Waarom geeft verhuizen zoveel stress?

Bij de aankoop van een huis speelt je gevoel net zo’n grote rol als je verstand. Wat gebeurt er allemaal in ons brein als we op huizenjacht zijn? In dit blog leg ik uit waar verhuisstress vandaan komt.

Verhuizen staat in de top-3 van meest stressvolle gebeurtenissen in ons leven, na het overlijden van een dierbare en een scheiding. Waarom is verhuizen zo stressvol, en wat kun je doen om de spanning te verminderen?

Stressfactor 1: afkeer van verandering 

Zonder het te beseffen, gaan we thuis vaak op dezelfde stoel aan tafel zitten en veel mensen hebben ook een eigen plek op de bank. De mens is een gewoontedier en dat is maar goed ook. Zonder gewoontes zou ons brein overspoeld worden door alle prikkels die we op een dag krijgen.

Gewoontes zijn een manier om ons brein te ontlasten. Nu is het behoorlijk irritant als iemand op jouw plek gaat zitten. Maar bij een verhuizing moeten onze hersenen dealen met een veel grotere verandering. Vaak is een verhuizing vrijwillig. Maar op het moment dat je je boeltje pakt, voelt dat misschien anders. Er is geen weg terug. 

Hoe groter de verandering, des te meer energie de omschakeling kost. Verhuis je naar een andere stad, dan moet je daar opnieuw je weg vinden. Bij een vertrek naar het buitenland moet je soms ook nog een nieuwe taal leren. Maar ook als je dichterbij blijft, kan je je ontheemd voelen.

Psychologe Karen Fingerman ontdekte dat we ons ook hechten aan bekende gezichten uit onze directe omgeving, zoals de postbode en de zwaaiende overbuurman. Die kun je gaan missen na een verhuizing. Tip: geef jezelf de tijd om aan deze grote verandering te wennen. En maak je geen zorgen als je tegen de verhuizing opziet. Dat betekent niet dat je een verkeerde keuze hebt gemaakt. 

Stressfactor 2: angst voor spijt

Wat als de nieuwe buren helemaal niet leuk zijn? Nu heb je een fijne buurvrouw die iedere vakantie voor je planten zorgt. Maar misschien ontpopt de nieuwe buuf zich als een nare vrouw die van snoeiharde techno houdt. De angst om spijt te krijgen van beslissingen zit diepgeworteld bij de mens. ‘Spijt krijg je vooral van wat je niet hebt gedaan’, luidt een bekend mantra.

Toch zit de mens zo niet in elkaar. Gedragseconomen hebben ontdekt dat de impact van verliezen veel groter is dan van winnen. Gedragseconoom Daniel Kahneman bood proefpersonen de keuze tussen een gegarandeerd verlies van drieduizend dollar, en een risico van 80 procent om vierduizend dollar te verliezen. Het gemiddelde verlies is in dat geval 3200 dollar. Toch koos 92 procent van de proefkonijnen voor die optie, omdat er dan een kleine kans was dat ze níet zouden verliezen.

Omdat we verlies koste wat het kost willen vermijden, is een verhuizing ook zo spannend. Hadden we niet beter op onze vertrouwde plek kunnen blijven? Tip: uit Amerikaans onderzoek is gebleken dat mensen die vaak verhuizen hun leven interessanter vinden. Dat komt waarschijnlijk omdat verhuizen je leert – opnieuw – sociale contacten te leggen. Bovendien word je er creatief en oplossingsgericht van. Wees dus niet te bang voor spijt.

Stressfactor 3: vermoeidheid

Verhuisdozen inpakken, de meterstanden opnemen en adreswijzigingen sturen. Bij een verhuizing komt een lange lijst aan vervelende klusjes kijken. Om die allemaal geklaard te krijgen, moet je gestructureerd werken. Als de verhuizing nog ver weg is, gaat dat vaak prima. Maar naarmate de verhuisdatum dichterbij komt, slaat vaak de vermoeidheid, en daarmee de slordigheid, toe. Niet gek, want naast al die extra taken gaat het gewone leven ook door. En zo sta je op de dag voor de verhuizing toch nog tot diep in de nacht verhuisdozen te vullen.

Tip: vraag om hulp. Vind je dat lastig? Draai het eens om: vind jij het vervelend als een vriend jou vraagt om te helpen? Vaak voel je je juist vereerd en help je de ander graag verder. Je kunt natuurlijk ook nog altijd een professionele verhuizer inschakelen, als je familie en vrienden echt niet wil ‘lastigvallen’.

Verhuizen met kinderen

Ouders onderschatten soms de grote impact van verhuizen op hun kinderen. Ze hebben weliswaar niet de regelstress, maar ze moeten net zo goed wennen aan de nieuwe omgeving. Bovendien kunnen ze het gevoel krijgen dat ze geen invloed hebben op grote veranderingen.

Vooral voor kinderen in de basisschoolleeftijd, die gehecht zijn aan hun vriendjes uit de buurt en op school, kan een verhuizing stress opleveren. Bereid je kind daarom goed voor op de verhuizing, bijvoorbeeld door vaak te gaan kijken naar het nieuwe huis of alvast samen de nieuwe buurt te verkennen.  

Over de auteur

Irene-22424

Irene van den Berg is columnist en journalist. Ze publiceert over geld en gedrag in onder meer het AD, Metro en de Geldgids. 'We denken vaak dat we heel rationeel met ons geld omgaan. Maar bij belangrijke financiële beslissingen kan niemand je beter voor de gek houden dan jijzelf.'

Sta ook sterker met bijna 750.000 leden