VEH: nieuwbouwkopers ongerust na stikstof-uitspraak

Geplaatst op 02 nov 2022 , bijgewerkt 02 nov 2022, 18:30

De Raad van State deed vanmorgen uitspraak in de zaak Porthos. Bij VEH komen vragen binnen van leden die bezorgd zijn over wat de uitspraak betekent voor de net gekochte of in aanbouw zijnde nieuwbouwwoning.

Op woensdag 2 november deed de Raad van State uitspraak in de zaak Porthos. De hoogste bestuursrechter zet in deze uitspraak een streep door de zogenaamde bouwvrijstelling, die op 1 juli 2021 is opgenomen in de Wet natuurbescherming. Deze vrijstelling werd door het kabinet bedacht om ondanks het aangescherpte stikstofbeleid toch bouwprojecten zoveel mogelijk door te kunnen laten gaan. De hoogste bestuursrechter heeft geoordeeld dat deze vrijstelling in strijd is met het Europees natuurbeschermingsrecht.

Wat is Porthos?

Porthos is een project om CO2 afkomstig van industrie in de Rotterdamse haven op te slaan in lege gasvelden onder de Noordzee. Hiermee wordt tegemoet gekomen aan de klimaatdoelstelling om broeikasgassen terug te dringen. Bij de juridische goedkeuring voor dit project werd gebruik gemaakt van de bouwvrijstelling. Dat betekent dat de stikstof die tijdens de bouwfase door bouwmaterieel wordt uitgestoten niet wordt meegeteld bij het afgeven van de benodigde vergunningen.


Wat betekent de uitspraak voor bestaande nieuwbouwprojecten?

Wat de uitspraak betekent voor bestaande projecten is afhankelijk van de fase waarin de koper zit. Is de nieuwbouwwoning gekocht maar is er nog geen onherroepelijke omgevingsvergunning afgegeven, dan kan deze uitspraak gevolgen hebben voor de bouw van de woning. Het project kan vertraging oplopen en kan mogelijk zelfs niet doorgaan.

Voor lopende en toekomstige vergunningsaanvragen moeten nu mogelijk stikstofrapporten worden opgesteld door deskundigen. Die rapporten moeten vervolgens worden beoordeeld. Om hoeveel vergunningsaanvragen het gaat, dat moet nog worden geanalyseerd door gemeenten en provincies. Of er zo'n stikstofrapport moet worden opgesteld en hoe vervolgens de beoordeling uitvalt, hangt af van bijvoorbeeld de grootte van het bouwproject, de omgeving (ligt het in de buurt van natuurgebieden) of de aannemer al dan niet gebruik maakt van elektrische machines en bouwvoertuigen. 

Komt er een algehele bouwstop?

Deze uitspraak betekent geen algehele bouwstop. Er is een streep gezet door de bouwvrijstelling en dat betekent dat we weer in de situatie zitten van voor 1 juli 2021. De Raad van State: “Net als in de situatie van vóór de bouwvrijstelling, blijft het mogelijk om voor een plan of project een zogenoemde voortoets uit te voeren en, zo nodig, een passende beoordeling te maken. Daarnaast kan voor projecten van groot openbaar belang toestemming worden gegeven als daarvoor geen alternatieven zijn en de natuurschade gecompenseerd wordt.”

Wat betekent de uitspraak als er een onherroepelijke vergunning is afgegeven? 

In dat geval heeft de uitspraak van de rechter geen invloed. Als er een onherroepelijke vergunning is, dan betekent dat dat er geen bezwaar en beroep meer mogelijk is, en de bouw van jouw woning dus gewoon door kan gaan. Let op, het is wel belangrijk om zeker te zijn dat er een onherroepelijke vergunning is vóórdat de koper naar de notaris gaat. Vaak is er in nieuwbouwcontracten een opschortende voorwaarde opgenomen voor een onherroepelijke vergunning. Dat betekent dat het contract pas in werking treedt als de vergunning onherroepelijk is en de koper nog niet naar de notaris gaat voor de eigendomsoverdracht als er nog geen vergunning is. 

Wat vindt VEH?

Veel consumenten zoeken naar een betaalbare woning die bij hun wensen past. Vereniging Eigen Huis vindt de woningbouwambitie van 900.000 huizen belangrijk om deze betaalbare woningen beschikbaar te maken. De impasse in het stikstof dossier zorgt voor vertraging en ook voor stijgende kosten. Dit maakt een betaalbare en passende woning nog minder bereikbaar.


Meer informatie:

- Bericht Raad van State (02/11/22)
Lees meer over opschortende voorwaarden
- Over de koop- aannemingsovereenkomst