Verkiezingen 2021

De politiek, hypotheekrenteaftrek en de fiscale behandeling van de eigen woning

Wat willen politieke partijen met de hypotheekrenteaftrek en de fiscale behandeling van de eigen woning?
Wij hebben de partijprogramma's doorgespit en de officiële standpunten van de partijen op een rijtje gezet.

Daarnaast hebben wij de partijen uitgenodigd om meer helderheid te geven over de toekomstige fiscale behandeling van de eigen woning. Deze aanvullingen hebben we voor je in kaart gebracht

*De standpunten en reacties zijn volledig. Deze hebben wij één op één overgenomen van de politieke partijen.
  • Een betaalbare woning moet voor iedereen bereikbaar zijn. De eigen woning mag daarom geen melkkoe worden door hoge belastingen.
  • Fiscaal aftrekbaar maken van verduurzaming van de eigen woning moet via het eigenwoningforfait, zodat de overheid duurzame investeringen die de woningwaarde verhogen niet beboet met een hogere belastingaanslag.
  • De hypotheekrenteaftrek wordt langzaam afgebouwd. Daar nemen we ruim de tijd voor. Het is nu een goed moment, omdat de hypotheekrente laag is. We verlagen tegelijkertijd het eigenwoningforfait.
  • Het wordt weer mogelijk om tot 50 procent van de hypotheek af te lossen om te voorkomen dat er te veel geld vast gaat zitten in het eigen huis.
  • De betalingstermijn voor hypotheken verlengen we van 30 naar 40 jaar. De maandlasten kunnen hierdoor zelfs lager zijn.
  • We bouwen de hypotheekrenteaftrek volledig af. In ruil daarvoor verlagen we de inkomstenbelasting. Daarmee vervalt de standaardduur van de hypotheek van 30 jaar, waardoor een koper ook gemakkelijker kan kiezen om in 35 of 40 jaar af te lossen.
  • Zonder hypotheekrenteaftrek is er vanuit de overheid geen reden om volledige aflossing van de hypotheek te eisen. Wij willen dat 50 procent van de woningwaarde aflossingsvrij mag worden geleend. Ook moet het makkelijker worden om weer bij te lenen na een eerdere aflossing.
  • Naast een plek om fijn te wonen, is een koophuis voor veel mensen ook een belangrijk onderdeel van hun vermogen. Nederland heft relatief veel belasting op werk en weinig belasting op vermogen, terwijl de vermogensongelijkheid groot is. Daarom laten we het eigenwoningforfait progressief oplopen, terwijl de inkomstenbelasting naar beneden gaat.
  • We stimuleren de financiering van duurzame huizen. Voor het bepalen van de maximale hoogte van de hypotheek moet worden gekeken naar de totale woonlasten, inclusief energielasten.
  • We stoppen met subsidies die de ongelijkheid vergroten en vooral de huizenprijzen opdrijven. We bouwen de hypotheekrenteaftrek versneld af en zorgen dat middeninkomens daar niet onevenredig door worden geraakt.
  • De bestaande belasting op het eigen huis, het eigenwoningforfait, bouwen we af.
  • Periodieke betalingen voor erfpacht van de grond zijn niet meer aftrekbaar.
  • De hypotheekrenteaftrek was ooit bedoeld voor mensen met een laag inkomen om een huis te kunnen kopen, maar is verworden tot een ‘villasubsidie’ voor de rijken, die hier nu het meeste van profiteren.
  • Voor hypotheken tot aan 350.000 euro blijft alles hetzelfde. Daarboven beperken we de renteaftrek.
  • Met de huidige extreem lage rente is een hogere staatsschuld te billijken, mits we daarmee cruciale transities en investeringsopgaven op het gebied van energie, woningbouw en mobiliteit realiseren. Daar tegenover zullen hervormingen moeten staan die onze economie en samenleving versterken en op langere termijn de overheidsfinanciën structureel verbeteren. Een voorbeeld daarvan is het geleidelijk afschaffen van de hypotheekrenteaftrek. Dat vermindert de gekte op de woningmarkt, maakt onze economie schokbestendiger en stopt de subsidiëring van het aangaan van de in ons land toch al extreem hoge private schulden.
  • We schaffen aftrekposten als de hypotheekrenteaftrek geleidelijk af en vragen daarmee van rijke Nederlanders een hogere bijdrage.
