Resultaten meldpunt oneerlijke biedingspraktijken

Het biedingsproces moet transparanter. Makelaars zijn aan te weinig regels gebonden, waardoor de controle op het koopproces slecht is. Dit blijkt uit onderzoek van Vereniging Eigen Huis naar aanleiding van de opening van het meldpunt over oneerlijke biedingspraktijken bij makelaars.  

Het meldpunt oneerlijke biedingspraktijken

In twee maanden tijd zijn er 600 meldingen binnengekomen van kopers en verkopers die zich benadeeld voelen bij het zoeken, aankopen of verkopen van een woning.  

De meeste meldingen komen uit de grote steden: Utrecht, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Haarlem en Amersfoort. En gaan over het aankopen van een bestaande woning (79%), gevolgd door meldingen over de verkoop van een bestaande woning (11%) en de aankoop van een nieuwbouwwoning (10%). Meer dan de helft van de meldingen heeft betrekking op 2021, een kwart gaat over 2020 en de rest over de jaren ervoor.

Resultaten meldpunt

We hebben alle klachten die zijn binnengekomen bij het meldpunt verzameld. Hieronder hebben we de meest voorkomende meldingen op een rij gezet. 


Vriendjespolitiek onder makelaars

Eén van de meest beschreven klachten is het doorspelen van biedingen net voor of na het sluitingsmoment van een inschrijving. Volgens melders bellen makelaars elkaar onderling om biedingsbedragen uit te wisselen en hun klant te informeren hoe ze daarmee een iets beter bod kunnen doen. 

Ook zijn er veel klachten over bezichtigingen of biedingen die alleen via een aankoopmakelaar mogen lopen. Kopers zonder aankoopmakelaar staan daardoor op achterstand.

Bewuste prijsopdrijving
Doordat biedingen worden doorgegeven tussen verkopend makelaars en bieders (al dan niet met makelaar), is er feitelijk geen sprake van een ‘blinde’ bieding, maar wordt er gehandeld met voorkennis. Bieders krijgen het gevoel tegen elkaar te worden uitgespeeld. 
Makelaars stellen eigen belang voorop

Dit zijn klachten over makelaars die handelen in hun eigen belang en niet in het belang van hun opdrachtgever. Er zijn meerdere meldingen van ervaringen waarbij de makelaar de woning zelf koopt of aandringt op verkoop aan een (persoonlijke) relatie. Niet zelden gebeurt dit nadat de woning op de markt is aangeboden, waardoor geïnteresseerde kopers zich gebruikt voelen omdat hun bod alleen tot doel had om de marktprijs te bepalen.

Daarnaast ontvingen we meldingen van kopers die door de makelaar langs een bevriende hypotheekadviseur of notaris worden gestuurd. Afname van deze diensten van derden zouden de kansen van de koper verbeteren. 

Oneerlijke procedure van gesloten bieden

Uit de meldingen blijkt dat bieden per inschrijving de meest gebruikte procedure is. Kopers vinden het erg frustrerend dat in veel gevallen na de sluiting van de inschrijving een volgende inschrijfronde (biedingsronde) volgt. Soms is dat expliciet; de hoogste bieders krijgen de vraag nog eenmaal een bod uit te brengen, hoewel dat vaak vooraf niet is verteld. In andere gevallen is het impliciet; in eerste instantie afgewezen bieders kunnen hun bod alsnog ophogen, waarmee de tot dan toe hoogste bieder opnieuw in onderhandeling moet. 

Geen kans tot bezichtiging
Voordat een te koop staande woning op Funda komt, zijn veel makelaars al op de hoogte van het nieuwe woningaanbod. Op plekken waar de woningmarkt overspannen is, betekent dit vaak dat bezichtigingsmomenten volgeboekt zijn wanneer huizenzoekers Funda raadplegen.
Oneerlijke nieuwbouwtoewijzing
Ongeveer 10% van de meldingen betreft klachten over de verkoop van nieuwbouwwoningen. Door het gebrek aan transparantie is niet navolgbaar of de toewijzing eerlijk verloopt. Dat resulteert volgens een aantal meldingen in toewijzingen aan relaties en andere bekenden. Woningen blijken dan al verkocht op het moment dat de officiële verkoop start.

 

Onze aanbevelingen

    Vrijwel alle meldingen zijn terug te leiden tot één hoofdoorzaak: het gebrek aan transparantie in het koopproces. Er zijn niet of nauwelijks regels, waardoor controle slecht mogelijk is. 

    We raden de minister van Binnenlandse Zaken Ollongren met klem aan om met de brancheorganisaties afspraken te maken. Desnoods moet ze hun medewerking aan betere regelgeving en scherpere gedragscodes afdwingen. Ook het koopproces moet transparanter worden, waardoor controle beter mogelijk is. Kopers, verkopers en makelaars hebben daar allemaal voordeel van. 

    Meer weten

    Lees ons persbericht

    Bekijk de volledige analyse van het meldpunt

    Doe je voordeel met deze diensten