De stijgende energieprijzen: zo zit het

Miljoenen huishoudens krijgen te maken met energieprijzen die hard omhoog gaan. Zowel huishoudens met een variabel energiecontract als ook met een aflopend vast contract krijgen hiermee te maken. De energielasten gaan mogelijk met honderden euro's per jaar omhoog. Maarten Eeke Van der Veen, belangenbehartiger Verduurzamen bij Vereniging Eigen Huis, legt uit hoe dit zit.

Update 08/10/2021: Het demissionaire kabinet geeft aan dat ze extra geld beschikbaar wil stellen om de energielasten naar beneden te brengen. De vereniging krijgt veel verontrustende telefoontjes binnen van mensen die zich enorme zorgen maken over de stijgende energierekening. Vereniging Eigen Huis pleit voor een ruimhartige compensatieregeling en extra stimuleringsmaatregelen.

Lees ons nieuwsbericht

Wat is er aan de hand met de energieprijzen? 

De gasprijzen zijn wereldwijd enorm opgelopen en stijgen nog steeds. Daar hebben alle verbruikers, huishoudens met een gasaansluiting en de industrie, last van. De oorzaak is de vraag naar aardgas die wereldwijd opeens sterk is toegenomen. Gas producerende landen zoals Rusland zetten de gaskraan echter niet verder open. In Nederland hebben we beperkte reserves vanwege het hoge gasverbruik tijdens de strenge winter vorig jaar en omdat de gaskraan in Groningen steeds verder dicht wordt gedraaid. Ook de elektriciteitsprijzen stijgen.

Wat betekent deze stijging voor de portemonnee? 

Vereniging Eigen Huis maakt zich zorgen over de stijgende energierekening. Naast de hypotheeklasten is dit een van de grootste maandelijkse kostenposten voor huiseigenaren. Door de stijgende gas- en elektriciteitsprijzen gaat ook de energierekening omhoog. Voor huishoudens die hebben gekozen voor variabele tarieven en voor mensen van wie het vaste energiecontract afloopt. Zolang het vaste contract de einddatum nog niet heeft bereikt, merk je nog niets van de prijsstijgingen.

Wat is het verschil tussen een vast en variabel energiecontract?

Het merendeel van de huishoudens in Nederland gebruikt aardgas voor verwarming en om mee te koken. Er zijn verschillende contractvormen met energieleveranciers. Bij een vast contract kies je voor een vaste prijs gedurende één, drie of vijf jaar. Maar je kunt ook kiezen voor een variabel contract, waarbij de prijzen iedere 6 maanden, op 1 januari en 1 juli, opnieuw wordt vastgesteld. Als de gasprijzen hoog blijven, zullen zij per 1 januari de energienota flink zien stijgen.

Wanneer je contract afloopt, kan je ervoor kiezen om bij je huidige leverancier te blijven, over te gaan op een variabel tarief of een contract af te sluiten bij een nieuwe leverancier. Tot nu toe leverde een overstap naar een andere leverancier een prijsvoordeel op, maar nu zullen veel mensen onderaan de streep honderden euro’s extra per jaar gaan betalen. Dit geldt ook voor iedereen met een variabel contract. Vereniging Eigen Huis maakt zich zorgen over de stijgende energierekening, aangezien deze naast de hypotheek veelal de tweede grootste kostenpost is voor huiseigenaren. 

Een vast of variabel tarief, wat is het advies? 

Een goed advies over je eigen vaste of variabele energiecontract is helaas niet mogelijk omdat er heel veel onzekerheden zijn over de wereldwijde ontwikkeling van de gasprijs. Meer algemeen gelden de volgende uitgangspunten: wil je zekerheid dat je energielasten niet nog verder oplopen, dan biedt een één-, drie- of vijfjarig contract die mogelijkheid. Je weet dan zeker wat je de komende jaren gaat betalen. Wil je je niet vastleggen aan een contract voor een vaste periode met een vaste prijs, dan kun je kiezen voor een variabel contract. De prijs wordt dan twee keer per jaar vastgesteld en die kan, al naar gelang de ontwikkelingen op de gasmarkt, hoger of lager zijn. Wel kun je met een variabel contract altijd eerder weer overstappen op een vast contract. Wil je zelf de ontwikkeling van de gastarieven volgen, kijk dan regelmatig op onze energievergelijker. Hier kun je ook direct een vast contract afsluiten. 

Wat doet de vereniging? 

Deze enorme stijging van de gasprijzen drukt zwaar op de portemonnee van veel huiseigenaren en kan er bij sommigen voor zorgen dat de energienota onbetaalbaar dreigt te worden. Vooral voor minder kapitaalkrachtige huiseigenaren die geen mogelijkheden hebben om hun woning energiezuiniger te maken.