  • De ingezette beperking van de hypotheekrenteaftrek wordt verder doorgezet. Met de opbrengst wordt de inkomstenbelasting voor iedereen verlaagd. De hypotheekrenteaftrek wordt in een periode van tien jaar afgeschaft. De eigen woning wordt fiscaal geleidelijk verplaatst van box 1 (arbeidsinkomen) naar box 3 (vermogen). In box 3 wordt de vermogensvrijstelling fors verhoogd naar € 250.000 voor een alleenstaande en € 375.000 voor een stel, zodat huishoudens met een gemiddelde woningwaarde en een doorsnee hoeveelheid spaargeld geen belasting over hun huis en spaargeld hoeven te betalen. Hierdoor hoeven negen op de tien woningbezitters geen belasting betalen in box 3. Bovendien is de aflossingseis voor hypotheken in box 3 minder streng dan in box 1, wat liquiditeitsproblemen onder vooral ouderen voorkomt.
  • De SGP staat positief tegenover een versnelde afbouw of een versobering van de hypotheekrenteaftrek. Deze aftrek heeft, naast voordelen voor eigenwoningbezitters, helaas ook een verstorende werking op de woningmarkt als geheel, zoals hogere huizenprijzen en hogere schulden.
  • Het is van groot belang dat een eventueel versnelde afbouw of versobering van de hypotheekrenteaftrek geen grote nadelige financiële gevolgen (als gevolg van een hogere belastingdruk) heeft voor eigenwoningbezitters met een hypotheekschuld. Er dienen daarom passende, lastenverlichtende maatregelen genomen te worden, zoals het afschaffen van het eigenwoningforfait en het verlagen van belastingtarieven. Het uitgangspunt blijft dat eigenwoningbezit wordt bevorderd. De versobering van de hypotheekrenteaftrek kan bijvoorbeeld ingevuld worden door deze aftrek alleen voor starters beschikbaar te stellen. Of door de aftrek tot een maximumbedrag mogelijk te maken, bijvoorbeeld tot de NHG-grens van 325.000 euro. Hierdoor kan de aftrek doelgerichter en effectiever ingezet worden.
  • Om starters een betere positie op de woningmarkt te geven is bouwsparen een effectief middel. Hierdoor dalen de hypotheeklasten en wordt sparen voor een eerste woning gestimuleerd. Mocht de hypotheekrenteaftrek versneld afgebouwd of versoberd worden, kan bouwsparen ook de negatieve effecten voor starters verminderen. Hypotheekverstrekkers moeten ervoor zorgen dat hypotheken op redelijke wijze kunnen worden overgesloten, zonder al te hoge boetes.
Hypotheekrenteaftrek blijft mogelijk tot een bedrag van 350.000 euro. De hypotheekrenteaftrek voor bedragen daarboven wordt stapsgewijs afgeschaft. Tegelijkertijd wordt ingezet op wonen weer betaalbaar maken.
Binnen gemeenten moet ruimte komen om de mogelijkheden van de eigen woning te gebruiken om (toekomstige) mantelzorgcombinaties mogelijk te maken, kangoeroewoningen (in één pand twee verschillende woningen), mantelzorgwoningen, aanbouwen om groepswonen al dan niet in familieverband gestimuleerd wordt. Dit moet fiscaal gestimuleerd worden.
  • Toegankelijkheid van de woningmarkt is ook een kwestie van financiering. Op dit moment is een koopwoning voor veel Nederlanders onbereikbaar, omdat zij geen rente willen betalen of vanuit religieus oogpunt niet kunnen. Denk wil dan ook dat de regering rentevrije financiering van woningen mogelijk gaat maken.
  • DENK vindt het onrechtvaardig dat op dit moment dure huizen door de overheid worden gesubsidieerd. Daarnaast kunnen de belastingen op woningen eerlijker. DENK wil daarom de hypotheekrenteaftrek versneld en verregaand ontmantelen voor dure woningen.
Handen af van de hypotheekrenteaftrek.
Geen verdere afbouw hypotheekrenteaftrek. Vindt die toch plaats, dan moeten huiseigenaren worden gecompenseerd.
Het CDA heeft geen plannen over de hypotheekrenteaftrek en de fiscale behandeling van de eigen woning opgenomen in het verkiezingsprogramma

Aanvullende informatie

Naast bovengenoemde officiële standpunten hebben wij de politieke partijen 6 aanvullende vragen gesteld.
  • Klik op het logo van een partij en de vragen en antwoorden verschijnen.
  • Klik op een ander logo en de antwoorden van die partij verschijnen daarnaast. Je kan op deze manier twee partijen met elkaar vergelijken.
  • PVDA, PVV en DENK hebben niet gereageerd op ons verzoek en zijn dus niet opgenomen.

