Zorgen over zonnestroom

“Je krijgt de groeten van mijn broer.” Vereniging Eigen Huis-lid Patrick de Groot heeft Henk Jumelet zojuist welkom geheten in zijn woning in Coevorden. Die laatste blijkt vijftien kilometer verderop te wonen, “op — niet ín — Erica”. Het Tweede Kamerlid kijkt de gastheer peinzend aan. “Ik zit te kijken, maar…” “We lijken niet op elkaar hoor”, voegt De Groot toe.

Het werkbezoek is georganiseerd door Vereniging Eigen Huis. Die heeft Tweede Kamerleden uitgenodigd om langs te gaan bij leden met zonnepanelen. Vandaag vindt het eerste bezoek plaats. Belangenbehartiger Judith Scholte: “Met deze gesprekken willen we de politiek een beter beeld geven van waar zonnepaneelbezitters in de praktijk mee te maken hebben. Bijvoorbeeld wat de afschaffing van de salderingsregeling voor hen betekent. Of tegen welke moeilijkheden ze aanlopen bij het zelf verbruiken van hun zonnestroom.”

Bekijk ook de video van het werkbezoek:

Katten

Qua timing had het gesprek niet beter gekund. Het is half april. Vanaf de donkere, houten keukentafel is de tuin te zien. De zon schijnt, een sierappelboom staat vol in de bloesem. Over de lichte stenen vloer lopen twee katten rond. Een van de dieren springt op een keukenstoel en vleit zich neer pal bovenop de rugleuning. “Katten heb je hier nodig”, weet Jumelet. “Er zitten veel muizen in deze omgeving.”

De Groot vertelt dat hij eind 2021 verhuisde naar deze nieuwbouwwijk aan de rand van het Drentse Coevorden, een paar kilometer van de Duitse grens. Begin 2023 op het hoogtepunt van de toenmalige energiecrisis, liet hij 25 zonnepanelen plaatsen. “Waarom heb je voor dat aantal gekozen?”, vraagt Jumelet, die tot op dat moment geconcentreerd met zijn armen over elkaar zit te luisteren.

Ja, hij heeft relatief veel panelen, erkent De Groot. Dat heeft ermee te maken dat zijn partner en hij een relatief hoog stroomverbruik hebben. “Directe aanleiding om panelen te nemen was dat ik een elektrische auto wilde.” Daarnaast heeft het stel een jacuzzi, maar zeker niet voor de lol. “Mijn partner heeft reuma, ze gaat er elke dag na werk om haar spieren en gewrichten te verlichten. Zij is verder heel begaan met het milieu, dat was ook een reden om panelen te nemen. Van natuurlijke bronnen moet je gebruik maken. Daarnaast hebben we gewoon gekeken hoeveel er op het dak pasten.” De Groot schafte de panelen aan via een lokale installateur. “Ik vind dat je wat voor de lokale ondernemers moet doen. Ik wist wel dat de salderingsregeling afgeschaft zou worden, maar niet wanneer of hoe.”

We willen de politiek een beter beeld geven van waar zonnepaneelbezitters in de praktijk mee te maken hebben

Judith ScholteBelangenbehartiger Energie & Verduurzamen

Energierekening stijgt

Inmiddels is duidelijk dat die regeling op 1 januari 2027 in één keer stopt. Zonnepaneeleigenaren mogen hun overtollige zonnestroom die ze aan het stroomnet leveren dan niet meer aftrekken van de stroom die ze kopen van hun energieleverancier. In plaats daarvan krijgen ze hiervoor een zogenoemde ‘terugleververgoeding’. Maar na aftrek van de terugleverkosten – die blijven bestaan – blijft daarvan vrijwel niks over. Onderaan de streep levert het terugleveren van elektriciteit dus vrijwel niks meer op. Gevolg is dat zonnepaneelbezitters hun energierekening zien stijgen.

De rekening van De Groot gaat zelfs met meer dan duizend euro per jaar omhoog, zo heeft Vereniging Eigen Huis voor hem uitgerekend. “Dat is fors”, concludeert hij. Jumelet waarschuwt de redacteur die aantekeningen zit te maken voorzichtig te zijn met dit bedrag. “Als ik het mag zeggen, jullie zijn geen gemiddeld gezin”, zegt hij tegen de gastheer. Scholte van Vereniging Eigen Huis beaamt dat het voor de meeste huishoudens om een stijging van twee- tot vierhonderd euro per jaar gaat.

