Slimme meter
Een slimme meter is een digitale energiemeter waarmee jouw netbeheerder je meterstanden op afstand kan uitlezen. Bijna alle huishoudens hebben er inmiddels een. Maar is het verplicht? En hoe werkt het? Wij leggen het uit.
Slimme meter verplicht?
Heb je nog een oude analoge gas- of elektriciteitsmeter? Dan moet deze in de komende jaren worden vervangen door een digitale of slimme meter. Je bent verplicht om aan deze vervanging mee te werken. Dat staat in de Energiewet.
Alle huishoudens in Nederland hebben de afgelopen jaren een slimme meter aangeboden gekregen. Toch hebben nog ongeveer een half miljoen huishouden een analoge meter. Deze oude meters moeten worden vervangen in 2026 of 2027.
Vervangen analoge meters
Heb jij nog zo’n analoge meter, dan neemt jouw netbeheerder contact met je op om deze te vervangen. Je bent verplicht om hieraan mee te werken. Je mag wel zelf kiezen tussen een digitale meter of een slimme meter. Met een digitale meter moet je zelf de meterstanden doorgeven aan je energieleverancier.
Werk je niet mee aan de vervanging, dan kan de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) een dwangsom opleggen. De hoogte daarvan kan oplopen tot 300 euro voor huishoudens zonder zonnepanelen en tot 1.650 euro voor huishoudens met zonnepanelen. Lees meer over de sancties op de website van RDI.
Vervangen oude slimme meters
Ook een deel van de huidige slimme meters zijn aan vervanging toe. Een groot deel werkt namelijk nog op een 2G-netwerk. Telecomproviders halen dit netwerk vanaf 2029 uit de lucht. Daarom beginnen netbeheerders nu al om deze meters te vervangen voor een nieuwere variant. Is jouw meter aan vervanging toe, dan neemt de netbeheerder vanzelf contact met je op.
Meer informatie vind je op de website van de Rijksoverheid. Op deze pagina lees je meer over de werking van slimme meters.
Weten wie je netbeheerder is? Ga naar mijnaansluiting.nl
Digitale meter
Wil je niet dat de netbeheerder jouw gegevens op afstand uitleest, dan kun je ervoor kiezen een (gewone) digitale meter te laten installeren, in plaats van een slimme meter.. De netbeheerder kan de gegevens dan niet meer uitlezen. Je moet dan zelf je meterstanden doorgeven aan je leverancier.
Zelf slimme meter aanvragen
Wil je zelf een slimme meter aanvragen omdat die van jou verouderd is of om een andere reden, dat kan meestal via een online formulier op de website van je netbeheerder.
Wat is een slimme meter?
Een slimme meter is een digitale meter waarmee de netbeheerder op afstand jouw meterstanden kan uitlezen en deze automatisch kan doorgeven aan je energieleverancier. Dit zorgt ervoor dat je zelf geen meterstanden meer hoeft door te geven aan je leverancier. Met de slimme meter wordt meestal de slimme elektriciteitsmeter bedoeld. Huishoudens met een gasaansluiting hebben ook een slimme gasmeter die informatie van het gasverbruik naar de slimme meter stuurt. Deze gegevens worden dus ook via de slimme meter uitgelezen. De meterstanden worden via het mobiele GPRS netwerk versleuteld verzonden zodat de gegevens beschermd blijven.
Uitlezen slimme meter
Op deze verschillende momenten wordt de slimme meter uitgelezen door de netbeheerder:
- Elke maand geeft de slimme meter jouw energiestanden door aan de netbeheerder. Die stuurt ze door naar de energieleverancier. Je ontvangt twaalf keer per jaar een kosten- en verbruiksoverzicht;
- Aan het einde van je energiejaar, wanneer je de jaarafrekening ontvangt;
- Wanneer je overstapt naar een andere leverancier of bij verhuizing;
- Bij beheer of onderhoud van het elektriciteitsnet;
- Bij vervanging van de meter, bijvoorbeeld omdat je de aansluiting laat verzwaren;
- Bij gebruik van de app van je energieleverancier waarbij je toestemming hebt gegeven om de meter vaker uit te lezen;
- Bij een dynamisch energiecontract. Een dynamisch energiecontract is alleen mogelijk als de slimme meter meerdere keren op een dag kan worden uitgelezen.
Voordelen van een slimme meter
Een slimme meter heeft meerdere voordelen:
- Meer energie besparen
Slimme meters zijn onder andere een middel om huishoudens bewust te maken van hun energieverbruik. Omdat de energieleverancier verplicht is om een maandelijks verbruiksoverzicht te sturen hebben huishoudens beter inzicht in hun energieverbruik. De slimme meter kan ook worden gekoppeld aan een computer of display, een energieverbruiksmanager, zodat je inzicht krijgt in je actuele verbruik en je weet hoe je energie kunt besparen. Bij veel energieleveranciers kun je met behulp van een app jouw dagelijkse verbruik inzien. Je moet hiervoor wel toestemming verlenen aan de leverancier om de data uit de meter vaker uit te lezen. Neem hierover contact op met je energieleverancier. - Dynamisch energiecontract
Met een slimme meter heb je de mogelijkheid om een dynamisch energiecontract af te sluiten. - Beheer netwerk
Een ander voordeel is dat netbeheerders inzicht krijgen in het gebruik van het openbare elektriciteitsnet. Dit is belangrijk om het net goed te kunnen blijven beheren.
Download de app van je energieleverancier. Je krijgt dan inzicht in jouw dagelijkse verbruik en ziet hoe je verder energie kunt besparen.
Slimme meter met zonnepanelen
Wanneer zonnepanelen meer energie opwekken dan dat je verbruikt wordt dit teruggeleverd aan het elektriciteitsnet. De slimme meter registreert hoeveel energie je verbruikt en hoeveel je teruglevert.
Slimme meter met zonnepanelen verplicht?
Ook zonnepaneeleigenaren met een analoge meter zijn vanaf 2026 verplicht om deze te laten vervangen. De energieleverancier ziet alleen wat je teruglevert aan het net. Dit is nodig om de terugleverkosten en terugleververgoeding in rekening te brengen. Daarnaast geeft de slimme meter inzicht in je energieverbruik, niet in de opwek van je zonnepanelen. Zelf kun je in de app van je zonnepanelen natuurlijk wel zien hoeveel je opwekt.
Tip! Schrijf je in voor de Collectieve Inkoop Energie
Wil je zeker zijn van je energiekosten komende periode? Schrijf je dan in voor de Collectieve Inkoop Energie.
Privacy van een slimme meter
Netbeheerders en energieleveranciers zijn aan strenge privacyregels gebonden. De netbeheerder heeft zelf geen inzicht in jouw verbruik, maar kan deze informatie wel doorgeven aan je energieleverancier of een andere partij waaraan jij toestemming verleent om de meter uit te lezen. Partijen die gerechtigd zijn om data uit jouw slimme meter te gebruiken worden ook wel ODA genoemd; Onafhankelijke Diensten Aanbieder. Zij kunnen met behulp van de slimme meter niet zien wat voor apparaten jij in huis hebt en wat je leefpatroon is. De meterstanden mogen wettelijk slechts in bovenstaande gevallen worden uitgelezen. Vaker dan hierboven beschreven wordt de slimme meter niet uitgelezen, tenzij je daar zelf uitdrukkelijk toestemming voor geeft. In dat geval kan de netbeheerder de gegevens vaker delen met de energieleverancier of met een Onafhankelijke Diensten Aanbieder. Zo kun je bijvoorbeeld met een app van je energieleverancier op je smartphone continu je verbruik in de gaten houden.