Vindt uw partij dat de hypotheekrenteaftrek moet blijven zoals dat nu is afgesproken en geregeld?

De VVD stelt in het partijprogramma geen verdere beperking van de hypotheekrenteaftrek voor. Voor de VVD staat voorop dat wonen betaalbaar blijft. Om die reden stelt de VVD voor de om de lasten voor woningbezitters te verlagen, onder andere door het verlagen het eigenwoningforfait, het maximeren van de OZB en het verlagen van de belasting op de energierekening. Daarnaast stelt de VVD een substantiële belastingverlaging voor, gericht op werkende middeninkomens.
De SP vindt het terecht dat er een beperking van de hypotheekrenteaftrek is ingezet. Voor woningen tot 350.000 euro verandert er niets in vergelijking met nu. Daarboven beperken we het.
-
Het CDA is allereerst voorstander van de hypotheekrenteaftrek, omdat dit huizenbezit bevordert. Het CDA is geen voorstander van verdere aanpassingen aan de hypotheekrenteaftrek. We zien dat voor kopers van huizen de afgelopen jaren steeds veel is veranderd, terwijl mensen door het kopen van een huis een belangrijke financiële verplichting voor vele jaren aangaan. Wij hechten er daarom aan de markt rust te geven en voorzichtig te zijn met het verder tussentijds aanpassen van de regels.
D66 verlaagt de belastingen op werk en inkomen flink en voert een belastingkorting in. Dit vaste bedrag werkt ook als bijdrage voor de woonlasten van alle huurders en kopers. We bouwen de hypotheekrenteaftrek af. De hypotheekrenteaftrek drijft huizenprijzen juist op, waardoor mensen tientallen jaren meer betalen aan woonlasten dan nodig, een nieuwe huizenbubbel dreigt. Ook profiteren de hoogste inkomens met de duurste hypotheken het meeste van deze aftrek. Dit vinden wij oneerlijk.
In beginsel zijn wij voorstander van het behouden van de hypotheekrenteaftrek zoals deze nu vorm gegeven is. Tegelijk zien wij ook de mogelijk nadelige gevolgen, zoals een verstoring van de woningmarkt. Wij staan daarom ook open voor een meer gerichte inzet van de aftrek, bijvoorbeeld gericht op met name starters. Hierbij geldt wel dat we dit enkel steunen als er voldoende compenserende maatregelen genomen worden. Eigenwoningbezitters mogen er niet op achteruit gaan en eigenwoningbezit moet bevorderd worden.
Nee, met het oog op een beter werkende woningmarkt zijn we zijn voornemens de afbouw van de hypotheekrenteaftrek door te zetten. De extreem lage rente biedt bovendien de kans dat voor de meeste huishoudens zonder veel financiële pijn te kunnen doen. De ChristenUnie geeft deze verandering zo vorm, dat middeninkomens er, ondanks verlies van hypotheekrenteaftrek, toch op vooruit gaan.
Nee
Nee, GroenLinks wil dat het eigen huis niet meer onder de inkomstenbelasting gaat vallen. Dat betekent dat we het eigenwoningforfait en de hypotheekrenteaftrek geleidelijk afbouwen tot aan 2030. Lage- en middeninkomens worden hiervoor gecompenseerd met andere belastingmaatregelen waardoor ze er in koopkracht op vooruit blijven gaan.
Nee 50PLUS wil een geïntegreerde aanpak van de totale fiscale behandeling van het eigen huis. Alleen de hypotheekrente-aftrek verder versoberen en verder de overige fiscale regels inzake het eigen huis niet aanpassen, willen we niet.
-
-
Nee. FVD wil geen verdere afbouw van de hypotheekrenteaftrek. Met betrekking tot het eigenwoningforfait vindt FVD dat dit moet vervallen bij volledige aflossing van de hypotheekschuld (terugkeer Wet Hillen).