“Heel veel mensen hebben hiermee te maken”, constateert Jumelet wel. “Ze hebben destijds gekeken hoeveel panelen er op het dak pasten of wat esthetisch mooi is. Ook bij mij ging dat zo. Nu denk je: ja, was dat eigenlijk wel slim? Maar dat is achteraf de koe in de kont kijken zoals ze dat hier zeggen.” Hij vertelt dat hij regelmatig mails krijgt van burgers met zonnepanelen, bijvoorbeeld over de terugleverkosten die ze sinds een paar jaar moeten betalen. “Ik zal niet alle woorden herhalen, maar ze zijn er niet blij mee. Mensen voelen zich voor de gek gehouden.”

Henk Jumelet, Judith Scholte en Patrick de Groot 

Obstakels

De uitdaging voor zonnepaneeleigenaren wordt om zoveel mogelijk van hun zonnestroom zelf te verbruiken. Want: hoe meer stroom je zelf verbruikt, hoe minder je hoeft te kopen van je energieleverancier. En hoe lager je energierekening. Daarbij lopen huiseigenaren alleen tegen allerlei praktische, financiële en technische obstakels aan, zo bleek eerder uit onderzoek van Vereniging Eigen Huis.

Dat geldt ook voor De Groot. ”Het enige wat je kan doen, is ‘s ochtends de wasmachine aanzetten”, zegt hij. Liefst zou hij de elektrische auto overdag opladen met zijn eigen zonnestroom. Maar ja, daarmee is hij de meeste dagen naar zijn werk. “Mijn verbruik is hoger dan de jaarlijkse opwek van mijn zonnepanelen. In principe denk je dat je dan niks hoeft terug te leveren. Maar de praktijk is ingewikkelder.”

Een thuisbatterij ziet hij nog niet zitten. “Die kan nog niet altijd uit. In de winter heb je er weinig aan, omdat je zonnepanelen dan geen stroom opwekken.” Dat is niet helemaal waar, werpt Jumelet tegen. “Er bestaan allerlei innovaties. Zo kun je zo’n batterij ook opladen met elektriciteit van het net wanneer deze goedkoop is. Dan heb je er ’s winters ook wat aan.“ De Groot wijst erop dat je daarvoor een dynamisch energiecontract nodig hebt. Daarbij verandert de stroomprijs elk uur of zelfs elk kwartier. “Breekt er opeens een nieuwe oorlog uit en schieten de tarieven de lucht in, dan zit je daar ook aan vast. Voor huishoudens die het minder breed hebben, is dat een risico.”

Mensen voelen zich voor de gek gehouden

Henk JumeletTweede Kamerlid CDA

Energiehubs

De Groot ziet sowieso meer in oplossingen op buurtniveau dan dat elke zonnepaneeleigenaar het zelf oplost. “Straks gaan mensen hun zonnepanelen uitschakelen om te voorkomen dat ze terugleveren. Dan ben je heel individualistisch bezig. We hebben behoefte aan die groene stroom. Op termijn denk ik dat lokale energiehubs de beste oplossing zijn.” Een interessant idee, vindt Jumelet. “Dan ga je dus vanuit het individu naar gemeenschappen. Als CDA’er vind ik dat een mooie richting om te onderzoeken.”

Voor het gesprek stond een uur, maar het loopt twintig minuten uit. Naast zonnepanelen passeert zo ongeveer de hele energietransitie de revue. “Weet je of hier een warmtenet komt?”, wil Jumelet bijvoorbeeld weten. “Volgens mij niet”, antwoordt De Groot. Ook warmtepompen, isoleren en de betaalbaarheid van de energierekening komen voorbij. Het CDA-Kamerlid vertelt over werkbezoeken die hij bracht aan bedrijven die bezig zijn met verduurzamen of fixteams die ledlampen en radiatorfolie aanbrengen bij huishoudens.

Na afloop zegt Jumelet dat hij het een goed werkbezoek vond. Een van de dingen die hij meeneemt is dat zonnepaneeleigenaren worstelen met het optimaliseren van hun energieverbruik. Duidelijke informatie over waar ze goed aan doen, is volgens hem erg belangrijk. “Voor veel mensen is dat onduidelijk. Daar ben ik naar op zoek: hoe kan je mensen helpen de goede afslag te nemen?” Hoewel hij geen concrete toezegging doet, heeft hij wel een boodschap aan deze groep. “Zij moeten weten dat het belangrijk is dat ze zonnepanelen hebben. Het moet ook nog steeds aantrekkelijk zijn om ze op je dak te leggen. Daarvoor is een set aan mogelijkheden en randvoorwaarden nodig. Daar moeten wij ons als Kamer en overheden voor inzetten.”

Dit is een artikel uit Eigen Huis Magazine van juni 2026. Meer van zulke artikelen lezen? Word voor slechts €38,75 per jaar lid van Vereniging Eigen Huis en ontvang het magazine 10x per jaar in je brievenbus.