De politiek heeft met een belastingvermindering een eerste stap gezet om de stijgende energierekening enigszins te beteugelen. De vereniging wil dat er meer stappen worden gezet, want de lastenverlichting bedraagt enkele tientjes op een stijging van de energienota van vele honderden euro’s. En omdat ruim 60% van de energienota bestaat uit belastingen en netbeheerkosten kan de overheid ook meer doen om de stijging van de energienota te beperken.

Vereniging Eigen Huis pleit er bij het Kabinet voor dat de energierekening betaalbaar blijft en huiseigenaren geholpen worden om het energieverbruik te verlagen, bijvoorbeeld door hun woning te isoleren.

> Lees ook ons bericht 'Flinke stijging warmtetarieven verwacht' (30/09/2021)

Mag mijn leverancier het energiecontract met mij beëindigen vanwege de gestegen energieprijzen?

Nee, de leverancier mag het energiecontract niet zo maar beëindigen, omdat de prijzen voor energie zijn gestegen. Dat meldt de Autoriteit Consument en Markt (ACM) op haar website. Alleen in bepaalde situaties mag een leverancier de levering beëindigen, bijvoorbeeld als je de energierekening niet betaalt, ondanks dat je een betalingsherinnering heeft ontvangen.  

Wat gebeurt er als je energieleverancier failliet gaat? 

In het buitenland hebben de hoge energieprijzen tot faillissement van enkele energieleveranciers geleid. Wat gebeurt er als je energieleverancier failliet gaat? In ieder geval blijft de levering van elektriciteit en gas gewoon doorgaan. De curator, netbeheerder en de Autoriteit Consument & Markt (ACM) brengen je onder bij een andere energieleverancier. Bij de nieuwe leverancier kunnen andere voorwaarden of een andere overeenkomst gelden. Het kan ongeveer een maand duren voordat je aan een nieuwe leverancier bent toegewezen. Gedurende deze maand kun je niet zelf een andere leverancier kiezen. Zodra je bij de toegewezen leverancier zit, kun je de overeenkomst met die leverancier opzeggen en naar een andere leverancier overstappen. De opzegtermijn is normaal gesproken 30 dagen.

Van de leverancier die failliet is ontvang je een eindafrekening. Als blijkt dat je meer betaald hebt dan dat je aan energie verbruikt hebt, moet je een bedrag terugkrijgen. Je kunt dit bedrag indienen bij de curator van de failliete leverancier. De kans is echter groot dat de failliete leverancier onvoldoende geld heeft om je terug te betalen.

Let op: Soms kun je (een deel van) het te veel betaalde geld terugkrijgen door de bank binnen 8 weken te vragen de laatste automatische incasso terug te storten op je bankrekening (storneren).

Tip! Snel je energieverbruik naar beneden brengen?

Door het verlagen van je energieverbruik, zal je energierekening minder hard stijgen. Door isolatiemaatregelen en onderstaande tips zal het energieverbruik van woningen met een laag energielabel (E, F, G) dalen. Vergeet niet de subsidies die energiebesparende maatregelen betaalbaarder maken.
  • Dicht kieren en naden en beperk daarmee tocht in huis
  • Zet de verwarming overdag een graadje lager
  • Dichte gordijnen houden warmte in huis beter vast
  • Radiatoren die goed zijn ontlucht geven beter warmte af
  • Deurdrangers beperken warmteverlies door open deuren
  • Geïsoleerde cv-leidingen beperken het warmteverlies tussen de cv ketel en de radiatoren
  • Radiatorfolie reflecteert de warmte aan de achterkant van de radiator
  • Een goed onderhouden cv ketel verbruikt minder gas
  • Regel je cv-ketel waterzijdig in
  • Plaats thermostaatkranen op radiatoren
  • Stel je klokthermostaat zorgvuldig in op de warmtebehoefte overdag en ‘s-nachts

Bij sommige gemeenten kun je hulp krijgen van een energiecoach die meedenken over kleine energiebesparende maatregelen of die helpen bij het aanvragen van een subsidie of een offerte-aanvraag.

Lees meer

Lesje energierekening lezen

Een keer per jaar ontvang je een jaarrekening van je energieleverancier. Wat staat er eigenlijk allemaal op? Lees het artikel uit Eigen Huis Magazine. Lees het artikel

Energiebelasting

Over het verbruik van energie en gas betaal je belasting. Hoe zit dat precies? En in welke gevallen kun je deze terugvragen?  Over energiebelasting

Isoleren en ventileren

Een lagere energierekening begint met isoleren. Welke mogelijkheden zijn er? Wat kost isoleren en wat levert het op? Over isoleren

Hybride warmtepomp: wat is het en hoe werkt het?

Een warmtepomp is een goede oplossing voor het duurzaam verwarmen van de meeste bestaande woningen. Alleen op koude dagen springt de cv-ketel bij. Over de hybride warmtepomp