Als dat niet zo is, wat moet er volgens uw partij dan veranderen aan de hypotheekrenteaftrek?

nvt
Het tempo van afbouwen (3% per jaar) verandert de SP niet. We toppen het alleen af bij de 350.000 euro. De rente over het deel daarboven is dan niet meer aftrekbaar.
-
nvt
D66 maakt het stelsel aan belastingen en toeslagen eenvoudiger. Daarbij dalen de lasten op werk en inkomen flink. We geven iedereen een vaste en belastingkorting, die ook werkt als bijdrage voor de woonlasten. Deze grote hervorming voeren we in stappen in. Tegelijkertijd bouwen we de hypotheekrenteaftrek in stappen in zijn geheel af.
Zoals onder vraag 1 gezegd: in beginsel willen we de aftrek behouden zoals deze nu is. Alleen als er voldoende compenserende maatregelen worden genomen, staan we open voor een versobering, waarbij de aftrek meer gerichter vormgegeven wordt, bijvoorbeeld op starters.
we zijn voornemens de hypotheekrenteaftrek af te bouwen tot nul. We denken in tien jaar de eigen woning fiscaal over te kunnen hevelen van box 1 naar box 3 met een forse vermogensvrijstelling en niet langer een aflosverplichting van 100%, maar van 50%. Tegelijk verdwijnt daarmee het eigenwoningforfait en de overdrachtsbelasting voor eigenaar-bewoners.
De hypotheekrenteaftrek wordt verder versoberd en afgeschaft. De hypotheekrenteaftrek blijft mogelijk tot een bedrag van 350.000 euro. De hypotheekrenteaftrek voor bedragen daarboven wordt stapsgewijs afgeschaft. (bron: verkiezingsprogramma)
Zie vorige vraag/antwoord
Een snellere afbouw van de hypotheek rente is bespreekbaar. Vanwege de lage rente is dit het juiste moment. Hierdoor zal ook de opwaartse prijsdruk op woningen kunnen afnemen. Maar dat willen wij dan wel koppelen aan het weer activeren van de Wet Hillen. De stip aan de horizon is een volledige defiscalisering van de eigen woning.
-
-
Uitbreiden.
1. Geen verdere afbouw van de hypotheekrenteaftrek
2. Eigenwoningforfait vervalt bij volledige aflossing hypotheekschuld
3. Afschaffing villataks
4. Studieschuld niet meer meerekenen bij hypotheekaanvraag

Indien uw partij vindt dat de hypotheekrenteaftrek verder moet worden versoberd of worden afgeschaft, moeten huiseigenaren daarvoor worden gecompenseerd?

n.v.t.
Nee, voor eigenaren van woningen tot 3,5 ton verandert niets. Zo zorgen we ervoor dat de hypotheekrenteaftrek weer wordt gebruikt waar hij voor is bedoeld.
-
n.v.t.
Ja
Indien de aftrek versoberd moet worden, moeten hiervoor zeker voldoende compenserende maatregelen getroffen worden.
Jazeker
Ja
Ja, in het totaalpakket aan maatregelen gaan lage- en middeninkomens er bij GroenLinks (fors) op vooruit. Zij worden dus ruimschoots gecompenseerd.
Ja
-
-
n.v.t.

Indien uw partij vindt dat er een compensatie moet komen voor een lagere renteaftrek, is dat een algemene compensatie voor alle belastingplichtigen (bijvoorbeeld via de tarieven van de inkomstenbelasting) of een specifieke compensatie voor huiseigenaren?

n.v.t.
-
-
n.v.t.
Algemeen: We verlagen de lasten op werk en inkomen flink door een hervorming van belastingen en toeslagen. We voeren een vaste belastingkorting in. Alle type huurders en kopers ontvangen daarmee ook een bijdrage voor hun woonlasten. Zo compenseren we ook de groep die nu recht heeft op de hypotheekrenteaftrek.
Specifiek door bijvoorbeeld het eigenwoningforfait af te schaffen. Of door gerichte maatregelen te nemen, met vergelijkbare doelen als de hypotheekrenteaftrek, zoals bouwsparen.
Daarnaast ook algemene maatregelen, zoals het verlagen van belastingtarieven.
Beide, enerzijds doordat ook de overdrachtsbelasting en het eigenwoningforfait verdwijnt en anderzijds door verlaging van de loon- en inkomstenbelasting (verlaging basistarief van 37% naar 35%). Sowieso stelt de ChristenUnie een hervorming van het belastingstelsel voor, waardoor de lasten op inkomen uit arbeid flink omlaag gaan.
Beide. We willen wonen weer betaalbaar maken. De Partij voor de Dieren wil af van de huidige fiscale prikkels die het hebben van schulden stimuleren en die het aflossen van een hypotheek beboeten. Banken moeten verplicht worden om mee te werken aan een verruimde mogelijkheid voor het boetevrij aflossen van bestaande hypotheken.

