deel van je nalatenschap ontvangen? Dan kun je hen als erfgenaam opnemen in je testament.
- Voorkom dat een erfenis bij een ex-partner van je erfgenaam terechtkomt. Met een testament kan je vastleggen dat een erfenis privé blijft van je erfgenamen. Zo valt de erfenis niet in een gemeenschap van goederen bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap van je kinderen of andere erfgenamen. Mocht er een scheiding van je erfgenamen plaatsvinden, kan de ex-partner op deze manier geen aanspraak maken op jouw erfenis. Dit regel je met een uitsluitingsclausule.
- Bescherm het erfdeel van je kinderen. Je kunt bepalen dat het erfdeel van je kinderen wordt beheerd door een bewindvoerder totdat zij een bepaalde leeftijd hebben bereikt, bijvoorbeeld 21 of 25 jaar. Zo voorkom je dat zij al op jonge leeftijd zelf over een groot bedrag moeten beslissen.
- Kies wie je nalatenschap afwikkelt. Je kunt een executeur aanwijzen. Deze persoon regelt de afwikkeling van je nalatenschap volgens jouw wensen. Dit zorgt voor duidelijkheid bij je nabestaanden en verkleint het risico op onenigheid.
- Maak gebruik van mogelijkheden rond erfbelasting. In een testament kun je zaken vastleggen die ervoor kunnen zorgen dat je nabestaanden rekening kunnen houden met de financiële situatie op de moment. Zo kunnen je nabestaanden met een op- of afvullegaat slimme keuzes maken met betrekking tot de mogelijke erfbelasting.
- Leg vast wie namens jou beslissingen mag nemen. Met een levenstestament kun je regelen wie namens jou financiële en medische beslissingen mag nemen als je dat zelf niet meer kunt, bijvoorbeeld door ziekte, dementie of een ongeval. Een levenstestament staat los van je testament en is een apart document.
Vanaf welk bedrag betaal je erfbelasting?
De hoogte van de erfbelasting wordt bepaald door de hoogte van de erfdelen en de relatie van je erfgenamen tot jou. Er geldt een vrijstelling voor de erfbelasting. Is de waarde van het erfdeel minder dan die grens, dan betalen je erfgenamen geen erfbelasting.
| Je bent | Jouw vrijstelling in 2026 |
| Echtgenoot, geregistreerd partner, of *samenwonend partner. | € 828.035 |
| Kind, pleegkind, stiefkind of kleinkind | € 26.230 |
| Bepaalde zieke en gehandicapte kinderen | € 78.671 |
| Ouders | € 62.110 |
| Overige erfgenamen (Bijv. broer/zus, achterkleinkind of vriend) | € 2.769 |
*Je bent pas samenwonend partner als je een samenlevingscontract hebt of als je minimaal 5 jaar samenwoont.
Veelgestelde vragen
Mathijs Bakker
Productmanager testamentadvies
"Wil je weten wat je kunt regelen voor je nabestaanden en de erfbelasting? Onze adviseur brengt jouw situatie in kaart en bespreekt wat een testament voor jou kan betekenen."
"Wil je weten wat je kunt regelen voor je nabestaanden en de erfbelasting? Onze adviseur brengt jouw situatie in kaart en bespreekt wat een testament voor jou kan betekenen."
Cijfers
(Levens)testamenten
In 2025 zijn er in Nederland 591.386 notariële akten op het gebied van familierecht gepasseerd.
Testamenten
In 2025 zijn er 354.820 testamentaktes gepasseerd in Nederland. Dat is 49% meer dan in 2015.
Levenstestamenten
In 2025 zijn er 236.566 levenstestamentaktes gepasseerd in Nederland. Dat is 381% meer dan in 2015.
Zekerheid begint met een goed gesprek
Als samengesteld gezin is het belangrijk om je wensen goed op papier te zetten. De adviseurs van Vereniging Eigen Huis helpen je om alles goed te regelen, zodat je zelf de regie houdt over je nalatenschap. Plan een gratis oriëntatiegesprek en ontdek wat mogelijk is voor jouw situatie.
Plan een gesprek