Artikel
Duurzaam verwarmen

De hybride warmtepomp in de praktijk

Niet voor iedereen de oplossing

Met een hybride warmtepomp kun je een huis voor een groot deel van het jaar duurzaam verwarmen. Maar hoe werkt zo’n warmtepomp en wanneer is het rendabel om er een aan te schaffen?

Auteur: Ingeborg Wiesenekker

Een hybride warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, werkt op stroom en een installateur sluit ’m aan op de cv-ketel. De ketel springt bij wanneer de buitentemperatuur zeven graden of lager is. Daalt de temperatuur, dan neemt de cv-ketel de verwarming over van de warmtepomp. Omdat deze warmtepomp de buitenlucht als bron gebruikt, is een buitenunit nodig. Deze unit ziet er net zo uit als de kast van een airco. Met een hybride warmtepomp bespaar je ongeveer vijftig tot zeventig procent op je totale gasverbruik. Het elektriciteitsverbruik gaat wel omhoog. Daarom kiezen veel mensen met een warmtepomp ook voor zonnepanelen. “Bij ons was een hybride warmtepomp een volgende stap naar een duurzamer huis”, zegt Ruud van Stijn. Hij woont in een twee-onder-een-kapwoning in Wijk bij Duurstede. “Omdat de warmtepomp vooral in de winter best wel wat energie vraagt, liggen er zonnepanelen op mijn dak. Ik vind het een prettig idee dat de cv-ketel er nog is als back-up, omdat de warmtepomp kan uitvallen als het echt koud wordt.”

EH10 warmtepomp

Voorwaarden

Niet elke woning is geschikt voor een hybride warmtepomp. Er moet voldoende ruimte zijn om zowel een binnen- als een buitenunit te plaatsen. Een binnenunit neemt niet veel plaats in. Een buitenunit moet minimaal een halve meter van de erfgrens met de buren staan, vanwege het geluid dat de unit produceert. Dit mag tussen 19.00 uur en 07.00 uur maximaal 40 decibel bedragen en overdag niet meer dan 45 decibel. 40 decibel is vergelijkbaar met het gezoem van een koelkast.

Daarnaast is het van belang dat de spouw, vloer en het dak goed geïsoleerd zijn en de woning moet voorzien zijn van minimaal dubbelglas. Als dat niet het geval is, moet de warmtepomp hard werken om alle ruimtes te verwarmen. Lukt dat niet, dan springt de cv-ketel bij. Het rendement van de warmtepomp is dan laag, waardoor de energiekosten stijgen.

De meeste woningen die na 1995 zijn gebouwd, zijn voldoende geïsoleerd en hebben energielabel B. Maarten de Haas uit Den Haag woont in een tussenwoning met souterrain. Zijn huis is gebouwd in 1928. “Ik heb wel nagedacht over een hybride warmtepomp, aangezien onze cv-ketel net is vervangen, maar een hybride warmtepomp heeft in ons geval geen zin. Het huis is onvoldoende geïsoleerd. En ik weet van de buren die een energieadviseur over de vloer hebben gehad dat het ook niet mogelijk is om de spouwmuur goed te isoleren. De investering in een warmtepomp levert bij ons daarom geen winst op.”

De verwarmingselementen in huis, zoals de radiatoren, convectoren en vloer- of wandverwarming moeten geschikt zijn voor een warmtepomp. De meeste warmtepompen warmen het cv-water op tot ongeveer vijftig graden, terwijl een traditionele gasgestookte verwarmingsketel het water kan opwarmen tot negentig graden. Wil je weten of je huis warm wordt met water van vijftig graden, stel de cv-ketel dan in het voor- en najaar in op die temperatuur. Is het comfortabel in huis? Dan is het huis geschikt voor een hybride warmtepomp.

“Nadat we ons huis uit 1959 hadden geïsoleerd en al het glas vervangen was door triple glas, keken we of een hybride warmtepomp iets voor ons zou zijn”, vertelt Dicky Braat. “Ik stelde de cv-ketel in op vijftig graden en ons huis bleef aangenaam warm. Niets stond een warmtepomp nog in de weg. In het begin sloeg de cv-ketel door een fout in de software nog wel geregeld aan, maar nu springt hij niet meer bij. In totaal betaal ik nu nog maar €44 aan energiekosten per maand, in plaats van €131.” Bij Martinus Meindertsma bleek een hybride warmtepomp door het verwarmingssysteem niet mogelijk: “Mijn radiatoren en convectoren werken alleen goed bij water van minimaal zeventig graden. De hybride warmtepomp zou dan grotendeels op de cv-ketel draaien. De hoge investering zal ik niet terugverdienen, daarom koos ik voor een energiezuinige cv-ketel.”