We willen dat de hypotheekrenteaftrek mogelijk blijft tot een bedrag van 350.000 euro. De hypotheekrenteaftrek voor bedragen daarboven wordt stapsgewijs afgeschaft.

We willen dat de overdrachtsbelasting gedifferentieerd blijft: beleggers betalen meer, bewoners betalen minder. Om de transitie naar een duurzame samenleving te versnellen, pleiten wij voor het (deels) terugstorten van de overdrachtsbelasting als kopers binnen een jaar hun huis energieneutraal hebben gemaakt.
Het gaat om een combinatie van verschillende maatregelen. Huiseigenaren profiteren van het feit dat GroenLinks het eigenwoningforfait geleidelijk aan afbouwt. Daarnaast verlaagt GroenLinks de lasten op inkomen/arbeid fors, waar huiseigenaren ook van profiteren.
Een specifieke compensatie: Verlaging van de bijtelling van de eigen woning in box 1.
-
-
n.v.t.

De wet Hillen wordt geleidelijk afgeschaft. Vindt uw partij dat dit zo moet blijven?

De VVD stelt in het partijprogramma geen verdere beperking voor.
Wij vinden niet dat het eigenwoningforfait moet worden afgeschaft. De SP wil vooral dat iedereen een goede woning kan betrekken. Dus geen fiscale subsidie op de duurste huizen, maar voldoende betaalbare huur- en koopwoningen bouwen. De Wet Hillen creëert een kunstmatige aftrekpost voor degenen die het geluk hebben een eigen woning te bezitten waarop geen hypotheekschuld (meer) rust. Hoewel het vervelend is voor degenen die dit treft dat zij EWF moeten gaan betalen, vinden wij het geen goede besteding van belastinggeld om deze aftrek in stand te laten.
-
Ja. De wet Hillen die woningeigenaren moest stimuleren hun hypotheek af te lossen is ingehaald door het afschaffen van de aflossingsvrije hypotheek. Het afschaffen van de wet Hillen is wel gepaard gegaan met een zeer ruime overgangstermijn van 30 jaar en ook is het eigen woningforfait verlaagd, waardoor de belasting over de eigen woning lager is.
Ja.
Nee. De SGP heeft tegen de afschaffing van de wet Hillen gestemd.
Nee.
Ja, het afbouwpad beweegt mee met het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek boven 350.000 euro.
In de plannen van GroenLinks wordt het eigen huis niet langer belast in de inkomstenbelasting. Het eigenwoningforfait wordt afgeschaft. Daarmee is de Wet Hillen ook niet meer relevant.
Nee
-
-
Nee.

Wat moet er volgens uw partij dan veranderen aan de afschaffing van de Wet Hillen?

n.v.t.
De SP wil dat er voldoende tijd wordt genomen voor de afschaffing en dat er wordt gekeken naar oplossingen wanneer er mensen zijn die hierdoor in de financiële problemen komen.
-
n.v.t.
n.v.t.
Afbouw Wet Hillen terugdraaien. De SGP heeft tegen de afschaffing van de Wet Hillen gestemd.
De Wet Hillen wordt de facto versneld afgeschaft, als onderdeel van ons voorstel om de eigen woning geleidelijk over te hevelen van box 1 naar box 3, waarbij een forse vermogensvrijstelling geldt en een aflosplicht van 50% in plaats van 100%, wat kan bijdragen aan het voorkomen van liquiditeitsproblemen op hogere leeftijd, bijvoorbeeld met behulp van een verzilveringshypotheek.
n.v.t.
Zie vorige vraag/antwoord
De afbouw van de Wet Hillen moet worden teruggedraaid. Men heeft hypotheken afgelost en voor hun lange termijn inkomens -planning rekening gehouden met de Wet Hillen. Het afschaffen daarvan maakt de overheid onbetrouwbaar en de situatie is meestal niet terug te draaien. Er is geen enkele reden waarom een vermogensbestanddeel dat geen inkomen genereert (maar wel geld kost, waaronder onderhoud) belast zou moeten worden. Dit is consistent met het Europese Verdrag van de Rechten van de Mens (EVRM), artikel 1, waarin het ongestoord genot van het eigendom is vastgelegd.Vandaar dat 50PLUS wil dat er naar toe gewerkt wordt om onder andere de eigen woning in een nieuw te formeren Box 4 komt, de 0% box.
-
-
Afbouw Wet Hillen terugdraaien en de villataks afschaffen.

Meer informatie:

Verkiezingen 2021: Alle informatie in één overzicht >