    All electric warmtepomp

    Bij een all-electric warmtepomp is er geen cv-ketel of gasaansluiting meer nodig. De warmtepomp gebruikt duurzame energie uit de buitenlucht, bodem of het grondwater en is aangesloten op het stroomnetwerk. De warmtepomp levert zelf bij extreme kou nog genoeg warmte. De allelectric warmtepomp kan alleen gebruikt worden in een woning die zeer goed geïsoleerd is en weinig kieren heeft. Daarom wordt deze installatie voornamelijk geplaatst in nieuwbouwhuizen. De kosten van een all-electric warmtepomp verschillen van €6.500 tot €14.000.

    Verwarming aanpassen

    Soms kun je de verwarmingsinstallatie laten aanpassen, zodat de woning alsnog kan worden verwarmd met een hybride warmtepomp. Bijvoorbeeld door het verwarmingssysteem waterzijdig in te regelen. Hiermee verspreid je de warmte beter over de verschillende verwarmingselementen. En met boosters, kleine ventilatoren onder of op de radiatoren, kun je een ruimte sneller verwarmen. Ze verbruiken een klein beetje stroom, daarom moet er een stopcontact in de buurt van het verwarmingselement zijn. Een andere optie is de huidige radiatoren en convectoren te vervangen door grotere of lagetemperatuurradiatoren te plaatsen. Dit zijn radiatoren met een ingebouwde booster. Vloer- en wandverwarming werken prima samen met een hybride warmtepomp, omdat ze functioneren bij een lagere cv-watertemperatuur. Frits Groen deed er twintig maanden over om zijn woning in Odijk op te knappen en te verduurzamen. Hij koos voor een hybride warmtepomp, vloerverwarming en zonnepanelen. “Ik merk dat deze combinatie geweldig werkt. De pomp verbruikt elektriciteit, maar dat verbruik wordt gecompenseerd door de zonnepanelen. En de vloerverwarming op lage temperatuur zorgt ervoor dat het rendement van de warmtepomp optimaal is. Mijn huis heeft energielabel A en mijn energierekening is gekelderd.”

    Kosten

    Een hybride warmtepomp kost ongeveer €4.500 tot €6.000, inclusief installatie. Via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland kun je subsidie aanvragen voor de aanschaf van een warmtepomp: de Investeringssubsidie duurzame energie. Het bedrag dat je terug kunt krijgen ligt tussen €1.500 tot €1.800. De hoogte van het subsidiebedrag hangt af van het type warmtepomp en de energieprestatie. Het is mogelijk dat bij de aanschaf van een warmtepomp nog kosten komen voor isolatiewerkzaamheden, het waterzijdig inregelen, de aanpassing van de stroomaansluiting en het verwarmingssysteem.

      Dit vindt de vereniging

      De aanschaf van een hybride warmtepomp kan voor veel huiseigenaren een mooie stap zijn om hun gasverbruik te verlagen en bij te dragen aan de klimaatdoelstellingen. Voor sommigen zal het zelfs een eindoplossing zijn, bijvoorbeeld wanneer de verwarmingsketel op bio- of waterstofgas werkt. Vereniging Eigen Huis wil dat het kabinet onderzoekt hoe de kosten van de aanschaf van een hybride warmtepomp verder omlaag kunnen. Ook is het van belang dat de subsidie blijft bestaan. Aan het einde van 2021 moeten alle gemeentes een Transitievisie Warmte hebben geschreven. Hierin staat wat het warmteplan per wijk is. De vereniging raadt een hybride warmtepomp af als jouw gemeente het plan heeft om binnen zeven jaar te stoppen met aardgas, bijvoorbeeld omdat er een warmtenet wordt aangelegd. Een cv-ketel is dan niet meer nodig. Check voordat je een warmtepomp koopt eerst bij de gemeente of er al iets bekend is over het warmteplan voor jouw wijk.

      Dit is een bewerkte versie van het artikel 'De hybride warmtepomp in de praktijk. Niet voor iedereen de oplossing' uit Eigen Huis Magazine, editie oktober 2021.

       

      Lees meer

      6 vragen over aardgasvrije wijken

      Samen met de bewoners in de wijk van het aardgas af. Deze collectieve aanpak wordt de wijkaanpak genoemd. Maar wat houdt dit in en wat betekent dat mogelijk voor jou? Vragen en antwoorden

      Is mijn woning geschikt voor een warmtepomp?

      Niet iedere woning kan verwarmd worden met een warmtepomp. Zo moet je woning goed geïsoleerd zijn en je moet voldoende warmte-afgiftepunten hebben, zoals radiatoren en/of vloerverwarming. Let hier op

      Zo werkt een warmtenet

      Duurzame stadswarmte is in opmars als alternatief voor de aardgasgestookte cv-ketel.  Van afvalverbranding naar een warm huis. Lees het artikel uit Eigen Huis Magazine. Lees het artikel

      Maak kennis met de warmtepomp

      Warmtepompen zijn inmiddels een volwaardig alternatief voor de cv-ketel. Toch geniet het apparaat nog niet veel bekendheid. Over de warmtepomp